Wilgotność drewna opałowego - limit 20%, pomiar i suszenie

Drewno do kominka, pieca i kotła powinno mieć poniżej 20% wody w stanie roboczym. W 12 województwach to wymóg uchwał antysmogowych, a za jego złamanie grozi grzywna do 5000 zł. Wilgotność mierzy się wilgotnościomierzem na świeżo rozłupanym polanie, w jego środku. Większość tanich mierników pokazuje wilgotność liczoną od suchej masy - limitowi 20% odpowiada wtedy odczyt około 25%. Dobrze składowane, rozłupane drewno schodzi poniżej 20% w niespełna rok, ale w gorszych warunkach potrzebuje dwóch sezonów.

Ten artykuł uzupełnia poradnik drewno kominkowe - gatunki, wilgotność i metr przestrzenny, w którym opisujemy wartość opałową gatunków i przeliczniki jednostek. Tutaj skupiamy się na wilgotności: przepisach, pomiarze, suszeniu i kontroli. Stan prawny na 1 października 2026 r.

W których województwach obowiązuje limit 20% wilgotności?

W Polsce nie ma ogólnokrajowego przepisu o jakości drewna kawałkowego. Ustawa o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw pozwala ministrom wydać takie rozporządzenie (art. 3d), ale do 1 października 2026 r. go nie wydano. Limit wilgotności wynika z uchwał antysmogowych sejmików, wydawanych na podstawie art. 96 Prawa ochrony środowiska. Uchwały dotyczą tego, kto spala drewno, a nie tego, kto je sprzedaje.

Województwo	Uchwała (publikacja)	Zakaz biomasy powyżej 20% wilgotności od
małopolskie (bez Krakowa)	Dz. Urz. Woj. Małopolskiego z 2017 r. poz. 787	1 lipca 2017 r.
śląskie	Dz. Urz. Woj. Śląskiego z 2017 r. poz. 2624	1 września 2017 r.
opolskie	Dz. Urz. Woj. Opolskiego z 2017 r. poz. 2488	1 listopada 2017 r.
łódzkie	Dz. Urz. Woj. Łódzkiego z 2017 r. poz. 4549	1 maja 2018 r.
wielkopolskie	Dz. Urz. Woj. Wielk. z 2017 r. poz. 8807 (osobne uchwały dla Poznania i Kalisza)	1 maja 2018 r.
podkarpackie	Dz. Urz. Woj. Podkarpackiego z 2018 r. poz. 2498	2 czerwca 2018 r.
dolnośląskie	Dz. Urz. Woj. Dolnośląskiego z 2017 r. poz. 5155	1 lipca 2018 r.
mazowieckie	Dz. Urz. Woj. Mazowieckiego z 2017 r. poz. 9600	1 lipca 2018 r.
kujawsko-pomorskie	Dz. Urz. Woj. Kujawsko-Pomorskiego z 2019 r. poz. 3743	1 września 2019 r.
pomorskie (bez Sopotu)	Dz. Urz. Woj. Pom. z 2020 r. poz. 4232 i 4233	1 stycznia 2021 r.
lubelskie	Dz. Urz. Woj. Lubelskiego z 2021 r. poz. 917	1 maja 2021 r.
świętokrzyskie	Dz. Urz. Woj. Świętokrzyskiego z 2020 r. poz. 2616	1 lipca 2021 r.

Uchwały różnią się sformułowaniem ("biomasa stała", "paliwa zawierające biomasę"), ale wszystkie mówią o wilgotności w stanie roboczym, czyli o udziale wody w masie drewna takiego, jakie wkładasz do paleniska. Pozostałe województwa wyglądają tak:

• lubuskie i zachodniopomorskie - uchwały antysmogowe nie stawiają wymagań co do wilgotności drewna,
• podlaskie i warmińsko-mazurskie - uchwały antysmogowej nie ma,
• Kraków - od 1 września 2019 r. paliw stałych, w tym drewna, nie wolno spalać wcale,
• Sopot - od 1 stycznia 2024 r. drewno o wilgotności poniżej 20% wolno spalać tylko w miejscowym ogrzewaczu (np. kominku) spełniającym ekoprojekt, który nie jest podstawowym źródłem ciepła.

Nawet tam, gdzie limitu nie ma, suche drewno to po prostu tańsze ciepło i mniej sadzy w kominie - o czym niżej. Szczegóły uchwały dla swojego województwa znajdziesz w dziale uchwały antysmogowe, a terminy wymiany kotłów i kominków w artykule zakaz palenia węglem i wymiana pieców - terminy.

Wilgotność w stanie roboczym a odczyt wilgotnościomierza

Wodę w drewnie opisuje się na dwa sposoby i to najczęstsze źródło pomyłek:

• zawartość wody (w), czyli wilgotność w stanie roboczym - masa wody podzielona przez całą masę drewna razem z wodą. O tej wielkości mówią uchwały i normy paliw;
• wilgotność drewna (u) liczona od suchej masy - masa wody podzielona przez masę drewna całkowicie suchego. Taką wartość pokazuje wiele elektronicznych mierników, bo tak opisuje się wilgotność w stolarstwie.

Obie wielkości przelicza się prostymi wzorami: w = u / (100 + u) x 100 oraz u = w / (100 - w) x 100 (wartości w procentach). Niemiecki Federalny Urząd Środowiska (UBA) podaje ten sam przykład co bawarski instytut LWF: zawartość wody 20% odpowiada wilgotności 25% liczonej od suchej masy.

Odczyt miernika (u, od suchej masy)	15%	20%	25%	30%	35%
Wilgotność w stanie roboczym (w)	13,0%	16,7%	20,0%	23,1%	25,9%

Sprawdź w instrukcji, którą wielkość pokazuje Twój miernik. Jeśli pokazuje u, granica uchwały wypada przy odczycie 25%, a nie 20%.

Jak wilgotność wpływa na wartość opałową drewna?

Woda w drewnie nie tylko nie daje ciepła, ale też zabiera je na odparowanie. LWF liczy wartość opałową tak: od energii suchej masy drewna odejmuje energię potrzebną do odparowania wody, czyli 0,68 kWh na kilogram wody. W megadżulach wzór wygląda następująco:

Q = Q0 x (100 - w) / 100 - 2,44 x w / 100 [MJ/kg], gdzie Q0 to wartość opałowa drewna absolutnie suchego: około 18,0 MJ/kg (5,00 kWh/kg) dla liściastego i 18,7 MJ/kg (5,20 kWh/kg) dla iglastego według LWF, a w to zawartość wody w procentach.

Zawartość wody w	Wartość opałowa drewna liściastego	Ile kg drewna daje tyle ciepła co 1 kg drewna o w = 15%	Energia z 1 kg suchej masy względem w = 15%
10%	16,0 MJ/kg	0,94 kg	101%
15%	14,9 MJ/kg	1,00 kg	100%
20%	13,9 MJ/kg	1,07 kg	99%
25%	12,9 MJ/kg	1,16 kg	98%
30%	11,9 MJ/kg	1,26 kg	96%
40%	9,8 MJ/kg	1,52 kg	93%
50%	7,8 MJ/kg	1,92 kg	89%

Tabela pokazuje dwie rzeczy, które warto rozróżnić:

• Na kilogram mokre drewno jest dużo słabsze, bo w kilogramie jest mniej drewna, a więcej wody. Kupując drewno na wagę, płacisz za wodę: tona drewna o 40% wody zawiera 600 kg suchej masy, a tona o 20% - 800 kg.
• Na tę samą ilość drewna strata na samo odparowanie jest mniejsza - z tej samej suchej masy przy 50% wody teoretycznie traci się około 11% energii. W praktyce strata jest większa: LWF podkreśla, że mokre drewno spala się z wyraźnie mniejszym uzyskiem energii, powoduje wyższą emisję oraz agresywne osady w piecu i kominie.

Bardzo suche drewno też nie jest idealne. Według bawarskiego Centrum Technologii i Wspierania Rozwoju (TFZ) większość urządzeń jest zaprojektowana na drewno powietrznie suche o zawartości wody 12-20%, a norma EN ISO 17225-5:2021 zaleca, by drewno opałowe miało co najmniej 12% wody.

Jak poprawnie zmierzyć wilgotność drewna?

Na szkoleniu dla osób kontrolujących uchwały antysmogowe, zorganizowanym przez Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego, ekspert Instytutu Chemicznej Przeróbki Węgla omówił trzy metody pomiaru:

Metoda	Jak działa	Dokładność
Suszarkowa (laboratoryjna)	próbkę waży się, suszy w 103 +/- 2 st. C do stałej masy i waży ponownie	do +/- 1%
Rezystancyjna	elektrody wbija się w drewno, miernik mierzy opór elektryczny między nimi	do +/- 2%
Pojemnościowa	elektrody przykłada się do drewna, bez wbijania; miernik mierzy zmianę pojemności	do +/- 5%

W domu najpraktyczniejszy jest miernik rezystancyjny z dwiema igłami. Pomiar krok po kroku:

1. Wybierz kilka polan z różnych miejsc stosu lub dostawy: z wierzchu, ze środka i od spodu.
2. Rozłup polano i mierz od razu na świeżej powierzchni rozłupania, w środku polana. Zewnętrzne warstwy drewna wysychają szybciej niż wnętrze, więc pomiar na powierzchni lub na czole polana zaniża wynik.
3. Wbij elektrody na głębokość podaną w instrukcji. Według materiałów szkoleniowych IChPW kierunek elektrod względem włókien nie ma znaczenia dla wyniku do około 30% wilgotności.
4. Ustaw gatunek drewna lub grupę gatunków, jeśli miernik ma taką funkcję, i uwzględnij temperaturę drewna zgodnie z instrukcją. LWF wymienia gatunek, temperaturę, gęstość i rozkład wilgoci jako czynniki wpływające na odczyt.
5. Zrób kilka pomiarów i policz średnią. Wynikiem jest średnia z pomiarów, a nie najkorzystniejszy odczyt.
6. Przelicz odczyt na zawartość wody, jeśli miernik pokazuje wilgotność od suchej masy (tabela wyżej), i uwzględnij dokładność przyrządu. Odczyt tuż przy granicy, w zakresie błędu miernika, nie przesądza o wyniku w żadną stronę.

Uwaga na zakres: według LWF wiarygodny zakres mierników rezystancyjnych to tylko około 5-30% wilgotności liczonej od suchej masy. Powyżej punktu nasycenia włókien zależność między wilgotnością a oporem elektrycznym prawie zanika. Jeśli miernik pokazuje 40 czy 60%, drewno jest na pewno za mokre, ale sama liczba niewiele znaczy.

Ile schnie drewno opałowe?

Świeżo ścięte drewno zawiera według UBA, zależnie od pory roku i gatunku, 45-60% wody. Czas, w którym zejdzie poniżej 20%, zależy bardziej od warunków składowania niż od gatunku. Źródła podają różne okresy:

Źródło	Czas suszenia do poniżej 20%	Warunki
TFZ, badanie 37 mp buku, świerka i sosny (Bawaria)	poniżej roku, ok. 8 miesięcy	drewno ścięte zimą, suche i przewiewne miejsce, z odstępami od ścian i między stosami
LWF Merkblatt 12 (2024)	po roku drewno jest powietrznie suche	drewno właściwie przygotowane i składowane
LWF Merkblatt 20	do 2 lat	drewno nierozłupane
UBA, poradnik "Heizen mit Holz" (2023)	1-2 lata, zależnie od gatunku	przy optymalnym suszeniu
Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego	co najmniej dwa sezony	zalecenie dla mieszkańców

Najdokładniej przebieg suszenia opisuje badanie TFZ z dwóch bawarskich lokalizacji. Wnioski, które przydadzą się w Polsce:

• Drewno ścięte w grudniu było po ciepłym lecie gotowe do palenia już w lipcu. W wilgotniejszym roku granicę 20% osiągnęło mniej więcej miesiąc później.
• Suszenie zaczyna się już zimą, a od marca drewno traci do 10 punktów procentowych wody miesięcznie. Najwięcej wody odparowuje w kwietniu - około 90 litrów z metra przestrzennego.
• Nierozłupane drewno potrzebuje mniej więcej dwóch letnich miesięcy dłużej niż rozłupane. TFZ zaleca rozłupywać wałki o średnicy od około 10 cm.
• Różnice między bukiem, świerkiem i sosną były niewielkie. Świerk schnie szybciej od maja, ale wszystkie trzy gatunki osiągnęły próg 20% w ciągu roku.
• Od września drewno znów chłonie wilgoć z powietrza, a potem jego wilgotność waha się sezonowo między 12 a 20%. Dlatego suche drewno trzeba chronić przed deszczem i śniegiem.
• TFZ zaznacza, że takich warunków (suche, przewiewne miejsce) nie zapewnia składowanie w lesie ani w garażu. W ciągu dwóch lat składowania drewno traciło też suchą masę: średnio 2,6% w pomieszczeniu i 5,7% na zewnątrz (wartości orientacyjne).

Badanie objęło buk, świerk i sosnę - dla innych gatunków nie podajemy czasu suszenia, bo nie znaleźliśmy porównywalnych pomiarów. Zasady składowania (słoneczne, przewiewne miejsce, palety, odstęp od ściany, zadaszenie z góry) opisujemy w poradniku o drewnie kominkowym. Zamiast liczyć miesiące, zmierz wilgotność przed sezonem.

Drewno komorowe czy sezonowane?

Drewno sezonowane suszy się naturalnie, na powietrzu. Drewno komorowe (suszone technicznie) przechodzi przez suszarnię, czyli komorę z wymuszonym obiegiem ciepłego powietrza. Według TFZ suszenie techniczne obniża wilgotność szybciej i bardziej niż suszenie na powietrzu. Kilka rzeczy warto wiedzieć przed zakupem:

• Zbyt suche drewno nie jest lepsze. TFZ zaleca, by drewno przesuszone poniżej zakresu 12-20% poleżało kilka tygodni na zewnątrz i wchłonęło trochę wilgoci z powietrza.
• Komorowe też wchłania wilgoć. Według TFZ każde suche drewno od jesieni znów pobiera wilgoć z powietrza, a składowane bez zadaszenia moknie od deszczu i śniegu. Trzymaj je pod dachem, z dostępem powietrza.
• Nazwa nie zastępuje pomiaru. "Komorowe" i "sezonowane" to określenia handlowe, a nie klasy jakości. Liczy się zmierzona wilgotność przy odbiorze.
• Kupując suche drewno, płacisz za mniej wody. TFZ zwraca uwagę, że drewno kurczy się przy suszeniu poniżej około 25% wody. Gdy kupujesz drewno już wysuszone, ten ubytek objętości ma miejsce u sprzedawcy, a w metrze dostajesz więcej drewna niż w metrze świeżego.

Jak kupować drewno, żeby wilgotność się zgadzała?

Norma EN ISO 17225-5:2021 dzieli drewno opałowe na klasy wilgotności M20 (do 20% wody), M25 i M35 i wymaga, by przy sprzedaży detalicznej podać jednostkę: metr przestrzenny układany, nasypowy albo masę. Według TFZ w handlu norma jest jednak rzadko stosowana, bo nie jest obowiązkowa. Dlatego warunki ustal sam:

1. Poproś o pisemną deklarację wilgotności na paragonie lub fakturze, najlepiej jako zawartość wody w stanie roboczym ("do 20%" albo "klasa M20").
2. Ustal jednostkę. 1 mp ułożonych polan 33 cm to według LWF około 1,5 mp tych samych polan luzem (metr nasypowy), a 1 m3 drewna litego to około 1,4 mp polan ułożonych. Przeliczenia zrobisz w przeliczniku drewna: mp, mp nasypowy i m3.
3. Dopytaj o "metr bieżący" (mb). To miara długości, nie objętości. Jeśli sprzedawca liczy tak metr stosu o wysokości 1 m, ilość drewna zależy od długości polan: przy polanach 33 cm 1 mb stosu to 0,33 mp, przy 50 cm - 0,5 mp. Przelicz cenę na metr przestrzenny, zanim porównasz oferty.
4. Przy zakupie na wagę przelicz cenę na suchą masę. Cena za tonę podzielona przez (100 - w) / 100 to cena tony suchej masy. Tona drewna o 40% wody jest warta tyle co 0,75 tony drewna o 20% wody, a w przeliczeniu na energię jeszcze mniej (9,8 wobec 13,9 MJ/kg).
5. Zmierz wilgotność przy odbiorze w kilku polanach rozłupanych na miejscu, zanim zapłacisz i zanim drewno trafi do stosu.
6. Kupuj na kolejny sezon z wyprzedzeniem. Drewno kupione wiosną zdąży doschnąć do jesieni, a Ty zdążysz je sprawdzić.

Jeśli zamiast drewna rozważasz paliwo o stałej, niskiej wilgotności, porównaj je w artykule brykiet drzewny - rodzaje, parametry i koszt ciepła.

Kontrola i kary za mokre drewno

Przestrzeganie uchwał antysmogowych kontrolują wójt, burmistrz lub prezydent miasta przez upoważnionych pracowników urzędu albo strażników gminnych i miejskich (art. 379 Prawa ochrony środowiska). Kontrolujący może:

• wejść na teren nieruchomości w godzinach 6-22 (a tam, gdzie prowadzi się działalność gospodarczą, przez całą dobę),
• przeprowadzać badania i inne czynności kontrolne, np. pomiar wilgotności drewna,
• żądać informacji i okazania dokumentów związanych z kontrolą.

Kontrolowana osoba musi umożliwić kontrolę (art. 379 ust. 6), a z czynności sporządza się protokół, do którego można wnieść zastrzeżenia (art. 380). Udaremnianie lub utrudnianie kontroli w zakresie ochrony środowiska jest przestępstwem zagrożonym karą pozbawienia wolności do lat 3 (art. 225 § 1 Kodeksu karnego). W materiałach szkoleniowych opublikowanych przez Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego ekspert IChPW zaleca kontrolującym wilgotnościomierze ze świadectwem wzorcowania, bo przy sporze w sądzie świadectwo potwierdza rzetelność pomiaru, oraz uwzględnianie dokładności przyrządu przy ocenie wyniku.

Konsekwencja	Wysokość	Podstawa
Mandat karny	do 500 zł	art. 96 § 1 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia
Mandat przy zbiegu wykroczeń	do 1000 zł	art. 96 § 1 Kpw w zw. z art. 9 § 1 Kodeksu wykroczeń
Grzywna orzeczona przez sąd (np. po odmowie przyjęcia mandatu)	od 20 do 5000 zł	art. 334 Prawa ochrony środowiska w zw. z art. 24 § 1 Kodeksu wykroczeń

Mandatu można nie przyjąć - wtedy sprawa trafia do sądu, który może wymierzyć grzywnę w pełnym zakresie. Kara dotyczy osoby, która spala drewno; sprzedawcy drewna uchwały antysmogowe nie obejmują. Paragon lub faktura z deklarowaną wilgotnością nie zwalnia z odpowiedzialności, ale pomaga wyjaśnić sprawę i dochodzić roszczeń od sprzedawcy.

Najczęstsze pytania

Jaka wilgotność drewna jest dopuszczalna w kominku?

W 12 województwach najwyżej 20% w stanie roboczym, bo tak stanowią uchwały antysmogowe. Limitu nie ma w lubuskim i zachodniopomorskim, a w podlaskim i warmińsko-mazurskim nie ma uchwały antysmogowej. W Krakowie drewnem palić nie wolno.

Wilgotnościomierz pokazuje 22%. Czy drewno spełnia wymóg 20%?

Zależy od miernika. Jeśli pokazuje wilgotność od suchej masy, 22% to około 18% zawartości wody, czyli poniżej limitu. Jeśli pokazuje zawartość wody, 22% to powyżej limitu. Przy odczytach blisko granicy uwzględnij dokładność przyrządu, np. +/- 2% dla miernika rezystancyjnego.

Ile schnie drewno do 20% wilgotności?

W badaniu TFZ rozłupane drewno buka, świerka i sosny ścięte zimą i składowane w dobrych warunkach zeszło poniżej 20% po około 8 miesiącach. UBA podaje 1-2 lata, a Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego zaleca co najmniej dwa sezony. Rozstrzyga pomiar.

Gdzie mierzyć wilgotność polana?

Na świeżo rozłupanej powierzchni, w środku polana. Powierzchnia i czoła polana wysychają szybciej niż wnętrze, więc pomiar na nich zaniża wynik. Zmierz kilka polan z różnych miejsc stosu i policz średnią.

Czy drewno komorowe jest lepsze od sezonowanego?

Nie z definicji. Suszenie w komorze szybciej obniża wilgotność, ale drewno przesuszone poniżej 12% nie jest optymalne dla większości urządzeń, a źle składowane wchłania wilgoć z powrotem. Porównuj zmierzoną wilgotność, gatunek i cenę za metr, nie nazwę.

Jaka kara grozi za palenie mokrym drewnem?

W województwach z limitem 20% to wykroczenie z art. 334 Prawa ochrony środowiska. Mandat wynosi do 500 zł (do 1000 zł przy zbiegu wykroczeń), a sąd może wymierzyć grzywnę od 20 do 5000 zł.

Źródła

• Ustawa z 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 647 (art. 96, 334, 379, 380): https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20250000647
• Ustawa z 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 734 (art. 9, 24): https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20250000734
• Ustawa z 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 860 (art. 96): https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20250000860
• Ustawa z 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 383 (art. 225): https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20250000383
• Ustawa z 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1529 (art. 3d): https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20250001529
• Uchwała nr XXXII/452/17 Sejmiku Województwa Małopolskiego (Dz. Urz. Woj. Małopolskiego z 2017 r. poz. 787): https://edziennik.malopolska.uw.gov.pl/WDU_K/2017/787/akt.pdf
• Uchwała nr XVIII/243/16 Sejmiku Województwa Małopolskiego dla Krakowa (Dz. Urz. Woj. Małopolskiego z 2016 r. poz. 812): https://edziennik.malopolska.uw.gov.pl/WDU_K/2016/812/akt.pdf
• Uchwała nr V/36/1/2017 Sejmiku Województwa Śląskiego (Dz. Urz. Woj. Śląskiego z 2017 r. poz. 2624): https://dzienniki.slask.eu/GetActPdf.ashx?year=2017&book=0&position=2624
• Uchwała antysmogowa województwa opolskiego (Dz. Urz. Woj. Opolskiego z 2017 r. poz. 2488): https://duwo.opole.uw.gov.pl/GetActPdf.ashx?year=2017&book=0&position=2488
• Uchwała antysmogowa województwa łódzkiego (Dz. Urz. Woj. Łódzkiego z 2017 r. poz. 4549): https://dziennik.lodzkie.eu/WDU_E/2017/4549/akt.pdf
• Uchwała antysmogowa województwa wielkopolskiego (Dz. Urz. Woj. Wielk. z 2017 r. poz. 8807): https://edziennik.poznan.uw.gov.pl/WDU_P/2017/8807/akt.pdf
• Uchwała antysmogowa województwa podkarpackiego (Dz. Urz. Woj. Podkarpackiego z 2018 r. poz. 2498): https://edziennik.rzeszow.uw.gov.pl/WDU_R/2018/2498/akt.pdf
• Uchwała antysmogowa województwa dolnośląskiego (Dz. Urz. Woj. Dolnośląskiego z 2017 r. poz. 5155): https://edzienniki.duw.pl/WDU_D/2017/5155/akt.pdf
• Uchwała antysmogowa województwa mazowieckiego (Dz. Urz. Woj. Mazowieckiego z 2017 r. poz. 9600): https://edziennik.mazowieckie.pl/WDU_W/2017/9600/akt.pdf
• Uchwała antysmogowa województwa kujawsko-pomorskiego (Dz. Urz. Woj. Kujawsko-Pomorskiego z 2019 r. poz. 3743): https://edzienniki.bydgoszcz.uw.gov.pl/WDU_C/2019/3743/akt.pdf
• Uchwały antysmogowe województwa pomorskiego (Dz. Urz. Woj. Pom. z 2020 r. poz. 4232 i 4233) i uchwała dla Sopotu (poz. 1526): https://edziennik.gdansk.uw.gov.pl/WDU_G/2020/4233/akt.pdf, https://edziennik.gdansk.uw.gov.pl/WDU_G/2020/1526/akt.pdf
• Uchwała antysmogowa województwa lubelskiego (Dz. Urz. Woj. Lubelskiego z 2021 r. poz. 917): https://edziennik.lublin.uw.gov.pl/WDU_L/2021/917/akt.pdf
• Uchwała antysmogowa województwa świętokrzyskiego (Dz. Urz. Woj. Świętokrzyskiego z 2020 r. poz. 2616): https://edziennik.kielce.uw.gov.pl/WDU_T/2020/2616/akt.pdf
• Uchwały antysmogowe województw lubuskiego (Dz. Urz. Woj. Lubuskiego z 2018 r. poz. 1510) i zachodniopomorskiego (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2018 r. poz. 4984): https://dzienniki.luw.pl/eli/POL_WOJ_LS/2018/1510/ogl/pol/pdf, https://e-dziennik.szczecin.uw.gov.pl/WDU_Z/2018/4984/akt.pdf
• Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego, "Uchwały antysmogowe" (zalecenie suszenia przez co najmniej dwa sezony): https://powietrze.malopolska.pl/uchwaly-antysmogowe/
• Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego, M. Mastalerz (IChPW), "Paliwa stałe - rozpoznawanie i zakup paliw dopuszczonych do stosowania": https://www.umww.pl/artykuly/56482/pliki/prezentacjapaliwastale.pdf
• Bayerische Landesanstalt für Wald und Forstwirtschaft (LWF), Merkblatt 12 "Der Energieinhalt von Holz", listopad 2024: https://www.lwf.bayern.de/mam/cms04/service/dateien/mb12_energiegehalt-2024_rz_web_bf.pdf
• LWF, Merkblatt 20 "Scheitholz - Produktion, Lagerung, Kennzahlen", lipiec 2025: https://www.lwf.bayern.de/mam/cms04/service/dateien/mb20_scheitholz_2025_rz_web_bf.pdf
• M. Schardt (LWF), "Holzfeuchte und Wassergehalt von Scheitholz", waldwissen.net: https://www.waldwissen.net/de/waldwirtschaft/holz-und-markt/holzenergie/holzfeuchte-und-wassergehalt
• Technologie- und Förderzentrum (TFZ) Bayern, "Scheitholz - Bereitstellung" (suszenie, suszenie techniczne, norma EN ISO 17225-5:2021): https://www.tfz.bayern.de/biogenefestbrennstoffe/scheitholz/293901/index.php
• Berichte aus dem TFZ nr 11, "Rationelle Scheitholzbereitstellungsverfahren", lipiec 2006: https://www.tfz.bayern.de/mam/cms08/festbrennstoffe/dateien/11_bericht.pdf
• Umweltbundesamt, "Heizen mit Holz", wydanie 2023: https://www.umweltbundesamt.de/publikationen/heizen-holz