Lista ZUM - jak sprawdzić, czy urządzenie dostanie dotację

Lista ZUM (lista zielonych urządzeń i materiałów) to bezpłatna baza Instytutu Ochrony Środowiska - Państwowego Instytutu Badawczego pod adresem lista-zum.ios.edu.pl, w której są urządzenia i materiały sprawdzone pod kątem wymagań programów Czyste Powietrze i Ciepłe Mieszkanie. W Czystym Powietrzu (wersja od 20 lipca 2026 r.) wpis na listę jest warunkiem dotacji do wszystkich pomp ciepła, kotłów na pellet i zgazowujących drewno o podwyższonym standardzie oraz kolektorów słonecznych. Liczy się stan listy w dniu wystawienia faktury. Dla pozostałych urządzeń i materiałów program tylko zaleca korzystanie z listy. Pełne zasady dotacji opisujemy w artykule Czyste Powietrze 2026. Stan na 2 października 2026 r.

Co to jest lista ZUM

Listę prowadzi Instytut Ochrony Środowiska - PIB w Warszawie, a jej utrzymanie finansuje Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Rejestracja urządzeń trwa od 2 września 2019 r. (§ 1 regulaminu listy), a NFOŚiGW podaje, że lista działa od 30 września 2020 r. i zastąpiła wcześniejszą bazę urządzeń Instytutu. Obecny regulamin obowiązuje od 16 grudnia 2025 r.

Kilka zasad, które warto znać przed wyszukiwaniem:

• Listę tworzą producenci. Urządzenie trafia na nią dopiero wtedy, gdy zgłosi je producent, importer albo dystrybutor z pełnomocnictwem producenta, a Instytut pozytywnie zweryfikuje dokumenty. Brak modelu nie musi więc oznaczać, że urządzenie jest złe - może po prostu nie zostało zgłoszone.
• Wpis potwierdza spełnienie wymagań. Regulamin stanowi, że wpis potwierdza spełnienie wymagań prawa, regulaminu i programów (§ 1 ust. 3a). Załącznik nr 2 do programu Czyste Powietrze przy pompach ciepła i kotłach na biomasę też stwierdza: "Wpis na listę ZUM potwierdza spełnienie ww. wymogów".
• To nie ranking i nie cennik. Urządzenia wyświetlają się w kolejności losowej, a cen na liście nie ma - zgłoszenie z ceną jest odrzucane (§ 4 ust. 13 i 16 regulaminu). Instytut zaleca sprawdzić cenę u producenta lub dystrybutora przed wpisaniem modelu do wniosku.
• Lista się zmienia. Wpisy bywają zawieszane i wykreślane, na przykład po zmianach technicznych urządzenia albo po wygaśnięciu certyfikatu, który był podstawą wpisu (§ 4 ust. 8). Regulamin zaleca wnioskodawcom bieżące sprawdzanie listy.

Kiedy wpis na listę ZUM jest warunkiem dotacji

Program priorytetowy Czyste Powietrze w brzmieniu od 20 lipca 2026 r. mówi wprost: "W przypadku pomp ciepła oraz kotłów na pellet drzewny o podwyższonym standardzie i kotłów zgazowujących drewno o podwyższonym standardzie, do dofinansowania kwalifikują się wyłącznie urządzenia znajdujące się na liście ZUM, w przypadku wyboru pozostałych urządzeń i materiałów kwalifikowanych w ramach Programu, rekomendowane jest wykorzystywanie listy ZUM" (pkt 6.1). Załącznik nr 2 rozpisuje to na kategorie:

Kategoria na liście ZUM	Czy wpis jest warunkiem dotacji (Czyste Powietrze od 20.07.2026)	Uwagi
Pompa ciepła powietrze/woda o podwyższonej klasie efektywności	tak, w dniu wystawienia faktury	klasa co najmniej A++ przy 55 st. C, regulacja pogodowa
Pompa ciepła powietrze/woda (klasa A+)	tylko dla wniosków złożonych do 31 sierpnia 2025 r.	według komunikatu na liście ZUM
Gruntowa pompa ciepła o podwyższonej klasie efektywności	tak, w dniu wystawienia faktury	klasa co najmniej A++ przy 55 st. C, regulacja pogodowa
Pompa ciepła powietrze/powietrze	tak, w dniu wystawienia faktury	klasa co najmniej A++ (klimat umiarkowany)
Pompa ciepła do ciepłej wody użytkowej	tak	w ramach pozycji "instalacja c.o. i c.w.u."
Kocioł na pellet drzewny o podwyższonym standardzie	tak, w dniu wystawienia faktury	emisja pyłu do 20 mg/m3, ekoprojekt, klasa efektywności co najmniej A+, automatyczne podawanie, bez rusztu awaryjnego; musi też spełniać uchwałę antysmogową
Kocioł zgazowujący drewno o podwyższonym standardzie	tak, w dniu wystawienia faktury	jak wyżej, plus zbiornik akumulacyjny o pojemności z ekoprojektu
Kolektory słoneczne	tak	w ramach pozycji "instalacja c.o. i c.w.u."
Ogrzewanie elektryczne inne niż pompa ciepła	nie (zalecana)	dotacja tylko przy zakupie i montażu do końca 2026 r.
Węzeł cieplny, wentylacja z odzyskiem ciepła, materiały izolacyjne, okna, drzwi, bramy garażowe	nie (zalecana)	muszą spełniać wymagania techniczne z załącznika nr 2
Kocioł gazowy lub olejowy kondensacyjny, mikroinstalacja fotowoltaiczna	bez dotacji w naborze od 31 marca 2025 r.	według regulaminu listy (§ 1 ust. 5)
Kocioł na węgiel	bez dotacji od 1 stycznia 2022 r.	modele przeniesione do zakładki wycofanych i zawieszonych

Maksymalne kwoty dotacji dla tych urządzeń zebraliśmy w artykule ile kosztuje wymiana pieca, a wybór między pompą a kotłem opisujemy w tekście pompa ciepła czy kocioł.

Data faktury decyduje

Urządzenie musi być na liście ZUM w dniu wystawienia faktury lub równoważnego dokumentu księgowego. Przypis do załącznika nr 2 dodaje wyjątek dla przedsięwzięć finansowanych z Funduszu Modernizacyjnego: jeżeli urządzenie zawieszono lub usunięto z listy przed wystawieniem faktury końcowej, nadal jest kwalifikowane, o ile było na liście w dniu wystawienia faktury zaliczkowej, a do rozliczenia trafi faktura końcowa na to urządzenie. Prezentacja NFOŚiGW o zmianach z 20 lipca 2026 r. nazywa to doprecyzowaniem zasad listy ZUM.

Wniosek praktyczny: zanim podpiszesz umowę z wykonawcą i zapłacisz zaliczkę, sprawdź model na liście i zrób zrzut ekranu z datą. Faktura wystawiona, zanim urządzenie trafi na listę, nie spełnia warunku z załącznika.

Jak wyszukać urządzenie na liście ZUM krok po kroku

1. Wejdź na lista-zum.ios.edu.pl i wybierz "Wyszukaj produkt" (zakładka "Lista ZUM"). Logowanie nie jest potrzebne - konto zakładają tylko zgłaszający urządzenia.
2. Wybierz kategorię, np. "Pompa ciepła powietrze/woda o podwyższonej klasie efektywności energetycznej" albo "Kocioł na pellet drzewny o podwyższonym standardzie". Nazwa kategorii musi odpowiadać pozycji z wniosku o dotację.
3. Zawęź wyniki po nazwie producenta i parametrach. Przy pompach ciepła to m.in. znamionowa moc cieplna i klasa efektywności dla 55 st. C (a przy części kategorii także dla 35 st. C), przy kotłach na biomasę m.in. moc, sezonowa efektywność, sprawność i emisja pyłu.
4. Albo wpisz identyfikator. Każde urządzenie ma kod ID, po którym można je wyszukać (§ 4 ust. 14 regulaminu). Poproś wykonawcę o ten kod do oferty.
5. Porównaj dokładny model. Nazwa z oferty, umowy i faktury musi odpowiadać wpisowi, łącznie z mocą i wersją. Według komunikatu na liście ZUM pompy hybrydowe (pompa z kotłem gazowym kondensacyjnym) nie są dofinansowane w naborze od 31 marca 2025 r. - na liście rozpoznasz je po polach "Nazwa własna produktu" i "Informacja dodatkowa", gdzie producent musi je oznaczyć.
6. Sprawdź zakładkę urządzeń usuniętych i zawieszonych. Na stronie głównej listy jest osobna wyszukiwarka "Informacje o zawieszonych / usuniętych z listy ZUM".
7. Zachowaj dowód. Zrzut ekranu lub wydruk wpisu z datą przyda się przy wniosku o płatność, jeśli status urządzenia później się zmieni.

Przy kotłach na paliwo stałe pamiętaj o drugim warunku. Instytut zaznacza na liście, że takie kotły "muszą spełniać wymogi prawa miejscowego, o ile mają zastosowanie (np. uchwały antysmogowe województw)", a załącznik nr 2 wymaga spełnienia docelowych wymogów uchwał co do kotłów i paliw. Kocioł z listy ZUM może więc być niedozwolony tam, gdzie uchwała zakazuje paliw stałych. Sprawdź uchwałę swojego województwa w dziale przepisy antysmogowe.

Co, jeśli urządzenia nie ma na liście ZUM

Zależy od kategorii:

• Pompa ciepła, kocioł na pellet lub zgazowujący drewno o podwyższonym standardzie, kolektory. Bez wpisu w dniu faktury urządzenie nie jest kosztem kwalifikowanym w Czystym Powietrzu. Możesz wybrać inny model z listy albo zapytać producenta lub dystrybutora, czy złożył wniosek o wpis. Instytut ma na rozpatrzenie kompletnego wniosku do 30 dni roboczych (§ 4 ust. 7), ale uprzedza na stronie listy, że przy dużej liczbie wniosków może to trwać dłużej.
• Okna, drzwi, materiały izolacyjne, wentylacja, węzeł cieplny. Wpis nie jest obowiązkowy. Produkt musi spełniać wymagania techniczne z załącznika nr 2 - na przykład stolarka okienna wymagania dla przenikalności cieplnej z przepisów techniczno-budowlanych. Zgodność potwierdzają dokumenty producenta.
• Urządzenie wykreślone już po zakupie. Liczy się dzień faktury. Jeśli urządzenie było wtedy na liście, późniejsze wykreślenie nie odbiera kwalifikowalności (z zastrzeżeniem zasad o fakturze zaliczkowej i końcowej opisanych wyżej).

Jeśli masz podejrzenie, że urządzenie z listy nie spełnia wymagań, możesz to zgłosić. Regulamin dopuszcza zgłoszenia także od osób fizycznych, pisemnie albo na adres [email protected] lub przez formularz na stronie. Zgłoszenie musi zawierać dane zgłaszającego i opis nieprawidłowości - anonimowych Instytut nie rozpatruje (§ 7 ust. 1 i 2). Na czas weryfikacji wpis może zostać zawieszony, co do zasady na 30 dni.

Jak producent zgłasza urządzenie na listę ZUM

Ta część przyda się instalatorom i dystrybutorom, ale też inwestorom, którzy chcą wiedzieć, co stoi za wpisem. Procedura według regulaminu obowiązującego od 16 grudnia 2025 r.:

1. Rejestracja zgłaszającego. Producent, upoważniony przedstawiciel, importer albo dystrybutor zakłada bezpłatne konto w zakładce "Dla zgłaszającego na listę", podając dane firmy (NIP, REGON). Importer, przedstawiciel i dystrybutor dołączają pełnomocnictwo producenta. Instytut weryfikuje rejestrację w ciągu 7 dni (§ 2, § 3).
2. Formularz i dokumenty. Dla każdego urządzenia wypełnia się formularz właściwej kategorii i załącza dokumenty po polsku (raport z badań może być w innym języku, jeśli dołączono skróconą wersję z tłumaczeniem przysięgłym) (§ 4 ust. 1).
3. Weryfikacja. Zespół Instytutu sprawdza kompletność, spójność danych z dokumentami i spełnienie wymagań. Rozpatrzenie trwa do 30 dni roboczych od przekazania kompletnego formularza. Przy odmowie zgłaszający dostaje uzasadnienie i może uzupełnić wniosek albo się odwołać (§ 4 ust. 4-7, § 7a).
4. Utrzymanie wpisu. Zgłaszający musi aktualizować dane po każdej zmianie, a gdy wpis opiera się na certyfikacie, dostarczyć nowy co najmniej 30 dni roboczych przed wygaśnięciem starego. Inaczej wpis zostaje zawieszony, a zawieszenie dłuższe niż 30 dni kończy się wykreśleniem (§ 4 ust. 10 i 17).

Wpis jest bezpłatny i dobrowolny (§ 4 ust. 12). Wymagane dokumenty zależą od kategorii (§ 5):

Urządzenie	Najważniejsze dokumenty do wpisu
Pompa ciepła powietrze/woda i gruntowa	etykieta energetyczna (dla wersji o podwyższonej klasie co najmniej A++ przy 55 st. C), karta produktu, dokumentacja techniczna według rozporządzenia (UE) 813/2013, deklaracja zgodności CE, raport z badań laboratorium akredytowanego według ISO/IEC 17025 w UE lub EFTA; dla gruntowych zamiast raportu może wystarczyć ważny certyfikat HP Keymark, EHPA Q lub Eurovent
Pompa ciepła do c.w.u. i powietrze/powietrze	etykieta energetyczna, karta produktu, dokumentacja techniczna, deklaracja CE, raport z badań albo ważny certyfikat HP Keymark, EHPA Q lub Eurovent
Kocioł na pellet lub zgazowujący drewno	świadectwo i sprawozdanie z badań laboratorium akredytowanego według EN 303-5 (nie starszej niż 2021) potwierdzające ekoprojekt i emisję pyłu do 20 mg/m3, etykieta energetyczna co najmniej A+, karta produktu, dokumentacja techniczna według rozporządzenia (UE) 2015/1189, instrukcja lub DTR, oświadczenie o braku zmian konstrukcyjnych i możliwości montażu rusztu awaryjnego, zdjęcie tabliczki znamionowej, deklaracja CE
Kolektory słoneczne	certyfikat Solar Keymark lub równoważny (badania według EN 12975-1 i EN ISO 9806, nie starsze niż 5 lat), krajowa deklaracja właściwości użytkowych albo oświadczenie o wzajemnym uznawaniu

Lista ZUM a kocioł, który już masz

Lista ZUM służy do wyboru nowego urządzenia, ale bywa pomocna także przy starym kotle. Kotły na węgiel, które program dofinansowywał do końca 2021 r., przeniesiono do zakładki urządzeń wycofanych i zawieszonych, a kotły na biomasę z dawnych kategorii też trafiły do tej zakładki. Jeśli znajdziesz tam swój model, masz trop do producenta i jego dokumentów. Klasy kotła na podstawie samej listy nie ustalisz - jak to zrobić, opisujemy w artykule jak sprawdzić klasę kotła.

Najczęstsze pytania

Kto prowadzi listę ZUM?

Instytut Ochrony Środowiska - Państwowy Instytut Badawczy w Warszawie, na zlecenie i ze środków NFOŚiGW. Lista jest dostępna bezpłatnie na stronie lista-zum.ios.edu.pl, bez logowania.

Czy pompa ciepła musi być na liście ZUM, żeby dostać dotację?

Tak. W programie Czyste Powietrze w wersji od 20 lipca 2026 r. dofinansowanie dostają wyłącznie pompy ciepła z listy ZUM: powietrze/woda i gruntowe o podwyższonej klasie efektywności, powietrze/powietrze i pompy do ciepłej wody. Urządzenie musi być na liście w dniu wystawienia faktury.

Co, jeśli urządzenie zniknęło z listy ZUM po zakupie?

Decyduje stan w dniu faktury. Według załącznika nr 2 urządzenie zawieszone lub usunięte przed fakturą końcową pozostaje kwalifikowane, jeśli było na liście w dniu wystawienia faktury zaliczkowej, a do rozliczenia trafi faktura końcowa. Zasada dotyczy umów finansowanych z Funduszu Modernizacyjnego.

Czy okna i ocieplenie też muszą być z listy ZUM?

Nie. Dla stolarki, materiałów izolacyjnych i wentylacji program tylko zaleca listę. Produkty muszą jednak spełniać wymagania techniczne z załącznika nr 2 do programu.

Czy na liście ZUM są ceny urządzeń?

Nie. Regulamin wyklucza podawanie cen, a urządzenia wyświetlają się w kolejności losowej. Cenę trzeba sprawdzić u producenta, dystrybutora albo w ofercie wykonawcy.

Ile trwa wpisanie urządzenia na listę ZUM?

Regulamin przewiduje rozpatrzenie kompletnego wniosku w terminie do 30 dni roboczych, a w uzasadnionych przypadkach dłużej. Instytut informuje na stronie listy, że przy dużej liczbie aktualizowanych wniosków nowe mogą być rozpatrywane dłużej.

Źródła

• Instytut Ochrony Środowiska - PIB, Lista zielonych urządzeń i materiałów (ZUM), strona główna i komunikaty: https://lista-zum.ios.edu.pl/
• Lista ZUM, wyszukiwarka produktów: https://lista-zum.ios.edu.pl/bepub/ben001.aspx
• Regulamin rejestracji urządzeń i materiałów w bazie "Lista zielonych urządzeń i materiałów", obowiązujący od 16.12.2025 r.: https://lista-zum.ios.edu.pl/docs/REGULAMIN.pdf
• NFOŚiGW, Program priorytetowy Czyste Powietrze w brzmieniu od 20 lipca 2026 r.: https://czystepowietrze.gov.pl/wazne-komunikaty/zmiany-w-programie-czyste-powietrze-od-20-lipca-2026-latwiej-skorzystac-z-dotacji/czyste_powietrze_program_priorytetowy_od_20_lipca_2026.pdf
• NFOŚiGW, załącznik nr 2 do programu Czyste Powietrze - koszty kwalifikowane oraz maksymalny poziom dofinansowania (od 20 lipca 2026 r.): https://czystepowietrze.gov.pl/wazne-komunikaty/zmiany-w-programie-czyste-powietrze-od-20-lipca-2026-latwiej-skorzystac-z-dotacji/zalacznik_nr_2_do_programu_koszty_kwalifikowane_oraz_maksymalny_poziom_dofinansowania.pdf
• NFOŚiGW, "Zmiany w programie Czyste Powietrze od 20 lipca 2026 r." (prezentacja): https://czystepowietrze.gov.pl/wazne-komunikaty/zmiany-w-programie-czyste-powietrze-od-20-lipca-2026-latwiej-skorzystac-z-dotacji/zmiany_w_programie_czyste_powietrze_od_20_lipca_2026_prezentacja.pdf
• NFOŚiGW, "Od połowy lutego już tylko lista ZUM", informacja prasowa z 8 lutego 2021 r.: https://czystepowietrze.gov.pl/media/informacje-prasowe/od-polowy-lutego-juz-tylko-lista-zum
• NFOŚiGW, broszura "Twoje nowe źródło ciepła: pompa ciepła. Odbiór. Użytkowanie. Obowiązki": https://czystepowietrze.gov.pl/do-pobrania/ulotki-i-broszury/broszura-pompa-ciepla-a4-drukarka-biurowa.pdf