# Kocioł 5 klasy a ekoprojekt - różnice, jak sprawdzić, terminy > Klasa 5 wynika z normy PN-EN 303-5:2012, ekoprojekt z rozporządzenia UE 2015/1189. Pokazujemy, czym się różnią, jak ustalić, jaki masz kocioł, i czy kocioł 5 klasy bez ekoprojektu jest dozwolony w Twoim województwie. - **Adres kanoniczny:** https://skladyopalow.pl/poradnik/kociol-5-klasy-ekoprojekt/ - **Stan na:** 2 października 2026 (2026-10-02) - **Opublikowano:** 2026-10-02 - **Status danych:** artykuł redakcyjny, źródła w tekście; data sprawdzenia treści jak "stan na" - **Wydawca:** Składy Opałów (https://skladyopalow.pl/) - **Jak cytować:** Składy Opałów, "Kocioł 5 klasy a ekoprojekt - różnice, jak sprawdzić, terminy", https://skladyopalow.pl/poradnik/kociol-5-klasy-ekoprojekt/, stan na 2 października 2026. **Kocioł 5 klasy spełnia najostrzejszą klasę normy PN-EN 303-5:2012, a kocioł z ekoprojektem spełnia unijne rozporządzenie Komisji (UE) 2015/1189. Limity pyłu, tlenku węgla i związków organicznych są w obu przypadkach liczbowo takie same, ale ekoprojekt dodatkowo ogranicza tlenki azotu, wymaga minimalnej sezonowej efektywności i sprawdza emisje także przy pracy na części mocy.** W większości województw kocioł 5 klasy zainstalowany przed wejściem uchwały antysmogowej może pracować bez terminu wymiany. Wyjątki to m.in. województwa świętokrzyskie (zakaz od 1 lipca 2026 r.), lubelskie (od 1 stycznia 2030 r.) i pomorskie (od 1 lipca 2035 r.). Jeśli chcesz od razu poznać termin dla swojego urządzenia, skorzystaj ze [sprawdzarki terminów wymiany kotła](/kalkulatory/wymiana-kotla/): podajesz gminę, klasę i rok uruchomienia, a ona wskazuje termin i zapis uchwały, na którym się opiera. Poniżej wyjaśniamy, skąd biorą się te terminy i jak ustalić, jaki kocioł masz w kotłowni. Stan prawny na 1 października 2026 r. ## Klasa 5 i ekoprojekt w jednej tabeli | Cecha | Kocioł 5 klasy | Kocioł z ekoprojektem | | --- | --- | --- | | Podstawa | norma PN-EN 303-5:2012 (klasy 3, 4 i 5); w Polsce próg wpisany do rozporządzenia z 1 sierpnia 2017 r. dla kotłów w sprzedaży | rozporządzenie Komisji (UE) 2015/1189 | | Charakter | norma jest dobrowolna; obowiązkowa staje się przez rozporządzenie krajowe i uchwały antysmogowe | obowiązkowe dla kotłów wprowadzanych do obrotu w UE od 1 stycznia 2020 r. | | Pył (podawanie automatyczne / ręczne) | 40 / 60 mg/m3 | 40 / 60 mg/m3, liczone sezonowo | | Tlenek węgla CO | 500 / 700 mg/m3 | 500 / 700 mg/m3, liczone sezonowo | | Związki organiczne OGC | 20 / 30 mg/m3 | 20 / 30 mg/m3, liczone sezonowo | | Tlenki azotu NOx | brak limitu | 200 mg/m3 (biomasa), 350 mg/m3 (paliwa kopalne) | | Warunki pomiaru | według wyjaśnień urzędu marszałkowskiego - praca na pełnej mocy | średnia ważona: 85% wynik przy obciążeniu częściowym (30% albo 50% mocy) i 15% przy mocy znamionowej | | Sprawność | rozporządzenie z 2017 r.: co najmniej 87% przy mocy znamionowej (do 100 kW) | sezonowa efektywność co najmniej 75% (do 20 kW) albo 77% (powyżej 20 kW) | | Kto potwierdza | badanie według EN 303-5 w jednostce akredytowanej (§ 4 rozporządzenia z 2017 r.) | producent w procedurze oceny zgodności, oznakowanie CE i deklaracja zgodności | Źródło: rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów z 1 sierpnia 2017 r. (tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 749), rozporządzenie Komisji (UE) 2015/1189 (załącznik II i III), dyrektywa 2009/125/WE (art. 5), Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego. Emisje w mg/m3 przy 10% tlenu w suchych spalinach. ## Co oznacza kocioł 5 klasy? Norma PN-EN 303-5:2012 dotyczy kotłów grzewczych na paliwa stałe z ręcznym i automatycznym zasypem paliwa o mocy do 500 kW. Dzieli je na klasy 3, 4 i 5 według dopuszczalnej emisji zanieczyszczeń i sprawności. Klasa 5 ma najniższe dopuszczalne emisje. Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego przypomina, że to **norma dobrowolna**, stosowana tylko przez część producentów. Kocioł, który nie osiąga nawet klasy 3, nazywa się bezklasowym albo pozaklasowym. Klasa nie wynika z deklaracji sprzedawcy. Według rozporządzenia z 2017 r. graniczne wartości emisji i sprawności uznaje się za spełnione, jeśli potwierdziła je jednostka akredytowana w procedurze z normy EN 303-5 (§ 4). Część uchwał antysmogowych (np. śląska, lubuska i podkarpacka) wymaga wprost zaświadczenia jednostki akredytowanej przez Polskie Centrum Akredytacji lub inną jednostkę akredytującą, która jest sygnatariuszem porozumienia EA. ## Co oznacza ekoprojekt? Ekoprojekt (ang. ecodesign) to wymagania Unii Europejskiej dla produktów zużywających energię. Dla kotłów na paliwo stałe o mocy do 500 kW określa je rozporządzenie Komisji (UE) 2015/1189. Od 1 stycznia 2020 r. każdy taki kocioł wprowadzany do obrotu w UE musi spełniać wymagania z pkt 1 i 2 załącznika II (art. 3 ust. 2). Rozporządzenie nie obejmuje m.in. kotłów wyłącznie do ciepłej wody, kotłów ogrzewających powietrze i kotłów na biomasę niedrzewną, np. słomę. Wymagania muszą być spełnione dla paliwa zalecanego przez producenta i dla każdego innego odpowiedniego paliwa wymienionego w instrukcji. Producent potwierdza zgodność w procedurze oceny zgodności (art. 4), umieszcza na kotle oznakowanie CE i wydaje deklarację zgodności (art. 5 dyrektywy 2009/125/WE). Kominki, piece i kozy mają osobny ekoprojekt: rozporządzenie Komisji (UE) 2015/1185, stosowane od 1 stycznia 2022 r. ## Czym w praktyce różni się klasa 5 od ekoprojektu? Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego wyjaśnia: "Maksymalna emisja pyłu z kotła przy jego pracy pełną mocą w obu przypadkach nie może być wyższa niż 40 mg/m³". Różnice są gdzie indziej: - **Praca na części mocy.** Ekoprojekt liczy emisje sezonowe: przy kotłach z podajnikiem 85% wagi ma wynik przy 30% mocy znamionowej, a tylko 15% przy mocy pełnej (załącznik III, pkt 6). Kocioł w domu przez większość sezonu pracuje z niskim obciążeniem, a wtedy spalanie się pogarsza. - **Tlenki azotu.** Ekoprojekt ogranicza NOx do 200 mg/m3 dla kotłów na biomasę i 350 mg/m3 dla kotłów na paliwa kopalne. Klasa 5 nie ma takiego limitu. - **Efektywność sezonowa.** Ekoprojekt wymaga co najmniej 75% sezonowej efektywności energetycznej ogrzewania dla kotłów do 20 kW i 77% dla większych. - **Informacja dla użytkownika.** Od 2020 r. instrukcja kotła i strona producenta muszą podawać tabelę parametrów z ekoprojektu: sezonową efektywność i emisje PM, OGC, CO i NOx (załącznik II, pkt 2). Wniosek praktyczny: kocioł z ekoprojektem nie musi automatycznie mieć certyfikatu klasy 5, a kocioł 5 klasy nie musi spełniać ekoprojektu. To ma znaczenie, bo uchwały antysmogowe posługują się raz jednym, raz drugim pojęciem, a niektóre wymagają obu. ## Od kiedy nie wolno sprzedawać kotłów poniżej 5 klasy? Od **1 października 2017 r.** Tego dnia weszło w życie rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów z 1 sierpnia 2017 r. w sprawie wymagań dla kotłów na paliwo stałe (Dz.U. 2017 poz. 1690, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 749). Ustala ono dla kotłów do 500 kW wprowadzanych do obrotu graniczne wartości emisji CO, OGC i pyłu, czyli progi, które potocznie nazywa się wymaganiami 5 klasy. Do kotłów wyprodukowanych wcześniej, ale jeszcze niesprzedanych ani niezainstalowanych, przepisy stosuje się od 1 lipca 2018 r. (§ 5). Pierwotna wersja rozporządzenia zakazywała rusztu awaryjnego. Po zmianach z 2019 r. obowiązują zasady, że: - kocioł z automatycznym podawaniem nie może mieć elementu umożliwiającego ręczne zasilanie paliwem (§ 3 ust. 2), - sprawność przy mocy znamionowej wynosi co najmniej 87% dla kotłów do 100 kW i 89% dla większych (załącznik, pkt 2), - kocioł z ręcznym zasypem powinien pracować ze zbiornikiem akumulacyjnym (§ 3 ust. 4), - tabliczka znamionowa i instrukcja podają rodzaj i parametry paliwa zalecanego przez producenta (§ 3 ust. 6). Zakaz wynika z art. 171 ustawy Prawo ochrony środowiska, a kontrolę kotłów w obrocie prowadzi Inspekcja Handlowa (art. 168b). Przedsiębiorca, który sprzeda niespełniający wymagań kocioł, płaci administracyjną karę pieniężną do 5% przychodu z poprzedniego roku, nie mniej niż 10 000 zł (art. 321k). Ustawa definiuje wprowadzenie kotła do obrotu bardzo szeroko: obejmuje każdą czynność prawną lub faktyczną, w tym sprzedaż na odległość, także poza działalnością gospodarczą (art. 172a pkt 2). Osoba, która nie jest przedsiębiorcą, odpowiada w takim przypadku na podstawie art. 348 ust. 1, który przewiduje karę grzywny. W praktyce oznacza to, że **sprzedaż używanego kopciucha przez ogłoszenie też jest wprowadzeniem do obrotu** objętym zakazem. Program Czyste Powietrze przyjmuje tę samą granicę. Za "nieefektywne źródło ciepła" uznaje źródło na paliwo stałe, które nie spełnia wymagań rozporządzenia z 2017 r. ani ekoprojektu, a dom z kotłem co najmniej 5 klasy może dostać dotację tylko na ocieplenie, stolarkę i wentylację. ## Kopciuch - co to jest? "Kopciuch" to określenie potoczne, przepisy go nie definiują. Najczęściej oznacza kocioł bezklasowy, czyli niespełniający nawet klasy 3 normy PN-EN 303-5:2012. Ulotka uchwały antysmogowej dla Małopolski opublikowana w serwisie samorzad.gov.pl używa sformułowania "kocioł pozaklasowy tzw. kopciuch lub klasa 1, 2". W szerszym, potocznym znaczeniu kopciuchem nazywa się każdy stary kocioł zasypowy bez potwierdzonej klasy, a także kozy i piece bez ekoprojektu. Skalę pokazuje Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków. Według raportu GUNB (stan na 1 października 2026 r.) w deklaracjach zgłoszono 6 310 083 domy jednorodzinne. **2 864 844 z nich (45,4%) ogrzewa się wyłącznie źródłami poniżej klasy 5**, w tym 2 085 058 (33,0%) wyłącznie źródłami pozaklasowymi: kotłami bez klasy, kozami, kominkami i piecami kaflowymi. Liczby obejmują tylko domy, dla których złożono deklarację. Dane dla swojej okolicy znajdziesz na stronie gminy w [katalogu składów opału](/sklady-opalu/). ## Jak sprawdzić, jaki mam kocioł? - **Tabliczka znamionowa.** To metalowa lub foliowa etykieta na obudowie kotła, zwykle z boku albo z tyłu. Znajdziesz na niej producenta, model, numer fabryczny, rok produkcji, moc i paliwo. Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego wskazuje, że informacja o klasie kotła znajduje się na tabliczce znamionowej i w instrukcji obsługi. - **Instrukcja i dokumentacja techniczna.** Szukaj zapisu "klasa 5 wg PN-EN 303-5:2012" albo tabeli parametrów z ekoprojektu: sezonowej efektywności (ηs) i emisji PM, OGC, CO, NOx. Taka tabela jest obowiązkowa w instrukcjach kotłów sprzedawanych od 2020 r. - **Świadectwo lub sprawozdanie z badań.** Dokument jednostki akredytowanej potwierdza klasę kotła. Powinien wymieniać model zgodny z tabliczką. Akredytację laboratorium można sprawdzić w wykazie Polskiego Centrum Akredytacji. - **Deklaracja zgodności i oznakowanie CE.** Przy kotłach z ekoprojektem producent wydaje deklarację zgodności, która powołuje się na rozporządzenie (UE) 2015/1189. - **Lista ZUM.** Lista zielonych urządzeń i materiałów, prowadzona przez Instytut Ochrony Środowiska - PIB, zawiera urządzenia zweryfikowane pod kątem wymagań programu Czyste Powietrze. Przyda się głównie przy kotłach na pellet i zgazowujących drewno, bo program od 2022 r. nie finansuje kotłów węglowych. Model wyszukasz po parametrach lub identyfikatorze. - **Producent.** Jeśli dokumenty zaginęły, a tabliczka jest czytelna, zapytaj producenta o kopię instrukcji lub sprawozdania z badań dla modelu i numeru fabrycznego. Jeśli informacji o klasie nie ma ani na tabliczce, ani w instrukcji, kocioł według mazowieckiego urzędu marszałkowskiego "nie spełnia kryteriów żadnej z klas". W kilku uchwałach (śląskiej, podkarpackiej, pomorskiej) kocioł bez tabliczki znamionowej trafiał do pierwszej grupy do wymiany. Brak dokumentów najczęściej oznacza więc kocioł traktowany jak bezklasowy. ## Czy kocioł 5 klasy bez ekoprojektu jest legalny? Zależy od województwa i od daty uruchomienia kotła. Tabela zbiera terminy z uchwał antysmogowych. Data oznacza **pierwszy dzień zakazu**, czyli "1.01.2028" to możliwość używania kotła do 31 grudnia 2027 r. Terminy dotyczą kotłów uruchomionych przed wejściem uchwały w życie. | Województwo | Bezklasowe | Klasa 3 i 4 | Klasa 5 bez ekoprojektu | Nowo uruchamiany kocioł | | --- | --- | --- | --- | --- | | [dolnośląskie](/przepisy/uchwala-antysmogowa-dolnoslaskie/) | 1.07.2024 | 1.07.2028 | bez terminu (sprzed 1.07.2018) | limity pyłu z ekoprojektu, bez rusztu awaryjnego; Wrocław i uzdrowiska: osobne uchwały | | [kujawsko-pomorskie](/przepisy/uchwala-antysmogowa-kujawsko-pomorskie/) | 1.01.2024 | 1.01.2028 | bez terminu; w 7 miastach i Wieńcu-Zdroju przy możliwości przyłączenia do sieci 1.01.2030 | klasa 5 albo ekoprojekt | | [lubelskie](/przepisy/uchwala-antysmogowa-lubelskie/) | 1.01.2024 | 1.01.2027 | 1.01.2030 | ekoprojekt | | [lubuskie](/przepisy/uchwala-antysmogowa-lubuskie/) | 1.01.2027 (Zielona Góra, Gorzów Wlkp.: 1.01.2023) | 1.01.2027 (miasta: 1.01.2023) | dozwolony, z zaświadczeniem klasy 5 z jednostki akredytowanej | klasa 5 z zaświadczeniem | | [łódzkie](/przepisy/uchwala-antysmogowa-lodzkie/) | 1.01.2025 | 1.01.2028 | bez terminu (sprzed 1.05.2018) | ekoprojekt | | [małopolskie](/przepisy/uchwala-antysmogowa-malopolskie/) | 1.05.2024 | 1.01.2027 | bez terminu (sprzed 1.07.2017); Kraków: tylko gaz i lekki olej | ekoprojekt i wyłącznie automatyczne podawanie (poza kotłami zgazowującymi) | | [mazowieckie](/przepisy/uchwala-antysmogowa-mazowieckie/) | 1.01.2023 | 1.01.2028 | bez terminu (do 10.11.2017); Warszawa i 9 powiatów: zakaz węgla, z wyjątkiem dla tych kotłów | ekoprojekt | | [opolskie](/przepisy/uchwala-antysmogowa-opolskie/) | 1.01.2030 | 1.01.2032 | uchwała nie przewiduje dla nich osobnego okresu przejściowego ani wyjątku - warto potwierdzić w urzędzie marszałkowskim | ekoprojekt | | [podkarpackie](/przepisy/uchwala-antysmogowa-podkarpackie/) | etapami, od 1.01.2026 wszystkie | 1.01.2028 | bez terminu (sprzed 1.01.2020, według urzędu marszałkowskiego) | ekoprojekt | | [podlaskie](/przepisy/uchwala-antysmogowa-podlaskie/) | brak uchwały | brak uchwały | brak uchwały | tylko przepisy krajowe | | [pomorskie](/przepisy/uchwala-antysmogowa-pomorskie/) | 1.09.2024 | 1.09.2026 | 1.07.2035 (sprzed 30.10.2020); Sopot: zakaz paliw stałych | bez dostępu do sieci: ekoprojekt; przy sieci: bez paliw stałych | | [śląskie](/przepisy/uchwala-antysmogowa-slaskie/) | etapami, od 1.01.2026 wszystkie | 1.01.2028 | bez terminu | co najmniej klasa 5 z zaświadczeniem | | [świętokrzyskie](/przepisy/uchwala-antysmogowa-swietokrzyskie/) | 1.07.2023 | 1.07.2024 | 1.07.2026 - zakaz już obowiązuje | ekoprojekt | | [warmińsko-mazurskie](/przepisy/uchwala-antysmogowa-warminsko-mazurskie/) | brak uchwały | brak uchwały | brak uchwały | tylko przepisy krajowe | | [wielkopolskie](/przepisy/uchwala-antysmogowa-wielkopolskie/) | 1.01.2024 | 1.01.2028 | bez terminu (sprzed 1.05.2018, według urzędu marszałkowskiego) | ekoprojekt i klasa 5, wyłącznie automatyczne podawanie (poza kotłami zgazowującymi) | | [zachodniopomorskie](/przepisy/uchwala-antysmogowa-zachodniopomorskie/) | 1.01.2024 | 1.01.2028 | bez terminu | klasa 5 | Źródło: teksty uchwał sejmików w dziennikach urzędowych województw i wyjaśnienia urzędów marszałkowskich, opracowanie Składów Opałów, stan na 1 października 2026 r. Z tabeli wynikają trzy praktyczne wnioski: - **Kocioł 5 klasy uruchomiony przed uchwałą** w większości województw może pracować do końca życia. Termin wymiany mają tylko kotły w województwach świętokrzyskim, lubelskim i pomorskim (w opolskim uchwała nie przewiduje dla nich wyjątku, więc warto potwierdzić to w urzędzie marszałkowskim), w części miast kujawsko-pomorskich oraz tam, gdzie zakazano węgla lub wszystkich paliw stałych (Kraków, Sopot, Warszawa z okolicami od 2028 r., Wrocław od 1 lipca 2028 r.). - **Nowo uruchamiany kocioł** w dziewięciu województwach musi spełniać ekoprojekt, nawet jeśli ma klasę 5 (w dolnośląskim - limity pyłu z ekoprojektu). Kilka uchwał (m.in. kujawsko-pomorska, łódzka, wielkopolska i zachodniopomorska) za początek eksploatacji uznaje pierwsze uruchomienie w miejscu obecnego użytkowania. Stary kocioł 5 klasy przeniesiony do innego domu traktuje się więc jak nowy. - **Lubuskie** jako jedyne wymaga od 1 stycznia 2027 r. klasy 5 potwierdzonej zaświadczeniem dla wszystkich kotłów, bez etapów i bez osobnej ścieżki dla ekoprojektu. Przy kotle z samym ekoprojektem warto zapytać urząd marszałkowski, jakim dokumentem wykazać zgodność. Pełne zestawienie terminów, zakazanych paliw i kar opisujemy w artykule [zakaz palenia węglem i terminy wymiany kopciuchów](/poradnik/zakaz-palenia-weglem-terminy/), a szczegóły każdej uchwały w dziale [przepisy antysmogowe](/przepisy/). ## Deklaracja CEEB: co wpisać o kotle? Właściciel lub zarządca budynku składa do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o źródłach ciepła i spalania paliw w ciągu **14 dni od pierwszego uruchomienia** źródła (art. 27g ust. 1 ustawy o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków). Przy wymianie kotła trzeba złożyć nową deklarację, także w ciągu 14 dni od zmiany (art. 27g ust. 4). Deklarację składa się elektronicznie w systemie ZONE prowadzonym przez Główny Urząd Nadzoru Budowlanego albo na papierze w urzędzie gminy. We wzorze formularza A dla budynków mieszkalnych przy kotłach na paliwo stałe zaznacza się klasę i liczbę kotłów oraz paliwo. Do wyboru są pozycje: "poniżej klasy 3 lub brak informacji", "klasa 3", "klasa 4", "klasa 5" i "ekoprojekt". Deklarację składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe oświadczenie (art. 27g ust. 3a). Za niezłożenie deklaracji w terminie grozi kara grzywny, ale nie podlega jej osoba, która złoży deklarację po terminie, zanim gmina dowie się o wykroczeniu (art. 27h). ## Co zrobić, gdy kocioł nie spełnia wymagań? - **Ustal klasę** według listy powyżej i zachowaj kopie dokumentów. Przydadzą się przy kontroli z gminy i przy wniosku o dotację. - **Sprawdź swój termin** w [sprawdzarce terminów](/kalkulatory/wymiana-kotla/) albo w opisie uchwały dla województwa. - **Porównaj warianty**: nowy kocioł z ekoprojektem, pompa ciepła, gaz, sieć ciepłownicza. Pomoże artykuł [pompa ciepła czy kocioł](/poradnik/pompa-ciepla-czy-kociol/). - **Sprawdź dofinansowanie.** Czyste Powietrze dopłaca do likwidacji źródeł na paliwo stałe poniżej 5 klasy, ale nie do kotłów węglowych. Warunki opisujemy w artykule [Czyste Powietrze 2026](/poradnik/czyste-powietrze-2026/). - **Sprzedaż starego kotła.** Art. 172a pkt 2 Prawa ochrony środowiska obejmuje definicją wprowadzenia do obrotu także zbycie kotła poza działalnością gospodarczą, a art. 171 zakazuje wprowadzania do obrotu kotłów niespełniających wymagań. W ocenie redakcji prywatna sprzedaż takiego kotła jest więc objęta zakazem (grzywna z art. 348 ust. 1). ## Najczęstsze pytania ### Czy kocioł 5 klasy to to samo co ekoprojekt? Nie. Klasa 5 wynika z normy PN-EN 303-5:2012, a ekoprojekt z rozporządzenia Komisji (UE) 2015/1189. Limity pyłu, CO i OGC są liczbowo takie same, ale ekoprojekt dodatkowo ogranicza tlenki azotu, wymaga minimalnej sezonowej efektywności i liczy emisje głównie przy pracy na części mocy. ### Czy muszę wymienić kocioł 5 klasy? W większości województw nie, jeśli uruchomiłeś go przed wejściem uchwały antysmogowej. Termin mają kotły 5 klasy bez ekoprojektu w świętokrzyskim (zakaz od 1 lipca 2026 r.), lubelskim (od 1 stycznia 2030 r.) i pomorskim (od 1 lipca 2035 r.), a także w strefach z zakazem węgla lub paliw stałych. W opolskim uchwała nie przewiduje dla kotłów 5 klasy bez ekoprojektu osobnego wyjątku - sprawę warto potwierdzić w urzędzie marszałkowskim. ### Jak sprawdzić klasę kotła bez dokumentów? Odczytaj z tabliczki znamionowej producenta, model i numer fabryczny, a potem poproś producenta o instrukcję lub sprawozdanie z badań. Jeśli klasy nie ma ani na tabliczce, ani w instrukcji, urzędy traktują kocioł jak niespełniający żadnej klasy. ### Od kiedy w Polsce nie można kupić kotła poniżej 5 klasy? Od 1 października 2017 r., na podstawie rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z 1 sierpnia 2017 r. Kotły wyprodukowane wcześniej można było sprzedawać do 30 czerwca 2018 r. Od 1 stycznia 2020 r. nowe kotły muszą też spełniać unijny ekoprojekt. ### Co wpisać w deklaracji CEEB, jeśli nie znam klasy kotła? Formularz A ma pozycję "poniżej klasy 3 lub brak informacji". Gdy później ustalisz klasę albo wymienisz kocioł, złóż nową deklarację w ciągu 14 dni od zmiany. ### Czy kopciuch to tylko kocioł węglowy? Nie. Określenie jest potoczne i dotyczy urządzenia, a nie paliwa. Kocioł bezklasowy pozostaje niedozwolony po upływie terminu z uchwały także wtedy, gdy pali się w nim drewnem. ## Źródła - Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów z 1 sierpnia 2017 r. w sprawie wymagań dla kotłów na paliwo stałe (Dz.U. 2017 poz. 1690): [https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20170001690](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20170001690) - Tekst jednolity tego rozporządzenia, Dz.U. 2025 poz. 749: [https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20250000749](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20250000749) - Ustawa Prawo ochrony środowiska, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 647 (art. 168b, 171, 172a, 321k, 348): [https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20250000647](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20250000647) - Rozporządzenie Komisji (UE) 2015/1189 w sprawie wymogów dotyczących ekoprojektu dla kotłów na paliwo stałe: [https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2015/1189/oj](https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2015/1189/oj) - Rozporządzenie Komisji (UE) 2015/1185 w sprawie wymogów dotyczących ekoprojektu dla miejscowych ogrzewaczy pomieszczeń na paliwo stałe: [https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2015/1185/oj](https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2015/1185/oj) - Dyrektywa 2009/125/WE ustanawiająca ogólne zasady ustalania wymogów dotyczących ekoprojektu (art. 5): [https://eur-lex.europa.eu/eli/dir/2009/125/oj](https://eur-lex.europa.eu/eli/dir/2009/125/oj) - Ustawa o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 920 (art. 27g, 27h): [https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20260000920](https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20260000920) - Gov.pl, wzór deklaracji dotyczącej źródeł ciepła i źródeł spalania paliw (formularz A, wersja 1.5): [https://www.gov.pl/attachment/44651f69-539e-4593-b78e-dad9a5f9a370](https://www.gov.pl/attachment/44651f69-539e-4593-b78e-dad9a5f9a370) - Główny Urząd Nadzoru Budowlanego, system ZONE, "Złóż deklarację CEEB": [https://zone.gunb.gov.pl/pl/deklaracja-ceeb](https://zone.gunb.gov.pl/pl/deklaracja-ceeb) - Centralna Ewidencja Emisyjności Budynków (CEEB), Główny Urząd Nadzoru Budowlanego, raport "Struktura budynków jednorodzinnych dla zestawienia źródeł C.O.", stan na 1 października 2026 r.: [https://zone.gunb.gov.pl/pl/raporty/struktura_budynkow_zrodla_co](https://zone.gunb.gov.pl/pl/raporty/struktura_budynkow_zrodla_co) - Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego, "Najczęściej zadawane pytania" o uchwale antysmogowej: [https://www.powietrze.mazovia.pl/drukuj/59](https://www.powietrze.mazovia.pl/drukuj/59) - Uchwała antysmogowa dla Małopolski - ulotka informacyjna (samorzad.gov.pl): [https://samorzad.gov.pl/attachment/d680caef-2e84-4e0a-8e52-183e45de83c5](https://samorzad.gov.pl/attachment/d680caef-2e84-4e0a-8e52-183e45de83c5) - NFOŚiGW, Program priorytetowy Czyste Powietrze w brzmieniu od 20 lipca 2026 r.: [https://czystepowietrze.gov.pl/wazne-komunikaty/zmiany-w-programie-czyste-powietrze-od-20-lipca-2026-latwiej-skorzystac-z-dotacji/czyste_powietrze_program_priorytetowy_od_20_lipca_2026.pdf](https://czystepowietrze.gov.pl/wazne-komunikaty/zmiany-w-programie-czyste-powietrze-od-20-lipca-2026-latwiej-skorzystac-z-dotacji/czyste_powietrze_program_priorytetowy_od_20_lipca_2026.pdf) - Instytut Ochrony Środowiska - PIB, Lista zielonych urządzeń i materiałów (ZUM): [https://lista-zum.ios.edu.pl/](https://lista-zum.ios.edu.pl/) - Ministerstwo Klimatu i Środowiska, BIP, "Uchwały antysmogowe": [https://bip.mos.gov.pl/strategie-plany-programy/programy-ochrony-powietrza-dzialania-administracji-samorzadowej/uchwaly-antysmogowe/](https://bip.mos.gov.pl/strategie-plany-programy/programy-ochrony-powietrza-dzialania-administracji-samorzadowej/uchwaly-antysmogowe/) - Świętokrzyskie, uchwała antysmogowa, Dz. Urz. Woj. Świętokrzyskiego z 2020 r. poz. 2616: [https://edziennik.kielce.uw.gov.pl/WDU_T/2020/2616/akt.pdf](https://edziennik.kielce.uw.gov.pl/WDU_T/2020/2616/akt.pdf) - Lubelskie, uchwała antysmogowa, Dz. Urz. Woj. Lubelskiego z 2021 r. poz. 917: [https://edziennik.lublin.uw.gov.pl/legalact/2021/917/](https://edziennik.lublin.uw.gov.pl/legalact/2021/917/) - Pomorskie, uchwała antysmogowa dla obszaru poza miastami, Dz. Urz. Woj. Pomorskiego z 2020 r. poz. 4233: [https://edziennik.gdansk.uw.gov.pl/WDU_G/2020/4233/akt.pdf](https://edziennik.gdansk.uw.gov.pl/WDU_G/2020/4233/akt.pdf) - Lubuskie, uchwała antysmogowa, Dz. Urz. Woj. Lubuskiego z 2018 r. poz. 1510: [https://dzienniki.luw.pl/eli/POL_WOJ_LS/2018/1510/ogl/pol/pdf](https://dzienniki.luw.pl/eli/POL_WOJ_LS/2018/1510/ogl/pol/pdf) - Śląskie, uchwała antysmogowa, Dz. Urz. Woj. Śląskiego z 2017 r. poz. 2624: [https://dzienniki.slask.eu/GetActPdf.ashx?year=2017&book=0&position=2624](https://dzienniki.slask.eu/GetActPdf.ashx?year=2017&book=0&position=2624) - Mazowieckie, uchwała antysmogowa, Dz. Urz. Woj. Mazowieckiego z 2017 r. poz. 9600: [https://edziennik.mazowieckie.pl/WDU_W/2017/9600/akt.pdf](https://edziennik.mazowieckie.pl/WDU_W/2017/9600/akt.pdf)