Sprawdzarka
Do kiedy trzeba wymienić kocioł? Sprawdzarka terminów
Sprawdź, czy Twój kocioł, kominek albo piec spełnia uchwałę antysmogową i do kiedy trzeba go wymienić.
Wynik pojawi się tutaj
Podaj gminę i urządzenie. Pokażemy termin z uchwały antysmogowej Twojego województwa, paragraf, na którym się opiera, i warunki, od których zależy.
Termin wymiany kotła wyznacza uchwała antysmogowa sejmiku Twojego województwa i zależy od trzech rzeczy: klasy kotła według normy PN-EN 303-5:2012, daty jego uruchomienia i gminy, w której stoi. Kotły pozaklasowe (kopciuchy) w większości województw trzeba było wymienić już wcześniej, dla kotłów klasy 3 i 4 terminy przypadają głównie na lata 2027-2028, a kocioł spełniający ekoprojekt w większości uchwał nie ma terminu wymiany. Podlaskie i warmińsko-mazurskie nie mają uchwały antysmogowej.
Sprawdzarka powyżej czyta terminy z naszego opracowania uchwał (te same dane są na stronach przepisów) i pokazuje, na którym zapisie opiera wynik. Gdy uchwała uzależnia termin od czegoś, czego nie da się ustalić z formularza - na przykład od wieku kotła liczonego od daty produkcji, sprawności kominka albo dostępu do sieci gazowej - piszemy to wprost zamiast zgadywać.
Jak sprawdzić klasę kotła
- Tabliczka znamionowa - klasę według normy PN-EN 303-5:2012 (3, 4 albo 5) producent podaje na tabliczce kotła i w jego dokumentach. Kotły bez tabliczki część uchwał (m.in. śląska, podkarpacka i pomorska) wprost zalicza do najstarszej grupy, czyli pozaklasowych.
- Zaświadczenie z badań - kilka uchwał (m.in. śląska, lubuska i podkarpacka) wymaga, żeby klasę 5 potwierdzało zaświadczenie jednostki akredytowanej przez Polskie Centrum Akredytacji albo inną jednostkę akredytującą z porozumienia EA. Zachowaj je razem z instrukcją.
- Ekoprojekt - kocioł spełnia go, jeśli dotrzymuje wymagań rozporządzenia Komisji (UE) 2015/1189. Zgodność wykazuje dokumentacja techniczna i instrukcja dla instalatorów i użytkowników. Dla kominków, kóz i pieców kaflowych ekoprojekt to rozporządzenie Komisji (UE) 2015/1185.
- Rok uruchomienia - kilka uchwał (m.in. łódzka, wielkopolska, kujawsko-pomorska i zachodniopomorska) za początek eksploatacji uznaje pierwsze uruchomienie w miejscu obecnego użytkowania. Stary kocioł przeniesiony do innego budynku traktuje się więc jak nowo uruchomiony. Uchwała podkarpacka liczy okresy przejściowe od daty zakupu.
Przy kontroli liczą się dokumenty urządzenia, a nie deklaracja właściciela. Jeśli nie masz ani tabliczki, ani dokumentów, wybierz w sprawdzarce "nie wiem" - pokażemy wynik dla każdej klasy.
Co grozi za palenie w kotle po terminie
Nieprzestrzeganie uchwały antysmogowej jest wykroczeniem z art. 334 ustawy Prawo ochrony środowiska, zagrożonym grzywną od 20 do 5000 zł (art. 24 § 1 Kodeksu wykroczeń). W postępowaniu mandatowym mandat wynosi do 500 zł. Kontrole prowadzą upoważnieni pracownicy gminy, straż gminna lub miejska (art. 379 Prawa ochrony środowiska), a także Policja i inspekcja ochrony środowiska.
Dotacja i zgłoszenie nowego źródła ciepła
Na wymianę źródła ciepła można dostać dotację z programu Czyste Powietrze - zasady, progi dochodowe i kwoty opisujemy w poradniku Czyste Powietrze 2026. Nowe źródło ciepła trzeba zgłosić w Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków w ciągu 14 dni od pierwszego uruchomienia (art. 27g ustawy o wspieraniu termomodernizacji i remontów). Koszt ogrzewania nowym źródłem porównasz w kalkulatorze kosztu ogrzewania.
Źródła
- Uchwały antysmogowe sejmików województw - teksty, publikacje w dziennikach urzędowych i zmiany na stronach przepisów
- Rozporządzenie Komisji (UE) 2015/1189 (ekoprojekt kotłów na paliwo stałe): https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2015/1189/oj
- Rozporządzenie Komisji (UE) 2015/1185 (ekoprojekt miejscowych ogrzewaczy na paliwo stałe): https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2015/1185/oj
- Ustawa Prawo ochrony środowiska (art. 96, 334, 379) i Kodeks wykroczeń (art. 24): https://isap.sejm.gov.pl/
Terminy wymiany kotłów w województwach
Zasady ogólne uchwał dla urządzeń uruchomionych przed ich wejściem w życie. Data przy "wymiana do" to ostatni dzień, w którym urządzenie wolno jeszcze eksploatować. Miasta i strefy z osobnymi zasadami (np. Kraków, Sopot, Wrocław, Warszawa) rozstrzyga sprawdzarka powyżej.
| Województwo | Kocioł pozaklasowy | Kocioł klasy 3 i 4 | Kocioł klasy 5 | Kominek bez ekoprojektu |
|---|---|---|---|---|
| dolnośląskie* | termin minął (zakaz od 01.07.2024) | wymiana do 30.06.2028 | bez terminu wymiany | zależy od warunków (zakaz od 01.07.2024) |
| kujawsko-pomorskie* | termin minął (zakaz od 01.01.2024) | wymiana do 31.12.2027 | bez terminu wymiany | zależy od warunków (zakaz od 01.01.2024) |
| łódzkie | termin minął (zakaz od 01.01.2025) | wymiana do 31.12.2027 | bez terminu wymiany | zależy od warunków (zakaz od 02.01.2022) |
| lubelskie | termin minął (zakaz od 01.01.2024) | wymiana do 31.12.2026 | wymiana do 31.12.2029 | bez terminu wymiany |
| lubuskie* | wymiana do 31.12.2026 | wymiana do 31.12.2026 | bez terminu wymiany | wymiana do 31.12.2026 |
| małopolskie* | termin minął (zakaz od 01.05.2024) | wymiana do 31.12.2026 | bez terminu wymiany | zależy od warunków (zakaz od 01.05.2024) |
| mazowieckie* | termin minął (zakaz od 01.01.2023) | wymiana do 31.12.2027 | bez terminu wymiany | zależy od warunków (zakaz od 01.01.2023) |
| opolskie | wymiana do 31.12.2029 | wymiana do 31.12.2031 | sprawdź w uchwale | zależy od warunków (zakaz od 01.01.2036) |
| podkarpackie | termin minął (zakaz od 01.01.2026) | wymiana do 31.12.2027 | bez terminu wymiany | zależy od warunków (zakaz od 01.01.2023) |
| podlaskie | brak uchwały | brak uchwały | brak uchwały | brak uchwały |
| pomorskie* | termin minął (zakaz od 01.09.2024) | termin minął (zakaz od 01.09.2026) | wymiana do 30.06.2035 | termin minął (zakaz od 01.09.2024) |
| śląskie | termin minął (zakaz od 01.01.2026) | wymiana do 31.12.2027 | bez terminu wymiany | zależy od warunków (zakaz od 01.01.2023) |
| świętokrzyskie | termin minął (zakaz od 01.07.2023) | termin minął (zakaz od 01.07.2024) | termin minął (zakaz od 01.07.2026) | zależy od warunków (zakaz od 01.07.2026) |
| warmińsko-mazurskie | brak uchwały | brak uchwały | brak uchwały | brak uchwały |
| wielkopolskie* | termin minął (zakaz od 01.01.2024) | wymiana do 31.12.2027 | bez terminu wymiany | zależy od warunków (zakaz od 01.01.2026) |
| zachodniopomorskie | termin minął (zakaz od 01.01.2024) | wymiana do 31.12.2027 | bez terminu wymiany | wymiana do 31.12.2027 |
Najczęstsze pytania
Do kiedy trzeba wymienić kocioł 3 lub 4 klasy?
Według uchwał antysmogowych dla kotłów klasy 3 i 4 uruchomionych przed wejściem uchwały w życie: termin minął 30 czerwca 2024 r. - świętokrzyskie; termin minął 31 sierpnia 2026 r. - pomorskie; do 31 grudnia 2026 r. - lubelskie, lubuskie i małopolskie; do 31 grudnia 2027 r. - kujawsko-pomorskie, łódzkie, mazowieckie, podkarpackie, śląskie, wielkopolskie i zachodniopomorskie; do 30 czerwca 2028 r. - dolnośląskie; do 31 grudnia 2031 r. - opolskie. Datę dla swojej gminy sprawdzisz w sprawdzarce powyżej - w części miast obowiązują inne zasady.
Do kiedy można palić w kotle 5 klasy?
Bez terminu wymiany (dla kotłów uruchomionych przed wejściem uchwały): dolnośląskie, kujawsko-pomorskie, łódzkie, lubuskie, małopolskie, mazowieckie, podkarpackie, śląskie, wielkopolskie i zachodniopomorskie. Uchwały z terminem także dla klasy 5: termin minął 30 czerwca 2026 r. - świętokrzyskie; do 31 grudnia 2029 r. - lubelskie; do 30 czerwca 2035 r. - pomorskie. Kocioł klasy 5 uruchomiony po wejściu uchwały w życie mógł być niezgodny z jej wymaganiami od początku - sprawdź go w sprawdzarce.
Czy można jeszcze palić w kopciuchu (kotle pozaklasowym)?
Terminy dla kotłów pozaklasowych uruchomionych przed wejściem uchwały w życie: termin minął 31 grudnia 2022 r. - mazowieckie; termin minął 30 czerwca 2023 r. - świętokrzyskie; termin minął 31 grudnia 2023 r. - kujawsko-pomorskie, lubelskie, wielkopolskie i zachodniopomorskie; termin minął 30 kwietnia 2024 r. - małopolskie; termin minął 30 czerwca 2024 r. - dolnośląskie; termin minął 31 sierpnia 2024 r. - pomorskie; termin minął 31 grudnia 2024 r. - łódzkie; termin minął 31 grudnia 2025 r. - podkarpackie i śląskie; do 31 grudnia 2026 r. - lubuskie; do 31 grudnia 2029 r. - opolskie. W województwach łódzkie, podkarpackie i śląskie uchwała przewidywała też wcześniejsze terminy w określonych sytuacjach (np. dla starszych kotłów albo budynków podłączonych do sieci ciepłowniczej).
W których województwach nie ma uchwały antysmogowej?
Bez uchwały antysmogowej: podlaskie i warmińsko-mazurskie (stan na 2 października 2026 r.). Tam nie ma wojewódzkich terminów wymiany kotłów, ale obowiązują przepisy krajowe: zakaz spalania odpadów i najgorszych paliw.
Jak sprawdzić klasę kotła?
Klasę według normy PN-EN 303-5:2012 podaje tabliczka znamionowa na kotle i jego dokumenty, a część uchwał wymaga, żeby klasę 5 potwierdzało zaświadczenie jednostki akredytowanej. Kotły bez tabliczki znamionowej część uchwał wprost zalicza do najstarszej grupy, czyli kotłów pozaklasowych. Spełnienie ekoprojektu (rozporządzenie Komisji UE 2015/1189) potwierdza dokumentacja techniczna i instrukcja producenta.