Przepisy - województwo dolnośląskie

Uchwała antysmogowa województwa dolnośląskiego - terminy i zakazy

Na Dolnym Śląsku obowiązują trzy uchwały antysmogowe z 30 listopada 2017 r.: dla Wrocławia, dla uzdrowisk i dla pozostałej części województwa. Poza Wrocławiem i uzdrowiskami od 1 lipca 2018 r. nie wolno palić m.in. węglem brunatnym, mułami, miałem poniżej 3 mm i mokrym drewnem, od 1 lipca 2024 r. nie wolno używać kotłów bezklasowych, a od 1 lipca 2028 r. kotłów klasy 3 i 4. Tam też nowe kotły, piece i kominki od 1 lipca 2018 r. muszą spełniać wymagania ekoprojektu w zakresie emisji pyłu (piece i kominki mogą zamiast tego mieć urządzenie redukujące pył).

Stan prawny na Najbliższa zmiana:
Akt
Uchwała nr XLI/1407/17 Sejmiku Województwa Dolnośląskiego z dnia 30 listopada 2017 r. w sprawie wprowadzenia na obszarze województwa dolnośląskiego, z wyłączeniem Gminy Wrocław i uzdrowisk, ograniczeń i zakazów w zakresie eksploatacji instalacji, w których następuje spalanie paliw
Publikacja
Dz. Urz. Woj. Dolnośląskiego z 2017 r. poz. 5155
Obowiązuje od
23 grudnia 2017
Stan prawny na
2 października 2026
Tekst urzędowy
otwórz akt w dzienniku urzędowym

Terminy

  1. 1 lipca 2018 - obowiązuje paliwa we wszystkich instalacjach objętych uchwałą

    Zakaz stosowania mułów, flotokoncentratów, węgla brunatnego, miału węglowego poniżej 3 mm i biomasy o wilgotności powyżej 20% (§ 7).

  2. 1 lipca 2018 - obowiązuje instalacje oddane do eksploatacji po 30 czerwca 2018 r.

    Poza Wrocławiem i uzdrowiskami: nowe kotły muszą spełniać limity emisji pyłu z ekoprojektu (rozporządzenie Komisji (UE) 2015/1189) i nie mogą mieć rusztu awaryjnego ani elementów umożliwiających jego zamontowanie. Nowe piece i kominki muszą spełniać limity emisji pyłu z ekoprojektu (rozporządzenie Komisji (UE) 2015/1185) albo mieć urządzenie redukujące emisję pyłu do tych wartości (§ 5, § 6, § 9 pkt 1). We Wrocławiu i w uzdrowiskach (osobne uchwały) nowe instalacje mogą co do zasady spalać tylko gaz i lekki olej opałowy - wyjątki opisują strefy specjalne.

  3. 1 lipca 2024 - obowiązuje kotły bezklasowe (poniżej 3 klasy) oddane do eksploatacji przed 1 lipca 2018 r.

    Od tego dnia kotły oddane do eksploatacji przed 1 lipca 2018 r., które nie spełniają wymagań klasy 3 normy PN-EN 303-5:2012 w zakresie emisji pyłu, muszą spełniać limity emisji pyłu z ekoprojektu i nie mieć rusztu awaryjnego - w praktyce należało je wymienić (§ 5, § 9 pkt 2). Ten sam termin obowiązuje we Wrocławiu i w uzdrowiskach.

  4. 1 lipca 2028 kotły klasy 3 i 4 sprzed 1 lipca 2018 r. (Wrocław i uzdrowiska: także klasy 5)

    Poza Wrocławiem i uzdrowiskami: od tego dnia kocioł klasy 3 lub 4 normy PN-EN 303-5:2012 oddany do eksploatacji przed 1 lipca 2018 r. wolno używać tylko wtedy, gdy jego emisja pyłu nie przekracza limitów ekoprojektu (rozporządzenie Komisji (UE) 2015/1189) i nie ma on rusztu awaryjnego ani elementów umożliwiających jego zamontowanie. Trzeba to wykazać dokumentami (wyniki badań emisji, dokumentacja techniczna lub instrukcja). Kocioł, który tych warunków nie spełnia, trzeba wymienić albo zastąpić innym źródłem ciepła (§ 5, § 8, § 9 pkt 3). Uchwała dla tej części województwa nie wyznacza terminu dla kotłów klasy 5 zainstalowanych przed 1 lipca 2018 r. Inaczej jest we Wrocławiu i w uzdrowiskach (osobne uchwały): tam termin 1 lipca 2028 r. obejmuje także kotły klasy 5, a dopuszczone są co do zasady gaz i lekki olej opałowy - w Czerniawie-Zdroju, Świeradowie-Zdroju, Długopolu-Zdroju i Przerzeczynie-Zdroju urządzenia spełniające wymagania ekoprojektu.

Zakazane paliwa

  • muły i flotokoncentraty węglowe oraz mieszanki produkowane z ich wykorzystaniem
  • węgiel brunatny oraz paliwa stałe produkowane z wykorzystaniem tego węgla
  • węgiel kamienny w postaci sypkiej o uziarnieniu poniżej 3 mm
  • biomasa stała o wilgotności w stanie roboczym powyżej 20% (np. mokre, niesezonowane drewno)

Strefy z odrębnymi zasadami

Gmina Wrocław

Uchwała nr XLI/1405/17 Sejmiku Województwa Dolnośląskiego z dnia 30 listopada 2017 r. w sprawie wprowadzenia na obszarze Gminy Wrocław ograniczeń i zakazów w zakresie eksploatacji instalacji, w których następuje spalanie paliw (Dz. Urz. Woj. Dolnośląskiego z 2017 r. poz. 5153), bez zmian. Docelowo dopuszczone są paliwo gazowe i lekki olej opałowy, a biomasa stała tylko w kominkach spełniających ekoprojekt w zakresie pyłu (lub z urządzeniem redukującym pył), które nie są podstawowym źródłem ciepła w lokalu. Kominek w rozumieniu uchwały to instalacja z widocznym otwartym paleniskiem albo zamkniętym wkładem kominkowym z widocznym paleniskiem i ciągiem naturalnym, oddająca ciepło przez promieniowanie (§ 6 ust. 1) - w praktyce inne piece i kozy na paliwo stałe z tego wyjątku nie korzystają. Terminy: od 1 lipca 2018 r. dla instalacji oddanych do eksploatacji po 30 czerwca 2018 r. (z wyjątkiem instalacji w budynkach z ostatecznym pozwoleniem na budowę lub skutecznym zgłoszeniem sprzed tej daty); od 1 lipca 2024 r. dla instalacji sprzed 1 lipca 2018 r. niespełniających klasy 3; od 1 lipca 2028 r. dla instalacji sprzed 1 lipca 2018 r. klasy 3, 4 i 5. Wyjątek: kocioł na paliwo stałe spełniający ekoprojekt (2015/1189) jest dopuszczony, gdy operator sieci potwierdzi brak technicznej możliwości przyłączenia do sieci ciepłowniczej lub gazowej; jeśli taka możliwość pojawi się później, kocioł można eksploatować najdłużej 15 lat od rozpoczęcia jego eksploatacji. Zakazy paliw jak w reszcie województwa od 1 lipca 2018 r. Źródło: https://edzienniki.duw.pl/WDU_D/2017/5153/akt.pdf

Uzdrowiska (strefy A, B i C ochrony uzdrowiskowej)

Uchwała nr XLI/1406/17 Sejmiku Województwa Dolnośląskiego z dnia 30 listopada 2017 r. w sprawie wprowadzenia na obszarze uzdrowisk w województwie dolnośląskim ograniczeń i zakazów w zakresie eksploatacji instalacji, w których następuje spalanie paliw (Dz. Urz. Woj. Dolnośląskiego z 2017 r. poz. 5154), bez zmian. Grupa 1 - Jelenia Góra-Cieplice, Duszniki-Zdrój, Jedlina-Zdrój, Kudowa-Zdrój, Lądek-Zdrój, Polanica-Zdrój, Szczawno-Zdrój: dopuszczone wyłącznie paliwo gazowe, lekki olej opałowy oraz biomasa w kominkach spełniających ekoprojekt i niebędących podstawowym źródłem ciepła; w strefie C dopuszczony kocioł na paliwo stałe spełniający ekoprojekt, gdy operator potwierdzi brak możliwości przyłączenia do sieci ciepłowniczej lub gazowej (z limitem 15 lat po pojawieniu się takiej możliwości). Grupa 2 - Czerniawa-Zdrój, Świeradów-Zdrój, Długopole-Zdrój, Przerzeczyn-Zdrój: paliwa stałe dozwolone w instalacjach spełniających wymagania ekoprojektu. W obu grupach terminy: 1 lipca 2018 r. dla nowych instalacji, 1 lipca 2024 r. dla instalacji sprzed 1 lipca 2018 r. poniżej klasy 3, 1 lipca 2028 r. dla instalacji sprzed 1 lipca 2018 r. klasy 3, 4 i 5. Zakazy paliw jak w reszcie województwa od 1 lipca 2018 r. Źródło: https://edzienniki.duw.pl/WDU_D/2017/5154/akt.pdf

W województwie dolnośląskim obowiązują trzy uchwały antysmogowe z 30 listopada 2017 r.: dla Wrocławia, dla uzdrowisk i dla pozostałej części regionu. Poza Wrocławiem i uzdrowiskami od 1 lipca 2024 r. nie wolno używać kotłów bezklasowych, a kolejny kluczowy termin to 1 lipca 2028 r., gdy kończy się możliwość używania kotłów klasy 3 i 4. Terminy w innych województwach zebraliśmy w poradniku zakaz palenia węglem - terminy.

Jaka uchwała obowiązuje i od kiedy?

Dla większości gmin regionu obowiązuje uchwała nr XLI/1407/17 Sejmiku Województwa Dolnośląskiego z dnia 30 listopada 2017 r., opublikowana w Dz. Urz. Woj. Dolnośląskiego z 2017 r. poz. 5155. Weszła w życie 23 grudnia 2017 r., a pierwsze zakazy stosuje się od 1 lipca 2018 r. Według stanu na 2 października 2026 r. uchwała nie była zmieniana, a terminy nie zostały przesunięte. Dotyczy kotłów, pieców i kominków na paliwa stałe. Nie nakłada obowiązków na osoby ogrzewające dom gazem, olejem, prądem, pompą ciepła lub z sieci ciepłowniczej.

Terminy wymiany kotłów i kominków

Od kiedyCzego dotyczyCo oznacza
1 lipca 2018 r.Nowe kotły, piece i kominkiMuszą spełniać limity emisji pyłu z ekoprojektu (piece i kominki - albo mieć urządzenie redukujące pył do tych wartości), kotły nie mogą mieć rusztu awaryjnego
1 lipca 2024 r.Kotły bezklasowe (poniżej klasy 3) sprzed 1 lipca 2018 r.Nie wolno ich używać
1 lipca 2028 r.Kotły klasy 3 i 4 sprzed 1 lipca 2018 r.Wolno ich używać tylko wtedy, gdy dokumenty potwierdzają emisję pyłu w limitach ekoprojektu i brak rusztu awaryjnego - inaczej trzeba je wymienić albo zmienić źródło ciepła
Źródło: uchwała nr XLI/1407/17, Dz. Urz. Woj. Dolnośląskiego z 2017 r. poz. 5155

Poza Wrocławiem i uzdrowiskami uchwała nie wyznacza terminu wymiany kotłów klasy 5 zainstalowanych przed 1 lipca 2018 r. Kominki muszą spełniać limity emisji pyłu z ekoprojektu. Zamiast wymiany uchwała dopuszcza urządzenie redukujące emisję pyłu, np. elektrofiltr. Według materiałów wojewódzkiego Instytutu Rozwoju Terytorialnego istniejący kominek bez ekoprojektu i bez takiego urządzenia mógł być używany do 1 lipca 2024 r.

Jakie paliwa są zakazane?

Od 1 lipca 2018 r. w całym województwie nie wolno spalać:

  • mułów i flotokoncentratów węglowych oraz mieszanek z ich udziałem,
  • węgla brunatnego i paliw wytworzonych z jego wykorzystaniem,
  • węgla kamiennego sypkiego o uziarnieniu poniżej 3 mm (miału),
  • biomasy, w tym drewna, o wilgotności powyżej 20%.

Co to oznacza dla właściciela domu?

Jeśli masz kocioł klasy 3 lub 4, zaplanuj jego wymianę przed 1 lipca 2028 r. Poza Wrocławiem i uzdrowiskami może on pracować dalej, jeśli dokumenty potwierdzają emisję pyłu w limitach ekoprojektu i brak rusztu awaryjnego. Kupując węgiel, wybieraj sortymenty grubsze i dobrej jakości, np. ekogroszek do kotła, który jest do niego przeznaczony. Drewno do kominka powinno być sezonowane, z wilgotnością nie wyższą niż 20% - więcej w opisie drewna kominkowego. Sprzedawców opału w regionie znajdziesz w katalogu składów opału w województwie dolnośląskim.

Jak sprawdzić klasę kotła?

  • Tabliczka znamionowa na kotle - zwykle podaje klasę według normy PN-EN 303-5:2012.
  • Dokumentacja techniczno-ruchowa i instrukcja obsługi.
  • Karta produktu i etykieta energetyczna, dołączane do nowszych urządzeń.
  • Świadectwo badań emisji wykonane według PN-EN 303-5:2012 przez akredytowane laboratorium.
  • Deklaracja zgodności z wymaganiami ekoprojektu (rozporządzenie Komisji UE 2015/1189 dla kotłów, 2015/1185 dla kominków i pieców).

Uchwała wymaga, by użytkownik mógł wykazać spełnienie wymagań dokumentami, np. wynikami badań emisji, dokumentacją techniczną lub instrukcją. Bez nich trudno będzie potwierdzić klasę kotła podczas kontroli.

Kto kontroluje i jakie są kary?

Kontrolę w domach prowadzi wójt, burmistrz lub prezydent miasta przez upoważnionych pracowników urzędu albo straż gminną lub miejską (art. 379 Prawa ochrony środowiska); mandaty nakładają Policja oraz straż gminna lub miejska. Wojewódzki inspektorat ochrony środowiska kontroluje podmioty korzystające ze środowiska, przede wszystkim przedsiębiorców. Za naruszenie uchwały (art. 334 Prawa ochrony środowiska) grozi mandat do 500 zł (do 1000 zł, gdy jeden czyn narusza kilka przepisów - art. 9 § 1 Kodeksu wykroczeń), a w postępowaniu sądowym grzywna do 5000 zł.

Wrocław i uzdrowiska

Wrocław (uchwała nr XLI/1405/17, Dz. Urz. Woj. Dolnośląskiego z 2017 r. poz. 5153): docelowo dozwolone są gaz i lekki olej opałowy, a drewno tylko w kominkach (otwarte palenisko albo wkład z widocznym paleniskiem i ciągiem naturalnym), które spełniają limity emisji pyłu z ekoprojektu albo mają urządzenie redukujące pył i nie są podstawowym źródłem ciepła. Od 1 lipca 2024 r. nie wolno tam używać kotłów poniżej klasy 3 zainstalowanych przed 1 lipca 2018 r. Od 1 lipca 2028 r. nie można używać kotłów na paliwa stałe klasy 3, 4 i 5 zainstalowanych przed 1 lipca 2018 r. Wyjątek dotyczy kotłów spełniających ekoprojekt tam, gdzie operator potwierdzi brak możliwości przyłączenia do sieci ciepłowniczej lub gazowej.

Uzdrowiska (uchwała nr XLI/1406/17, Dz. Urz. Woj. Dolnośląskiego z 2017 r. poz. 5154) obejmują strefy A, B i C ochrony uzdrowiskowej. W Jeleniej Górze-Cieplicach, Dusznikach-Zdroju, Jedlinie-Zdroju, Kudowie-Zdroju, Lądku-Zdroju, Polanicy-Zdroju i Szczawnie-Zdroju zasady są zbliżone do wrocławskich. W Czerniawie-Zdroju, Świeradowie-Zdroju, Długopolu-Zdroju i Przerzeczynie-Zdroju paliwa stałe są dozwolone w urządzeniach spełniających ekoprojekt. Terminy są takie same: 2018, 2024 i 2028 r.

Źródła