Przepisy i dopłaty

Czy można palić w kominku? Uchwała antysmogowa 2026

Uchwały antysmogowe obejmują kominki, kozy i piece kaflowe, także te rozpalane okazjonalnie. Wyjaśniamy wymagania, terminy w każdym województwie, wyjątki dla Krakowa i Sopotu oraz co zrobić z kominkiem bez dokumentów.

W większości Polski w kominku wolno palić, ale tylko wtedy, gdy spełnia on wymagania uchwały antysmogowej województwa i pali się w nim suchym drewnem o wilgotności do 20%. Najczęściej wymagany jest ekoprojekt (rozporządzenie UE 2015/1185), a dla starszych kominków część uchwał dopuszcza alternatywę: sprawność co najmniej 80% albo filtr redukujący pył. W Krakowie paliw stałych, także drewna, nie wolno używać od 1 września 2019 r., a w Sopocie i we Wrocławiu kominek nie może być podstawowym źródłem ciepła. W 10 województwach terminy dla starych kominków już minęły, w lubuskim termin przypada 1 stycznia 2027 r., w zachodniopomorskim 1 stycznia 2028 r., w opolskim 1 stycznia 2036 r.

Terminy i warunki dla swojego województwa znajdziesz w zestawieniu uchwał antysmogowych z aktualnymi terminami, a sprawdzarka "czy i do kiedy muszę wymienić kocioł" pokaże wynik dla konkretnego kominka, kozy lub pieca w Twojej gminie. Poniżej wyjaśniamy zasady, które stoją za tymi terminami. Stan prawny na 1 października 2026 r.

Sprawa dotyczy wielu domów. Według Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (GUNB, stan na 1 października 2026 r.) w 643 525 domach jednorodzinnych, czyli w 10,2% z 6,31 mln zgłoszonych do ewidencji, jedynym źródłem ciepła jest ogrzewacz na paliwo stałe, np. kominek, koza lub piec kaflowy. GUNB zalicza takie ogrzewacze do źródeł pozaklasowych, razem z kotłami bez klasy. Dane dla swojej gminy zobaczysz na jej stronie w katalogu składów opału.

Czy uchwała antysmogowa dotyczy kominka?

Tak. Uchwały obejmują instalacje, w których spala się paliwa, "w szczególności kocioł, kominek i piec", jeżeli dostarczają ciepło do centralnego ogrzewania albo wydzielają je przez bezpośrednie przenoszenie (tak brzmi m.in. § 2 uchwał małopolskiej i śląskiej). Do drugiej grupy należą kominki otwarte i z wkładem, kozy, piece kaflowe, kuchnie na paliwo stałe oraz kominki z płaszczem wodnym. Uchwały nazywają je zbiorczo miejscowymi ogrzewaczami pomieszczeń.

Żadna z wojewódzkich uchwał nie zwalnia kominka tylko dlatego, że jest używany rekreacyjnie albo kilka razy w roku. Obecne uchwały obowiązują przez cały rok, nie tylko w sezonie grzewczym. Różnicę między kominkiem okazjonalnym a podstawowym źródłem ciepła robią nieliczne uchwały miejskie i uzdrowiskowe, opisane niżej.

Jakie wymagania musi spełniać kominek?

Uchwały odwołują się do wymagań ekoprojektu z rozporządzenia Komisji (UE) 2015/1185 dla miejscowych ogrzewaczy pomieszczeń na paliwo stałe. Od 1 stycznia 2022 r. tylko takie urządzenia wolno wprowadzać do obrotu w Unii. Wymagania obejmują minimalną sezonową efektywność energetyczną (punkt 1 załącznika II) i limity emisji (punkt 2):

Rodzaj ogrzewaczaMinimalna sezonowa efektywnośćPył (PM)Tlenek węgla (CO)Związki organiczne (OGC)
z otwartą komorą spalania (kominek otwarty)30%50 mg/m32 000 mg/m3120 mgC/m3
z zamkniętą komorą spalania, paliwo inne niż pellet (wkład, koza)65%40 mg/m31 500 mg/m3120 mgC/m3
z zamkniętą komorą spalania na pellet79%20 mg/m3300 mg/m360 mgC/m3
kuchnia (kuchenka) na paliwo stałe65%40 mg/m31 500 mg/m3120 mgC/m3
Źródło: rozporządzenie Komisji (UE) 2015/1185, załącznik II pkt 1 i 2. Emisje przy 13% tlenu. Limit tlenków azotu: 200 mg/m3 dla ogrzewaczy na biomasę, 300 mg/m3 dla ogrzewaczy na paliwa kopalne.

Dla kominków uruchomionych przed wejściem uchwały w życie część sejmików przewidziała łagodniejsze ścieżki. Kominek, który nie spełnia ekoprojektu, może być dalej używany, jeśli:

  • osiąga sprawność cieplną co najmniej 80% - ta alternatywa jest w uchwałach małopolskiej, śląskiej, opolskiej, wielkopolskiej i świętokrzyskiej,
  • ma urządzenie zapewniające redukcję emisji pyłu do wartości z punktu 2 lit. a załącznika II rozporządzenia 2015/1185, np. elektrofiltr - tę możliwość przewiduje większość uchwał, ale nie lubuska i zachodniopomorska.

Kominki uruchamiane po wejściu uchwały w życie muszą od razu spełniać ekoprojekt. Alternatywy dotyczą wyłącznie starszych urządzeń.

Terminy dla kominków w 16 województwach

Data w tabeli to pierwszy dzień, od którego starszy kominek, koza lub piec niespełniający wymagań nie może być eksploatowany. Szczegóły, w tym definicję "uruchomienia" w danej uchwale, opisują strony uchwał.

WojewództwoWymaganieTermin dla starszych kominkówAlternatywa dla starszych
dolnośląskielimity pyłu z ekoprojektu1.07.2024 (według wyjaśnień wojewódzkiego Instytutu Rozwoju Terytorialnego)urządzenie redukujące pył
kujawsko-pomorskieekoprojekt1.01.2024 (uruchomione przed 1.09.2019)urządzenie redukujące pył
lubelskieekoprojekt tylko w nowych budynkach (proces budowlany rozpoczęty po 1.05.2021)brak terminu dla istniejących budynkównie dotyczy
lubuskieekoprojekt1.01.2027 (Zielona Góra i Gorzów Wlkp.: 1.01.2023)brak
łódzkieekoprojekt1.01.2026 (uruchomione przed 1.05.2018)urządzenie redukujące pył
małopolskieekoprojekt; Kraków: zakaz paliw stałych1.05.2024 (uruchomione przed 1.07.2017)sprawność min. 80% albo urządzenie redukujące pył
mazowieckieekoprojekt1.01.2023 (uruchomione przed 11.11.2017)urządzenie redukujące pył
opolskieekoprojekt1.01.2036 (uruchomione przed 1.07.2017)sprawność min. 80% albo urządzenie redukujące pył
podkarpackieekoprojekt1.01.2023 (kupione przed 2.06.2018)urządzenie redukujące pył
podlaskiebrak uchwałybraknie dotyczy
pomorskielimit pyłu z ekoprojektu1.09.2024 (według urzędu marszałkowskiego)uchwała wymaga dotrzymania limitu pyłu
śląskieekoprojekt1.01.2023 (uruchomione przed 1.09.2017)sprawność min. 80% albo urządzenie redukujące pył
świętokrzyskieekoprojekt1.07.2026 (uruchomione przed 25.07.2020)sprawność min. 80% albo urządzenie redukujące pył
warmińsko-mazurskiebrak uchwałybraknie dotyczy
wielkopolskieekoprojekt (także Poznań i Kalisz)1.01.2026 (uruchomione przed 1.05.2018)sprawność min. 80% albo urządzenie redukujące pył
zachodniopomorskieekoprojekt1.01.2028 (uruchomione przed 13.11.2018)brak
Źródło: teksty uchwał sejmików w dziennikach urzędowych województw (wykaz w źródłach), stan na 1 października 2026 r. W dolnośląskim i pomorskim termin dla kominków wynika z wyjaśnień jednostek wojewódzkich, bo uchwały wiążą terminy z klasami emisji pyłu.

W sezonie 2026/2027 zmiany zaszły lub zajdą w trzech województwach. W świętokrzyskim od 1 lipca 2026 r. starsze kominki muszą spełniać ekoprojekt, mieć sprawność co najmniej 80% albo filtr. Uchwała zakazuje tam też używania urządzeń na paliwo stałe w budynkach, które można przyłączyć do sieci gazowej lub ciepłowniczej, ale zakaz nie obejmuje kotłów i ogrzewaczy spełniających ekoprojekt do końca ich żywotności (§ 7 ust. 3). W lubuskim 1 stycznia 2027 r. wchodzi w życie uchwała dla województwa poza Zieloną Górą i Gorzowem Wlkp., bez alternatyw i okresów przejściowych. W łódzkim i wielkopolskim termin dla kominków minął 1 stycznia 2026 r.

Kominek rekreacyjny czy jedyne źródło ciepła?

W uchwałach wojewódzkich to rozróżnienie nie ma znaczenia: wymagania są takie same dla kominka rozpalanego od święta i dla kozy, która ogrzewa cały dom. Ma znaczenie w kilku miejscach:

  • Sopot - od 1 stycznia 2024 r. dozwolone są paliwa gazowe, gaz płynny, lekki olej opałowy i biomasa o wilgotności poniżej 20%, ale biomasę wolno spalać tylko w ogrzewaczu, który dotrzymuje limitu pyłu z ekoprojektu i nie stanowi podstawowego źródła ciepła w lokalu (§ 5 i 6 uchwały nr 236/XIX/20).
  • Wrocław i uzdrowiska z pierwszej grupy na Dolnym Śląsku (m.in. Polanica-Zdrój, Kudowa-Zdrój, Szczawno-Zdrój) - biomasa jest dozwolona w kominkach spełniających ekoprojekt w zakresie pyłu, które nie są podstawowym źródłem ciepła.
  • Pomorskie - na terenach z dostępem do sieci ciepłowniczej (w miastach także gazowej) uchwały dopuszczają okazjonalne spalanie biomasy w kominku dotrzymującym limitu pyłu, jeśli nie powoduje uciążliwości, w tym zadymienia, u sąsiadów.
  • Dni smogowe - rozporządzenie o programach ochrony powietrza podaje czasowy zakaz palenia w kominkach, które nie są jedynym źródłem ogrzewania, jako przykład działania krótkoterminowego (przytacza to program ochrony powietrza dla Małopolski). W warmińsko-mazurskim program przewiduje, że gminy przy ryzyku przekroczeń ogłaszają zalecenie ograniczenia używania takich kominków. Komunikaty publikuje gmina.

Siedem obszarów w Małopolsce ma własne uchwały (gminy Skawina, Krzeszowice, Niepołomice i Czarny Dunajec, miasto Oświęcim, centrum Nowego Targu i część Rabki-Zdroju). Na przykład w Skawinie kominki uruchomione od 1 stycznia 2023 r. muszą mieć zamkniętą komorę spalania, spełniać ekoprojekt i automatycznie regulować dopływ powietrza na podstawie temperatury spalin, a od 1 stycznia 2030 r. dozwolona jest tam wyłącznie biomasa (§ 4 i § 6 uchwały nr XLV/620/21).

Kraków: czy można palić w kominku?

Nie, jeśli to kominek na drewno lub inne paliwo stałe. Od 1 września 2019 r. w granicach Krakowa w instalacjach spalania paliw dopuszcza się wyłącznie gaz (ziemny, propan-butan, biogaz i inne gazy palne) oraz lekki olej opałowy (§ 4 uchwały nr XVIII/243/16, Dz. Urz. Woj. Małopolskiego z 2016 r. poz. 812). Uchwała nie przewiduje wyjątku dla kominków rekreacyjnych ani dla urządzeń z ekoprojektem. Dozwolony jest natomiast kominek gazowy.

Jak sprawdzić, czy kominek spełnia ekoprojekt?

Uchwały wskazują, jakim dokumentem użytkownik wykazuje zgodność. Najczęściej jest to instrukcja dla instalatorów i użytkowników z punktu 3 lit. a załącznika II rozporządzenia 2015/1185, a w części uchwał także dokumentacja techniczna lub dokumentacja z badań. Sprawdź kolejno:

  1. Instrukcję lub kartę produktu. Zgodnie z rozporządzeniem 2015/1185 instrukcja zawiera m.in. identyfikator modelu, moc cieplną, zalecane paliwo, sezonową efektywność energetyczną i emisje przy mocy nominalnej. Porównaj je z tabelą wyżej. Wyraźna deklaracja zgodności z ekoprojektem lub z rozporządzeniem 2015/1185 ułatwia sprawę przy kontroli.
  2. Tabliczkę znamionową wkładu lub pieca. Spisz z niej producenta, model i numer seryjny. Uchwała dla Skawiny wymienia też deklarację właściwości użytkowych wyrobu budowlanego jako jeden z dokumentów.
  3. Datę zakupu i montażu. Od 1 stycznia 2022 r. nowe ogrzewacze wprowadzane do obrotu w Unii muszą spełniać ekoprojekt. Starsze urządzenie mogło go spełniać, ale nie musiało, i wtedy decydują dokumenty.
  4. Producenta. Gdy dokumenty zginęły, producent zwykle może wydać kopię instrukcji lub deklaracji dla danego modelu.

Szczególny przypadek to kominki i piece kaflowe budowane na miejscu przez zduna. Rozporządzenie 2015/1185 nie obejmuje m.in. ogrzewaczy, które nie są wytwarzane fabrycznie albo dostarczane przez jednego producenta jako zestaw prefabrykowanych elementów do montażu na miejscu (art. 1 ust. 2). Uchwały odwołują się jednak do wartości z tego rozporządzenia jako do wymagań eksploatacji. W praktyce przy takim urządzeniu trzeba wykazać spełnienie parametrów badaniem albo skorzystać z alternatywy (sprawność 80%, filtr), jeśli uchwała ją przewiduje. W razie wątpliwości warto zapytać urząd marszałkowski, jak interpretuje ten przypadek.

Kominek bez tabliczki i dokumentów - co dalej?

Uchwały nakładają obowiązek wykazania spełnienia wymagań na użytkownika. Małopolskie wytyczne dla kontrolujących przyjmują przy kotłach, że brak informacji w dokumentacji i brak tabliczki znamionowej oznacza niespełnienie wymagań żadnej klasy. Przy kominku bez papierów kontrolujący nie ma więc z czym porównać urządzenia. Jak wygląda sama kontrola i jakie kary grożą, opisujemy w artykule o kontroli pieca przez straż miejską.

Masz trzy wyjścia: zdobyć dokumenty od producenta (jeśli znasz model), dostosować kominek tam, gdzie uchwała dopuszcza alternatywę, albo wymienić wkład na urządzenie z ekoprojektem. W województwach, w których termin jeszcze nie minął (lubuskie, zachodniopomorskie, opolskie), jest na to czas, ale po terminie kominek bez potwierdzenia zgodności nie powinien być używany.

Wymiana wkładu czy filtr?

To decyzja techniczna i kosztowa, ale przepisy zawężają wybór:

  • Nowy wkład lub piec sprzedawany od 2022 r. musi spełniać ekoprojekt, więc rozwiązuje sprawę we wszystkich województwach poza Krakowem i strefami, gdzie kominek nie może być podstawowym źródłem ciepła. Zachowaj instrukcję i dowód zakupu na wypadek kontroli.
  • Filtr pyłowy (np. elektrofiltr) wystarcza tylko tam, gdzie uchwała przewiduje "urządzenie zapewniające redukcję emisji pyłu" (patrz tabela). W lubuskim i zachodniopomorskim nie jest alternatywą. Uchwały wymagają redukcji pyłu do wartości z ekoprojektu, więc w praktyce potrzebny jest dokument producenta filtra potwierdzający taką skuteczność dla Twojego typu urządzenia.
  • Sprawność 80% pomaga tylko w pięciu województwach (małopolskie, śląskie, opolskie, wielkopolskie, świętokrzyskie) i tylko dla starszych urządzeń. Też trzeba ją wykazać dokumentem.

Jeśli kominek jest jedynym ogrzewaniem domu i myślisz o zmianie źródła ciepła, porównaj koszty różnych paliw w kalkulatorze kosztów ogrzewania.

Jakim drewnem palić w kominku?

Zakaz spalania biomasy o wilgotności w stanie roboczym powyżej 20% ma 12 z 14 województw z uchwałą antysmogową. Nie ma go w uchwałach lubuskich i zachodniopomorskiej, a w podlaskim i warmińsko-mazurskim uchwał nie ma wcale. Limit dotyczy użytkownika kominka, nie sprzedawcy drewna, i bywa sprawdzany wilgotnościomierzem podczas kontroli. Jak sezonować drewno i jak mierzyć wilgotność, żeby nie pomylić wilgotności w stanie roboczym z liczoną od suchej masy, opisujemy w poradniku o drewnie kominkowym.

W kominku, tak jak w każdym piecu, nie wolno spalać odpadów, np. lakierowanych desek, płyt meblowych, plastiku czy kolorowych gazet. Ten zakaz wynika z art. 155 i 191 ustawy o odpadach i obowiązuje w całym kraju.

Najczęstsze pytania

Czy w 2026 roku można palić w kominku?

Tak, jeśli kominek spełnia uchwałę antysmogową Twojego województwa (najczęściej ekoprojekt, a dla starszych urządzeń w części województw sprawność 80% albo filtr) i palisz suchym drewnem. Wyjątkiem jest Kraków, gdzie paliwa stałe są zakazane od 1 września 2019 r.

Czy uchwała antysmogowa dotyczy kominka używanego okazjonalnie?

Tak. Uchwały wojewódzkie nie zwalniają kominków rekreacyjnych ani używanych kilka razy w roku i obowiązują przez cały rok. Łagodniej traktują kominek okazjonalny tylko niektóre uchwały, np. pomorskie na terenach z dostępem do sieci.

Do kiedy trzeba wymienić stary kominek?

W większości województw termin już minął (między 2023 a lipcem 2026 r.). Pozostały: lubuskie - 1 stycznia 2027 r., zachodniopomorskie - 1 stycznia 2028 r., opolskie - 1 stycznia 2036 r. Lubelska uchwała nie wyznacza terminu dla kominków w istniejących budynkach, a podlaskie i warmińsko-mazurskie nie mają uchwał.

Czy kominek bez tabliczki znamionowej spełnia uchwałę?

Zgodność trzeba wykazać dokumentem, najczęściej instrukcją producenta z parametrami z rozporządzenia 2015/1185. Bez tabliczki i dokumentów kontrolujący nie ma podstaw, by uznać kominek za zgodny, dlatego warto odtworzyć dokumentację u producenta albo dostosować lub wymienić urządzenie.

Czy filtr do kominka wystarczy zamiast wymiany?

Tylko w województwach, których uchwały dopuszczają urządzenie redukujące emisję pyłu do wartości z ekoprojektu, i tylko dla kominków uruchomionych przed wejściem uchwały w życie. W lubuskim i zachodniopomorskim filtr nie zastępuje ekoprojektu.

Czy w Sopocie można palić w kominku?

Tak, ale tylko biomasą o wilgotności poniżej 20%, w ogrzewaczu dotrzymującym limitu pyłu z ekoprojektu, który nie jest podstawowym źródłem ciepła w lokalu. Te zasady obowiązują od 1 stycznia 2024 r.

Źródła

Znajdź skład opału w swojej gminie

Adresy, telefony i odległość od Twojej miejscowości.

Szukaj składu

Widzisz błąd albo nieaktualną informację? Napisz: [email protected]. Poprawiamy i aktualizujemy datę sprawdzenia.

Przeczytaj też

Przepisy i dopłaty

Piec kaflowy, koza i kuchnia węglowa a uchwała antysmogowa

Piece kaflowe, kozy i kuchnie węglowe to dla uchwał antysmogowych miejscowe ogrzewacze pomieszczeń. Wyjaśniamy wymagania, terminy w województwach, sytuację pieca budowanego przez zduna i kuchni z płaszczem wodnym.

Stan na 3 października 2026 · 15 min czytania

Przepisy i dopłaty

Sąsiad pali śmieci - gdzie zgłosić, jak skutecznie, co mu grozi

Palenie odpadów w domowym piecu zgłasza się straży miejskiej lub gminnej albo urzędowi gminy. Wyjaśniamy, jak rozpoznać spalanie śmieci, jak złożyć skuteczne zgłoszenie, czy można to zrobić anonimowo i co dalej, gdy gmina nie reaguje.

Stan na 2 października 2026 · 10 min czytania

Przepisy i dopłaty

Lista ZUM - jak sprawdzić, czy urządzenie dostanie dotację

Lista zielonych urządzeń i materiałów (ZUM) prowadzona przez IOŚ-PIB decyduje o dotacji do pomp ciepła i kotłów na biomasę w programie Czyste Powietrze. Pokazujemy, jak z niej korzystać i na co uważać przy fakturze.

Stan na 2 października 2026 · 10 min czytania