Kiedy kupić węgiel najtaniej? Sezonowość cen w danych GUS

Według miesięcznych cen detalicznych GUS z lat 2006-2019 węgiel był najtańszy w maju i czerwcu, średnio o 2,0% poniżej średniej z całego roku, a najdroższy w listopadzie i grudniu, o 3,4% powyżej. W każdym z 14 lat średnia cena z listopada i grudnia była wyższa niż z maja i czerwca - różnica wynosiła od 0,8% do 19,6%. Najtaniej jest więc kupić węgiel późną wiosną lub latem, jeśli masz gdzie go suchy przechować. Wykres miesięczny jest w bloku kiedy kupować węgiel na stronie cen opału.

Poniżej pokazujemy, skąd są te liczby, jak wyglądał każdy rok z osobna, czego dane nie mówią (seria kończy się w 2019 roku, przed kryzysem 2022-2023) i co z tego wynika przy zakupie opału na sezon 2026/2027.

Skąd są dane o sezonowości cen węgla?

Jedyną długą, urzędową serią miesięcznych cen węgla w Polsce są dane GUS z Banku Danych Lokalnych: temat "Ceny detaliczne wybranych towarów i usług konsumpcyjnych (dane miesięczne)", pozycja "węgiel kamienny - za 1 t", zmienne od 387295 (styczeń) do 387306 (grudzień). Według opisu GUS ceny notowali raz w miesiącu ankieterzy w wybranych punktach sprzedaży, a przeciętna cena w kraju to średnia arytmetyczna tych notowań.

Seria obejmuje lata 2006-2019. Od 2020 roku GUS nie publikuje poziomów cen detalicznych w tym badaniu - urząd wyjaśnia to w opisie tematu programem badań statystyki publicznej i praktyką międzynarodową. Średnią roczną cenę węgla kamiennego GUS podaje nadal w innym temacie (zmienna 5029), ale z niej nie da się odczytać, jak cena zmienia się w ciągu roku.

Jak liczymy indeks: dla każdego roku dzielimy cenę z danego miesiąca przez średnią z 12 miesięcy tego roku, a potem uśredniamy wynik dla 14 lat. Wartość 100 oznacza średnią roczną, 98 - cenę o 2% niższą, 103,5 - o 3,5% wyższą. Dzięki temu lata z ceną 480 zł i 900 zł za tonę liczą się tak samo.

Miesiąc	Indeks (średnia roczna = 100)	Najniżej w jednym roku	Najwyżej w jednym roku
styczeń	99,6	93,5	102,3
luty	99,6	94,0	102,0
marzec	99,0	93,8	100,9
kwiecień	98,4	93,7	100,1
maj	98,0	93,7	99,5
czerwiec	98,1	95,0	99,2
lipiec	98,5	97,1	99,3
sierpień	99,1	98,0	99,9
wrzesień	100,4	99,2	103,2
październik	102,4	99,9	110,6
listopad	103,3	100,1	112,6
grudzień	103,5	100,0	113,1

Rytm roku jest wyraźny: cena spada powoli od lutego do czerwca, w lipcu i sierpniu zaczyna rosnąć, a najmocniej rośnie we wrześniu i październiku. Listopad i grudzień to szczyt. Wartości skrajne (np. 113,1 w grudniu) pochodzą z lat silnych podwyżek, głównie 2008 - o nich niżej.

Czy węgiel był tańszy wiosną w każdym roku?

Tak. W każdym z 14 lat średnia z listopada i grudnia była wyższa niż średnia z maja i czerwca. Najtańszym miesiącem roku najczęściej był czerwiec (5 lat) i maj (4 lata), a najdroższym grudzień (7 lat) i styczeń (5 lat).

Rok	Średnia roczna (zł/t)	Najtańszy miesiąc	Najdroższy miesiąc	Listopad-grudzień wobec maja-czerwca
2006	491,54	maj	grudzień	+8,8%
2007	523,40	czerwiec	grudzień	+8,0%
2008	604,62	styczeń	grudzień	+19,6%
2009	704,80	maj	październik	+3,1%
2010	719,76	maj	grudzień	+7,3%
2011	777,61	kwiecień	grudzień	+6,5%
2012	818,16	maj	listopad	+1,7%
2013	809,51	czerwiec	styczeń	+2,6%
2014	802,37	lipiec	styczeń	+1,0%
2015	789,33	lipiec	styczeń	+0,8%
2016	780,38	czerwiec	styczeń	+2,3%
2017	823,59	styczeń	grudzień	+12,3%
2018	887,30	czerwiec	grudzień	+2,2%
2019	885,44	czerwiec	styczeń	+1,3%

Z tabeli wynikają trzy rzeczy:

• Typowa różnica jest niewielka. W 7 z 14 lat jesień była droższa od wiosny o mniej niż 3%. Mediana dla 14 lat to ok. 2,9%, średnia 5,5% - średnią podbijają dwa lata z dużymi podwyżkami.
• Duże różnice to w części trend, nie sezon. W 2008 roku średnia roczna wzrosła o 15,5%, a w 2017 o 5,5%. W obu latach ceny przez pierwsze miesiące stały prawie w miejscu, a od lata mocno rosły, więc grudzień wyszedł dużo drożej niż maj. Najtańszym miesiącem był wtedy styczeń.
• Sezon widać nawet wtedy, gdy ceny spadały. W latach 2013-2016 średnia roczna malała co roku, a mimo to jesień była droższa od wiosny o 0,8-2,6%. Najdroższy był wtedy styczeń - cena z poprzedniej zimy - a najtańszy czerwiec lub lipiec.

Czy po Nowym Roku węgiel tanieje?

Nie od razu. Cena ze stycznia była w danych GUS praktycznie taka sama jak z poprzedniego grudnia albo wyższa: w 13 parach lat zmiana wynosiła od -0,4% do +3,3%. Spadki zaczynały się zwykle w lutym lub marcu i trwały do maja, czerwca albo lipca. Kto czeka na obniżkę zaraz po świętach, w danych z 14 lat by jej nie znalazł.

Dlaczego węgiel drożeje jesienią?

GUS publikuje ceny, nie ich przyczyny, więc to, co poniżej, jest interpretacją. Najprostsze wyjaśnienie to popyt: większość gospodarstw domowych kupuje opał tuż przed sezonem grzewczym i w jego trakcie, więc we wrześniu i październiku składy sprzedają najwięcej i nie muszą konkurować ceną. Wiosną i latem zamówień jest mało, a składy chcą sprzedać zapas i zrobić miejsce na nowe dostawy.

Drugi czynnik to logistyka. Jesienią rośnie liczba zamówień z dowozem, a dostawy do składów konkurują o transport z innymi towarami. Przy dużym popycie składy częściej podnoszą ceny niż dają rabaty. Trzeci czynnik to ogólny poziom cen - w latach, gdy węgiel drożał z kwartału na kwartał, sezonowy wzrost nakładał się na trend.

Czy ten wzór obowiązuje po 2019 roku?

Tego nie da się sprawdzić danymi GUS, bo miesięczna seria się skończyła. Wiadomo natomiast, że po 2019 roku rynek przeszedł wstrząs o skali wielokrotnie większej niż różnica między wiosną a jesienią. Średnie roczne GUS dla węgla kamiennego pokazują to wprost:

Rok	Średnia cena tony węgla kamiennego (GUS)	Zmiana rok do roku
2019	885,44 zł	-0,2%
2020	887,95 zł	+0,3%
2021	996,60 zł	+12,2%
2022	2 329,04 zł	+133,7%
2023	2 137,88 zł	-8,2%
2024	1 703,46 zł	-20,3%
2025	1 601,70 zł	-6,0%

W 2022 roku średnia cena wzrosła ponad dwukrotnie. Był to rok wojny w Ukrainie i odcięcia importu węgla z Rosji - ustawa z 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę (Dz.U. 2022 poz. 835) wprowadziła w art. 8 zakaz wprowadzania na terytorium Polski węgla pochodzącego z Rosji i Białorusi. W takim roku sezonowa różnica rzędu kilku procent nie ma znaczenia przy zmianie ceny o kilkadziesiąt procent. Od 2023 roku średnie roczne spadają, ale w 2025 roku wciąż były o ok. 80% wyższe niż w 2019.

Wniosek: dane z lat 2006-2019 dobrze opisują zwykły rok na stabilnym rynku. Nie są prognozą i nie chronią przed skokiem cen wywołanym przez zdarzenia spoza rynku opału.

Ile kosztuje węgiel teraz?

Bieżące ceny zbieramy z cenników składów i zgłoszeń czytelników i pokazujemy jako medianę z ostatnich 6 miesięcy, osobno dla każdego sortymentu. Te liczby zmieniają się z każdą nową ceną, dlatego nie przepisujemy ich do artykułu - aktualne są na stronie ceny opału, a dla jednego paliwa np. na stronie cena ekogroszku.

To inna miara niż średnia GUS (mediana zamiast średniej, sortymenty zamiast węgla ogółem, cenniki składów zamiast notowań ankieterów), więc nie zestawiamy jej w jednej tabeli z danymi GUS ani nie liczymy z niej zmian sezonowych. Porównanie miesięcy na naszych danych będzie miało sens dopiero wtedy, gdy zbierzemy ceny z tych samych składów przez pełny rok.

ETS2 od 2028 roku a zakup węgla na zapas

ETS2 to unijny system handlu uprawnieniami do emisji CO2 dla paliw spalanych w budynkach, transporcie drogowym i części innych sektorów. Wprowadziła go dyrektywa (UE) 2023/959, która dodała do dyrektywy 2003/87/WE rozdział IVa. Pierwotnie system miał ruszyć w 2027 roku. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2026/667 z 11 marca 2026 r. (to samo, które ustanowiło klimatyczny cel Unii na 2040 r.) przesunęło w art. 2 jego działanie na 2028 rok.

Dla kupującego opał oznacza to, że od 2028 roku w cenie paliw kopalnych pojawi się koszt uprawnień do emisji. Ministerstwo Klimatu i Środowiska szacowało w 2024 r., że przy cenie 45 euro za tonę CO2 byłoby to około 450 zł na tonie węgla kamiennego - to przeliczenie przy założonej cenie, nie prognoza. Pierwsze uprawnienia dostawcy paliw umorzą za emisje z 2028 roku, więc wcześniej koszt ETS2 nie obciąża ich z mocy prawa (założenia szacunku i harmonogram opisujemy w artykule o ETS2 i ogrzewaniu domu od 2028 r.). Planując wymianę źródła ciepła albo duży zapas, warto ten termin znać - podobnie jak terminy z uchwał antysmogowych w swoim województwie.

Jak kupić węgiel taniej: praktyczne wskazówki

1. Policz, ile potrzebujesz. Zapas na cały sezon kupiony w maju lub czerwcu daje największą różnicę. Zapotrzebowanie domu policzysz w kalkulatorze ile opału na sezon.
2. Kupuj od kwietnia do lipca, najpóźniej w sierpniu. W danych GUS wrzesień był już powyżej średniej rocznej, a październik o 2,4% powyżej. Zakup w październiku i listopadzie to zakup w szczycie.
3. Kupuj tylko wtedy, gdy masz gdzie trzymać opał suchy. Węgiel zamoczony na podwórku traci wartość opałową, a duży stos mokrego węgla może się samonagrzewać. Jak urządzić miejsce na opał, opisujemy w poradniku jak przechowywać opał.
4. Jeśli nie masz miejsca na cały sezon, podziel zakup. Część przed sezonem, resztę w lutym albo marcu, gdy ceny zaczynają spadać - zamiast dokupywania w grudniu.
5. Porównuj cenę ciepła, nie tony. Tańszy węgiel o niższej wartości opałowej może wyjść drożej niż różnica sezonowa. Parametry odczytasz ze świadectwa jakości paliwa, które skład musi wydać kupującemu.
6. Doliczaj dowóz. Bliski skład z tańszym transportem może dać więcej niż kilka procent sezonowej różnicy. Składy w swojej gminie znajdziesz w katalogu składów opału.
7. Sprawdź przepisy, zanim zrobisz duży zapas. Jeśli uchwała antysmogowa nakazuje wymianę Twojego kotła przed końcem sezonu, zapas węgla na dwa lata może zostać niewykorzystany.

Ile można zaoszczędzić - przykład

Rachunek ilustracyjny, nie prognoza: 3 tony węgla po średniej cenie GUS za 2025 rok (1 601,70 zł za tonę) to ok. 4 805 zł. Gdyby powtórzyła się typowa różnica z lat 2006-2019 (mediana ok. 2,9%), zakup w maju zamiast w listopadzie dałby ok. 140 zł oszczędności, a przy średniej różnicy (5,5%) - ok. 265 zł. W roku takim jak 2008 różnica wyniosłaby ok. 940 zł, a w roku takim jak 2015 - ok. 40 zł.

Najczęstsze pytania

W którym miesiącu węgiel jest najtańszy?

W miesięcznych danych GUS z lat 2006-2019 najtańsze były maj i czerwiec - średnio o 2,0% poniżej średniej rocznej. Czerwiec był najtańszym miesiącem roku w 5 latach z 14, maj w 4. Najdroższe były listopad i grudzień, średnio o 3,4% powyżej średniej rocznej.

Czy opłaca się kupić węgiel latem?

Według danych GUS z 14 lat - tak, w każdym roku cena z maja i czerwca była niższa niż z listopada i grudnia. Typowa różnica to jednak kilka procent (mediana ok. 2,9%), więc zakup latem opłaca się wtedy, gdy masz suche miejsce na zapas i nie przepłacasz za dowóz.

Czy węgiel tanieje po sezonie grzewczym?

W latach 2006-2019 cena styczniowa była praktycznie taka jak grudniowa albo wyższa. Spadki zaczynały się w lutym lub marcu i trwały do maja, czerwca albo lipca. Najpóźniej od sierpnia ceny znów rosły.

Czy dane GUS dotyczą ekogroszku i pelletu?

Seria GUS dotyczy węgla kamiennego ogółem, bez podziału na sortymenty, więc ekogroszek, orzech i kostka nie mają osobnych danych. Dla pelletu i drewna GUS nie publikował miesięcznych cen, więc sezonowości tych paliw nie da się pokazać na danych urzędowych.

Dlaczego GUS nie podaje nowszych cen miesięcznych?

Od 2020 roku GUS zaprzestał publikowania poziomów cen w badaniu cen towarów i usług konsumpcyjnych, powołując się na program badań statystyki publicznej i praktykę międzynarodową. Średnią roczną cenę węgla kamiennego GUS publikuje nadal (zmienna 5029, ostatnio za 2025 rok).

Źródła

• GUS, Bank Danych Lokalnych, temat P2917 "Ceny detaliczne wybranych towarów i usług konsumpcyjnych (dane miesięczne)" - opis tematu i metody, w tym informacja o zakończeniu publikacji poziomów cen od 2020 r.: https://bdl.stat.gov.pl/api/v1/subjects/P2917?lang=pl
• GUS, BDL, zmienne 387295-387306 (węgiel kamienny za 1 t, ceny miesięczne styczeń-grudzień, Polska, 2006-2019), np. styczeń: https://bdl.stat.gov.pl/api/v1/data/by-variable/387295?format=json&unit-level=0, grudzień: https://bdl.stat.gov.pl/api/v1/data/by-variable/387306?format=json&unit-level=0 (pobrano 2.10.2026)
• GUS, BDL, zmienna 5029 (węgiel kamienny za 1 t, średnia roczna, Polska): https://bdl.stat.gov.pl/api/v1/data/by-variable/5029?format=json&unit-level=0 (pobrano 1.10.2026)
• Ustawa z 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego (Dz.U. 2022 poz. 835), art. 8: https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20220000835
• Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2026/667 z 11 marca 2026 r. zmieniające rozporządzenie (UE) 2021/1119 w odniesieniu do ustanowienia klimatycznego celu pośredniego Unii na 2040 r., art. 2 (przesunięcie ETS2 na 2028 r.): https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2026/667/oj/pol; tekst przyjęty (PE-CONS 5/1/26 REV 1): https://data.consilium.europa.eu/doc/document/PE-5-2026-REV-1/en/pdf
• Ministerstwo Klimatu i Środowiska, odpowiedź z 20.08.2024 r. na interpelację nr 4147 (szacunek kosztu uprawnień ETS2 przy 45 euro/t CO2): https://sejm.gov.pl/INT10.nsf/0/7D890D6404B2CEEEC1258B800047D9F4/$File/i04147-o1.pdf
• Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/959 z 10 maja 2023 r. zmieniająca dyrektywę 2003/87/WE (m.in. rozdział IVa - handel uprawnieniami do emisji dla budynków, transportu drogowego i dodatkowych sektorów): https://eur-lex.europa.eu/eli/dir/2023/959/oj/pol