Ile prądu zużywa pompa ciepła - jak policzyć dla swojego domu
Jak policzyć roczne zużycie prądu przez pompę ciepła: zapotrzebowanie domu na ciepło podzielone przez SCOP. Tabela dla domów 100, 150 i 200 m2, koszt w taryfach G11 i G12 zatwierdzonych na 2026 r. i co naprawdę daje fotowoltaika w net-billingu.
Pompa ciepła zużywa w roku tyle kilowatogodzin prądu, ile wynosi zapotrzebowanie domu na ciepło podzielone przez SCOP (sezonowy wskaźnik efektywności). Ocieplony dom 150 m2 potrzebuje na ogrzewanie około 13 500 kWh ciepła, więc pompa o SCOP 3,2 zużyje około 4 200 kWh prądu - w taryfie G11 na 2026 r. to około 4 100 zł. Ten sam dom bez ocieplenia to około 7 000 kWh i 6 800 zł. Poniżej wzór, tabela dla domów 100, 150 i 200 m2, porównanie taryf G11 i G12 oraz rachunek z fotowoltaiką.
Wszystkie przykłady to obliczenia redakcji. Zapotrzebowanie na ciepło i SCOP 3,2 przyjmujemy tak samo jak w naszym kalkulatorze kosztu ogrzewania, a ceny prądu bierzemy z taryf zatwierdzonych przez Prezesa URE na 2026 r. Porównanie pompy z kotłami na inne paliwa znajdziesz w artykule pompa ciepła czy kocioł.
Jak policzyć zużycie prądu przez pompę ciepła? Wzór
- zużycie prądu na ogrzewanie (kWh/rok) = zapotrzebowanie na ciepło (kWh/rok) / SCOP,
- zapotrzebowanie na ciepło = wskaźnik zapotrzebowania (kWh na m2 rocznie) x powierzchnia ogrzewana,
- koszt roczny = zużycie prądu x cena zmienna za kWh (energia plus składniki zmienne dystrybucji, z VAT) + ewentualny przyrost opłat stałych.
SCOP to stosunek rocznego ciepła do rocznego zużycia prądu. Tak definiuje go rozporządzenie Komisji (UE) nr 813/2013 (załącznik I pkt 28): wskaźnik "obliczany jako stosunek referencyjnego rocznego zapotrzebowania na ciepło do rocznego zużycia energii". SCOP 3,2 oznacza, że z 1 kWh prądu pompa daje średnio w sezonie 3,2 kWh ciepła.
Skąd wziąć zapotrzebowanie na ciepło swojego domu?
- Z audytu energetycznego albo świadectwa charakterystyki energetycznej. Wskaźnik EU (energia użytkowa do ogrzewania, kWh/(m2 rok)) pomnożony przez powierzchnię daje roczne zapotrzebowanie. To najpewniejsze źródło.
- Z dotychczasowego zużycia opału. Ciepło (kWh) = ilość opału x wartość opałowa x sprawność kotła / 3,6. Przykład: 3 t ekogroszku x 26 000 MJ/t x 0,8 / 3,6 = około 17 300 kWh ciepła, czyli przy SCOP 3,2 około 5 400 kWh prądu. Jeśli kocioł grzał też wodę, wynik obejmuje ciepłą wodę.
- Z rachunków za gaz. Zużycie gazu w kWh z rachunku x sprawność kotła (np. 0,9). Przykład: 15 000 kWh gazu x 0,9 = 13 500 kWh ciepła, czyli około 4 200 kWh prądu dla pompy o SCOP 3,2.
- Ze wskaźników orientacyjnych, jeśli nie masz żadnych danych - jak w tabeli niżej.
Wartość opałowa 26 MJ/kg i sprawność kotła z podajnikiem 80% to te same założenia, których używamy w kalkulatorach (wartość opałowa według KOBiZE). Dla kotła zasypowego przyjmij 75%. Bieżące ceny opału do porównań znajdziesz na stronie ceny opału.
Ile prądu zużywa pompa ciepła w domu 100, 150 i 200 m2?
Przyjmujemy trzy standardy budynku z założeń kalkulatora (zapotrzebowanie na samo ogrzewanie, bez ciepłej wody):
- dom sprzed 1985 r. bez ocieplenia - 150 kWh/m2 rocznie (orientacyjnie, na podstawie polskiej typologii budynków TABULA, Narodowa Agencja Poszanowania Energii),
- dom ocieplony (z lat 2000-2013) - 90 kWh/m2 rocznie (szacunek redakcji na podstawie wymagań warunków technicznych z 2014 r.),
- dom według warunków technicznych 2021 - 45 kWh/m2 rocznie (szacunek redakcji).
| Dom | Ciepło na ogrzewanie | Prąd przy SCOP 3,2 | Prąd przy SCOP 4,0-2,5 | Koszt w G11 (SCOP 3,2) |
|---|---|---|---|---|
| 100 m2, bez ocieplenia | 15 000 kWh | ok. 4 700 kWh | 3 750-6 000 kWh | ok. 4 500 zł |
| 150 m2, bez ocieplenia | 22 500 kWh | ok. 7 000 kWh | 5 630-9 000 kWh | ok. 6 800 zł |
| 200 m2, bez ocieplenia | 30 000 kWh | ok. 9 400 kWh | 7 500-12 000 kWh | ok. 9 000 zł |
| 100 m2, ocieplony | 9 000 kWh | ok. 2 800 kWh | 2 250-3 600 kWh | ok. 2 700 zł |
| 150 m2, ocieplony | 13 500 kWh | ok. 4 200 kWh | 3 380-5 400 kWh | ok. 4 100 zł |
| 200 m2, ocieplony | 18 000 kWh | ok. 5 600 kWh | 4 500-7 200 kWh | ok. 5 400 zł |
| 100 m2, WT 2021 | 4 500 kWh | ok. 1 400 kWh | 1 130-1 800 kWh | ok. 1 400 zł |
| 150 m2, WT 2021 | 6 750 kWh | ok. 2 100 kWh | 1 690-2 700 kWh | ok. 2 000 zł |
| 200 m2, WT 2021 | 9 000 kWh | ok. 2 800 kWh | 2 250-3 600 kWh | ok. 2 700 zł |
Rozrzut w czwartej kolumnie pokazuje, jak mocno wynik zależy od SCOP. Warianty 4,0 i 2,5 są ilustracyjne: im niższej temperatury wody potrzebuje instalacja, tym bliżej górnej granicy. W niemieckim badaniu Fraunhofer ISE pompy powietrzne w istniejących domach osiągały w praktyce od 2,5 do 3,8. Dlatego w starym domu najpierw warto sprawdzić, jakiej temperatury wody potrzebują grzejniki - opisujemy to w poradniku pompa ciepła w starym domu z grzejnikami.
Ciepła woda: ile doliczyć?
Kalkulator przyjmuje 743 kWh ciepła na osobę rocznie (50 litrów dziennie podgrzanych z 10 do 45 °C). Dla czterech osób to 2 972 kWh ciepła, czyli przy SCOP 3,2 około 930 kWh prądu i około 900 zł rocznie w G11. To uproszczenie: wodę użytkową podgrzewa się do wyższej temperatury niż wodę w instalacji grzewczej, więc rzeczywista efektywność przy ciepłej wodzie bywa niższa. W niemieckim badaniu terenowym Fraunhofer ISE (projekt WP Monitor) pompy powietrzne podgrzewały wodę użytkową średnio do 47 °C, a ogrzewanie pracowało średnio na 33 °C.
Jaki SCOP przyjąć do obliczeń?
- Karta produktu podaje sezonową efektywność dla 35 °C i dla 55 °C. Według rozporządzenia 813/2013 (załącznik III pkt 4 lit. f) sezonowa efektywność ηs to SCOP podzielony przez współczynnik 2,5, skorygowany o wpływ regulacji temperatury. Wartości liczy się dla klimatu umiarkowanego, który rozporządzenie definiuje jako warunki typowe dla Strasburga, przy temperaturze obliczeniowej -10 °C.
- Pomiary w domach pokazują wynik razem z instalacją i ciepłą wodą. W projekcie Fraunhofer ISE "WPsmart im Bestand" (istniejące domy w Niemczech, okres lipiec 2018 - czerwiec 2019) 29 pomp powietrze-woda osiągnęło roczny wskaźnik od 2,5 do 3,8, średnio 3,1.
- Nasze założenie to SCOP 3,2, jak w kalkulatorze. Dla domu z grzejnikami na wysokiej temperaturze policz też wariant 2,5.
Ile kosztuje prąd do pompy ciepła w 2026 r.: G11 czy G12?
Prezes URE zatwierdził 17 grudnia 2025 r. taryfy na 2026 r. dla sprzedawców z urzędu: średnia cena energii dla gospodarstw domowych wynosi 495,16 zł/MWh netto. Do ceny energii dochodzą opłaty za dystrybucję, które zależą od operatora sieci. Poniżej rozkładamy cenę na składniki na przykładzie obszaru ENEA Operator i taryfy sprzedawcy Enea S.A. (stawki brutto, z VAT 23%).
| Składnik (zł/kWh brutto) | G11 | G12 - strefa dzienna | G12 - strefa nocna |
|---|---|---|---|
| Energia | 0,6090 (średnia URE) | 0,7108 | 0,4144 |
| Stawka sieciowa zmienna | 0,3021 | 0,3418 | 0,1123 |
| Stawka jakościowa | 0,0408 | 0,0408 | 0,0408 |
| Opłata OZE i kogeneracyjna | 0,0127 | 0,0127 | 0,0127 |
| Razem | 0,9646 (w kalkulatorze 0,965) | 1,1061 | 0,5802 |
W obszarach innych operatorów (PGE Dystrybucja, TAURON Dystrybucja, Energa-Operator, Stoen Operator) stawki dystrybucyjne są inne, więc cena za kWh będzie inna niż w przykładzie. Swoje stawki znajdziesz na rachunku albo w taryfie operatora.
Kiedy G12 się opłaca?
W taryfie ENEA Operator strefa nocna G12 trwa 10 godzin na dobę: 8 kolejnych godzin w nocy (w przedziale 22-7) i 2 kolejne godziny po południu (w przedziale 13-17). Dokładne godziny ustala operator. W naszym przykładzie G12 wychodzi taniej od G11, gdy w strefie nocnej zużywasz więcej niż około 27% prądu. Do tego G12 ma wyższą opłatę stałą: przy przyłączu trójfazowym stała stawka sieciowa wynosi 17,91 zł zamiast 12,80 zł miesięcznie brutto, czyli o 61,32 zł więcej rocznie.
Ile prądu pompa zużyje w tańszych godzinach, zależy od tego, jak pracuje. Strefa nocna to 10 z 24 godzin, więc pompa pracująca równomiernie zużyje w niej około 40% prądu. Więcej da się przesunąć, jeśli dom albo bufor wody gromadzi ciepło i sterownik grzeje mocniej w tańszych godzinach. Dla domu 150 m2 ocieplonego (około 4 200 kWh prądu rocznie):
| Wariant | Średnia cena | Koszt prądu pompy | Różnica do G11 |
|---|---|---|---|
| G11 | 0,965 zł/kWh | ok. 4 070 zł | - |
| G12, 40% w strefie nocnej | 0,896 zł/kWh | ok. 3 780 zł | ok. -290 zł (ok. -230 zł z wyższą opłatą stałą) |
| G12, 60% w strefie nocnej | 0,790 zł/kWh | ok. 3 340 zł | ok. -740 zł (ok. -670 zł z wyższą opłatą stałą) |
Pamiętaj, że taryfa obejmuje cały dom, nie tylko pompę. Jeśli reszta domu zużywa prąd głównie w dzień, po przejściu na G12 zapłaci za niego trochę więcej (przy 25% w nocy średnio 0,975 zamiast 0,965 zł/kWh). Przy pompie ciepła zużycie domu zwykle przekracza też 2 800 kWh rocznie, a wtedy opłata mocowa w obszarze ENEA Operator rośnie z 21,13 do 29,58 zł miesięcznie brutto - o 101,38 zł rocznie.
Czy fotowoltaika pokryje prąd do pompy ciepła?
Tylko częściowo, i mniej, niż sugeruje porównanie kilowatogodzin. Instalacja fotowoltaiczna produkuje najwięcej latem, a pompa zużywa najwięcej zimą. Nowi prosumenci rozliczają się w systemie net-billing według ustawy o odnawialnych źródłach energii (tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 68):
- energię oddaną do sieci wycenia się po cenie rynkowej - godzinowej dla instalacji uruchomionych od 1 lipca 2024 r., miesięcznej (RCEm) dla wcześniejszych (art. 4b ust. 1 i 2);
- wartość z danego miesiąca powiększa się o współczynnik 1,23 i zapisuje jako depozyt prosumencki (art. 4c ust. 4);
- depozyt rozlicza się z zakupem energii elektrycznej od sprzedawcy (art. 4c ust. 2) przez 12 miesięcy (art. 4c ust. 5), więc letnia nadwyżka może pokryć część zimowych rachunków;
- niewykorzystana nadwyżka wraca do prosumenta najwyżej do 20% (cena miesięczna) albo 30% (cena godzinowa) wartości energii oddanej w danym miesiącu (art. 4 ust. 11a), resztę się umarza.
Ile to daje w złotówkach? Według PSE rynkowa miesięczna cena energii (RCEm) wyniosła w 2026 r. 132,92 zł/MWh w kwietniu, 273,20 zł/MWh w czerwcu i 294,53 zł/MWh w sierpniu. Kilowatogodzina oddana w czerwcu daje więc około 0,34 zł depozytu (273,20 zł/MWh x 1,23). Tymczasem zimą za każdą kilowatogodzinę dla pompy płacisz w G11 około 0,965 zł, z czego sama energia to około 0,61 zł, a reszta to dystrybucja. Obliczenie redakcji: 1 000 kWh oddanych w czerwcu to około 336 zł depozytu, które pokryją koszt energii dla około 550 kWh zużytych zimą - opłaty dystrybucyjne zapłacisz osobno.
Najwięcej daje prąd z fotowoltaiki zużyty od razu (autokonsumpcja), bo zastępuje pełną cenę zakupu. Przy pompie ciepła w lecie dotyczy to głównie podgrzewania wody, a w okresach przejściowych także ogrzewania w ciągu dnia. Rzetelny rachunek wymaga godzinowych danych z licznika i produkcji instalacji - przybliżeń "na kilowatogodziny" nie polecamy.
Jak sprawdzić rzeczywiste zużycie po pierwszym sezonie?
- Sprawdź, czy sterownik pompy pokazuje zużyty prąd i oddane ciepło - wiele urządzeń to robi. Dokładniejszy jest osobny licznik energii elektrycznej dla pompy i licznik ciepła.
- Podziel roczne ciepło przez roczny prąd - to rzeczywisty wskaźnik efektywności Twojej instalacji. Porównaj go z założonym SCOP.
- Sprawdź, ile prądu zużyła grzałka elektryczna. W badaniu Fraunhofer ISE grzałki w pompach powietrznych odpowiadały za 1,9% ciepła, a większy udział wynikał z błędnych nastaw, usterek albo ochrony przed bakteriami Legionella.
- Jeśli wynik jest wyraźnie gorszy od założeń, poproś instalatora o sprawdzenie krzywej grzewczej i temperatury zasilania - każdy stopień niżej poprawia efektywność.
Dla porównania: według URE średnie roczne zużycie gospodarstwa domowego w grupie G11 to 1,8 MWh. Pompa ciepła w ocieplonym domu 150 m2 zużywa na samo ogrzewanie ponad dwa razy tyle. Ten sam rachunek dla innych paliw pokazujemy w porównaniu kosztów ogrzewania domu.
Najczęstsze pytania
Ile prądu zużywa pompa ciepła w domu 150 m2?
Przy SCOP 3,2 na samo ogrzewanie: około 2 100 kWh rocznie w domu według warunków technicznych 2021, około 4 200 kWh w domu ocieplonym i około 7 000 kWh w domu bez ocieplenia. Ciepła woda dla czterech osób to dodatkowo około 930 kWh. To obliczenia redakcji na orientacyjnych wskaźnikach zapotrzebowania.
Ile kosztuje ogrzewanie pompą ciepła miesięcznie?
Koszt rozkłada się nierówno, bo najwięcej prądu pompa zużywa w najzimniejszych miesiącach. Rocznie w ocieplonym domu 150 m2 to około 4 100 zł w taryfie G11 (0,965 zł/kWh brutto, taryfy na 2026 r.).
Czy taryfa G12 opłaca się przy pompie ciepła?
W przykładzie dla obszaru ENEA Operator G12 wychodzi taniej, gdy w strefie nocnej zużywasz ponad około 27% prądu. Pompa pracująca równomiernie zużywa w 10-godzinnej strefie nocnej około 40%, co w domu 150 m2 ocieplonym daje około 230 zł oszczędności rocznie po doliczeniu wyższej opłaty stałej. Większe korzyści daje sterowanie, które grzeje mocniej w tańszych godzinach.
Jak przeliczyć zużycie węgla na prąd dla pompy ciepła?
Pomnóż ilość opału przez wartość opałową i sprawność kotła, podziel przez 3,6, a wynik w kWh podziel przez SCOP. Na przykład 3 t ekogroszku (26 MJ/kg, kocioł 80%) to około 17 300 kWh ciepła, czyli około 5 400 kWh prądu dla pompy o SCOP 3,2.
Czy fotowoltaika wystarczy do zasilania pompy ciepła?
Zwykle nie w całości. Instalacja produkuje najwięcej latem, a pompa zużywa najwięcej zimą. W net-billingu letnia nadwyżka trafia do depozytu po cenie rynkowej powiększonej o współczynnik 1,23 (w czerwcu 2026 r. około 0,34 zł/kWh) i pokrywa tylko koszt energii, a opłaty dystrybucyjne płaci się osobno.
Źródła
- Rozporządzenie Komisji (UE) nr 813/2013 w sprawie wymogów dotyczących ekoprojektu dla ogrzewaczy pomieszczeń i ogrzewaczy wielofunkcyjnych, Dz. Urz. UE L 239 z 6.9.2013 (załącznik I pkt 28, załącznik III): https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:32013R0813
- Ustawa z 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 68 (art. 4 ust. 11a, art. 4b, art. 4c): https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20260000068
- URE, "Prezes URE zatwierdził taryfy na sprzedaż i dystrybucję energii elektrycznej na 2026 r.", 17.12.2025: https://www.ure.gov.pl/pl/urzad/informacje-ogolne/aktualnosci/13002,Prezes-Urzedu-Regulacji-Energetyki-zatwierdzil-taryfy-na-sprzedaz-i-dystrybucje-.html
- Enea S.A., Taryfa dla energii elektrycznej dla odbiorców w grupach taryfowych G od 1.01.2026 r. (zatwierdzona decyzją Prezesa URE DRE.WRE.4211.51.8.2025.TG z 17.12.2025): https://www.enea.pl/media/6583/taryfa-energii-elektrycznej-dla-odbiorcow-w-grupie-taryfowej-g-od-01012026-r.pdf
- ENEA Operator, Wyciąg z taryfy dla usług dystrybucji energii elektrycznej na 2026 r. (zatwierdzona decyzją Prezesa URE DRE.WRE.4211.52.11.2025.TG z 17.12.2025; strefy G12, stawki sieciowe, jakościowa, OZE, kogeneracyjna, mocowa): https://www.operator.enea.pl/media/3988/enea-operatorwyciag-z-taryfy01022026-31122026pdf.pdf
- PSE, RCEm - rynkowa miesięczna cena energii elektrycznej (2026): https://www.pse.pl/oire/rcem-rynkowa-miesieczna-cena-energii-elektrycznej
- Fraunhofer ISE, komunikat o wynikach projektu "WPsmart im Bestand", 2020, w języku niemieckim: https://www.ise.fraunhofer.de/de/presse-und-medien/presseinformationen/2020/warmepumpen-funktionieren-auch-in-bestandsgebaeuden-zuverlaessig.html
- Fraunhofer ISE, projekt WP Monitor - wyniki, w języku niemieckim: https://wp-monitoring.ise.fraunhofer.de/wp-monitor-plus/german/index/ergebnisse.html
- Narodowa Agencja Poszanowania Energii, typologia budynków mieszkalnych TABULA - raport naukowy dla Polski (podstawa wskaźnika 150 kWh/m2): https://episcope.eu/fileadmin/tabula/public/docs/scientific/PL_TABULA_ScientificReport_NAPE.pdf
- KOBiZE, Wartości opałowe i wskaźniki emisji CO2 do raportowania w EU ETS za rok 2026 (wartość opałowa węgla 26 MJ/kg): https://www.kobize.pl/uploads/materialy/materialy_do_pobrania/aktualnosci/2025/135.WO_i_WE_do_monitorowania_ETS_2026.pdf
Znajdź skład opału w swojej gminie
Adresy, telefony i odległość od Twojej miejscowości.