Przepisy - województwo lubuskie
Uchwała antysmogowa województwa lubuskiego - terminy 2023 i 2027
W województwie lubuskim obowiązują trzy uchwały antysmogowe z 18 czerwca 2018 r. o tej samej treści: wolno używać wyłącznie kotłów na paliwa stałe klasy 5 wg PN-EN 303-5:2012 oraz kominków i pieców zgodnych z ekoprojektem. W Zielonej Górze i Gorzowie Wielkopolskim wymagania obowiązują od 1 stycznia 2023 r., w pozostałej części województwa wchodzą w życie 1 stycznia 2027 r. Uchwały nie zakazują konkretnych paliw i nie przewidują wyjątków ani okresów przejściowych.
Terminy
-
1 stycznia 2023 - obowiązuje
Zielona Góra i Gorzów Wielkopolski - kotły na paliwa stałe zasilające centralne ogrzewanie
Od tego dnia wolno eksploatować wyłącznie kotły spełniające 5 klasę normy PN-EN 303-5:2012 pod względem granicznych wartości emisji, potwierdzoną zaświadczeniem jednostki akredytowanej przez PCA lub innej jednostki akredytującej będącej sygnatariuszem porozumienia EA. Dotyczy wszystkich kotłów bez względu na datę montażu (uchwały nr XLVI/733/18 i XLVI/734/18).
-
1 stycznia 2023 - obowiązuje
Zielona Góra i Gorzów Wielkopolski - kominki, piece, kozy, kuchnie i inne miejscowe ogrzewacze, także z płaszczem wodnym
Od tego dnia wolno eksploatować wyłącznie ogrzewacze spełniające wymagania ekoprojektu: minimalną sezonową efektywność energetyczną i normy emisji z pkt 1 i 2 załącznika II do rozporządzenia Komisji (UE) 2015/1185. Użytkownik musi wykazać to dokumentami, w szczególności instrukcją dla instalatorów i użytkowników.
-
1 stycznia 2027
pozostała część województwa (bez Zielonej Góry i Gorzowa Wlkp.) - kotły na paliwa stałe zasilające centralne ogrzewanie
Tego dnia wchodzi w życie uchwała nr XLVI/732/18. Od 1 stycznia 2027 r. wolno eksploatować wyłącznie kotły spełniające standard emisyjny klasy 5 normy PN-EN 303-5:2012, potwierdzony zaświadczeniem jednostki akredytowanej przez Polskie Centrum Akredytacji lub inną jednostkę akredytującą będącą sygnatariuszem porozumienia EA. Kotły, które tego standardu nie spełniają (bezklasowe oraz klas 1-4), trzeba wyłączyć z użytkowania do 31 grudnia 2026 r. Uchwała nie przewiduje okresów przejściowych zależnych od wieku ani klasy kotła.
-
1 stycznia 2027
pozostała część województwa (bez Zielonej Góry i Gorzowa Wlkp.) - kominki, piece, kozy, kuchnie i inne miejscowe ogrzewacze, także z płaszczem wodnym
Od tego dnia wolno eksploatować wyłącznie ogrzewacze spełniające wymagania ekoprojektu z rozporządzenia Komisji (UE) 2015/1185 (pkt 1 i 2 załącznika II), wykazane dokumentami. Uchwała nie przewiduje alternatywy w postaci sprawności 80% ani wyjątków dla kominków używanych okazjonalnie.
Zakazane paliwa
- Uchwały antysmogowe województwa lubuskiego nie zakazują żadnego rodzaju paliwa stałego - regulują wyłącznie urządzenia (kotły, kominki, piece), w których wolno je spalać
- Brak zakazu węgla brunatnego, mułów, flotokoncentratów i brak wymogów co do wilgotności drewna w uchwałach (w odróżnieniu od części innych województw)
- Spalanie odpadów w kotłach i piecach domowych jest zakazane przepisami krajowymi, niezależnie od uchwały
Strefy z odrębnymi zasadami
Zielona Góra
Osobna uchwała nr XLVI/733/18 Sejmiku Województwa Lubuskiego z 18 czerwca 2018 r. (Dz. Urz. Woj. Lubuskiego z 2018 r. poz. 1511), obowiązująca w granicach administracyjnych miasta od 1 stycznia 2023 r. Wymagania identyczne jak w reszcie województwa (kotły klasy 5, ogrzewacze zgodne z ekoprojektem), ale obowiązują cztery lata wcześniej.
Gorzów Wielkopolski
Osobna uchwała nr XLVI/734/18 Sejmiku Województwa Lubuskiego z 18 czerwca 2018 r. (Dz. Urz. Woj. Lubuskiego z 2018 r. poz. 1512), obowiązująca w granicach administracyjnych miasta od 1 stycznia 2023 r. Wymagania identyczne jak w reszcie województwa. Wejście w życie 1 stycznia 2023 r. potwierdza Aktualizacja programu ochrony powietrza dla strefy miasto Gorzów Wlkp. (Dz. Urz. Woj. Lubuskiego z 2023 r. poz. 2538).
W województwie lubuskim obowiązują trzy uchwały antysmogowe z 18 czerwca 2018 r. o tej samej treści. W Zielonej Górze i Gorzowie Wielkopolskim wymagania obowiązują od 1 stycznia 2023 r., a w pozostałej części województwa wchodzą w życie 1 stycznia 2027 r. Wolno wtedy używać wyłącznie kotłów klasy 5 normy PN-EN 303-5:2012 oraz kominków i pieców zgodnych z ekoprojektem. Okresów przejściowych uchwały nie przewidują.
Jakie uchwały obowiązują w województwie lubuskim
Dla obszaru województwa z wyłączeniem Zielonej Góry i Gorzowa Wielkopolskiego obowiązuje uchwała nr XLVI/732/18 Sejmiku Województwa Lubuskiego z dnia 18 czerwca 2018 r. (Dz. Urz. Woj. Lubuskiego z 2018 r. poz. 1510), w mocy od 1 stycznia 2027 r. Dla Zielonej Góry obowiązuje osobna uchwała nr XLVI/733/18 (poz. 1511), a dla Gorzowa Wielkopolskiego uchwała nr XLVI/734/18 (poz. 1512) - obie od 1 stycznia 2023 r. Według stanu na 2 października 2026 r. nie znaleźliśmy uchwał zmieniających.
Uchwały dotyczą instalacji na paliwa stałe, w szczególności kotłów centralnego ogrzewania oraz kominków, pieców, kóz i kuchni, także z płaszczem wodnym.
Terminy wymiany kotłów i pieców
| Termin | Czego dotyczy | Co trzeba zrobić |
|---|---|---|
| od 1 stycznia 2023 r. | Zielona Góra i Gorzów Wielkopolski - kotły na paliwa stałe zasilające centralne ogrzewanie | Termin minął - wolno eksploatować wyłącznie kotły klasy 5 normy PN-EN 303-5:2012, bez względu na datę montażu. |
| od 1 stycznia 2023 r. | Zielona Góra i Gorzów Wielkopolski - kominki, piece, kozy, kuchnie i inne miejscowe ogrzewacze | Termin minął - wolno eksploatować wyłącznie ogrzewacze spełniające wymagania ekoprojektu. |
| od 1 stycznia 2027 r. | pozostała część województwa - kotły na paliwa stałe zasilające centralne ogrzewanie | Kotły niespełniające standardu emisyjnego klasy 5 (bezklasowe oraz klas 1-4) trzeba wyłączyć z użytkowania do 31 grudnia 2026 r. Od 1 stycznia 2027 r. wolno używać tylko kotłów klasy 5. |
| od 1 stycznia 2027 r. | pozostała część województwa - kominki, piece, kozy, kuchnie i inne miejscowe ogrzewacze | Wolno używać wyłącznie ogrzewaczy spełniających wymagania ekoprojektu. |
Kotły muszą mieć klasę 5 potwierdzoną zaświadczeniem jednostki akredytowanej przez Polskie Centrum Akredytacji lub inną jednostkę akredytującą będącą sygnatariuszem porozumienia EA. Zgodność ogrzewacza z ekoprojektem trzeba wykazać dokumentami, w szczególności instrukcją dla instalatorów i użytkowników. Uchwały nie przewidują alternatywy w postaci sprawności 80% ani możliwości doposażenia kominka w filtr.
Czy uchwały zakazują konkretnych paliw
Nie. Uchwały lubuskie regulują wyłącznie urządzenia, w których wolno spalać paliwa stałe, i nie zakazują żadnego rodzaju paliwa stałego ani nie wyznaczają limitu wilgotności drewna. Obowiązują natomiast przepisy krajowe: spalanie odpadów w kotłach i piecach domowych jest zabronione niezależnie od uchwały.
Co to oznacza dla właściciela domu
Poza Zieloną Górą i Gorzowem Wielkopolskim kocioł bezklasowy albo klasy 1-4 trzeba do końca 2026 r. wyłączyć z użytkowania - zastąpić go można np. kotłem klasy 5. Od 1 stycznia 2027 r. takiego kotła nie wolno już używać, więc w sezonie grzewczym 2026/2027 można nim ogrzewać dom tylko do końca grudnia. Dla kominka uchwały nie przewidują wyjątków (np. dla kominka używanego okazjonalnie ani jedynego źródła ciepła).
Terminy w innych regionach zebraliśmy w zestawieniu zakaz palenia węglem - terminy w województwach. Opał do kotła klasy 5 najlepiej kupować ze świadectwem jakości, np. w jednym ze składów opału w województwie lubuskim. Do kominka nadaje się wyłącznie dobrze sezonowane drewno kominkowe.
Jak sprawdzić klasę kotła
- Obejrzyj tabliczkę znamionową kotła (rok produkcji, klasa).
- Sprawdź instrukcję obsługi i dokumentację techniczną urządzenia.
- Poszukaj świadectwa badań lub certyfikatu potwierdzającego klasę 5 według normy PN-EN 303-5:2012.
- Dla kominka lub pieca sprawdź instrukcję dla instalatorów i użytkowników oraz informację o spełnieniu wymagań ekoprojektu.
- Brak dokumentów klasy utrudnia wykazanie zgodności z uchwałą - uchwały wymagają potwierdzenia dokumentami.
Kto kontroluje i jakie są kary
Kontrolę w domach prowadzi wójt, burmistrz lub prezydent miasta przez upoważnionych pracowników urzędu albo straż gminną lub miejską (art. 379 Prawa ochrony środowiska); mandaty nakładają Policja oraz straż gminna lub miejska. Wojewódzki inspektorat ochrony środowiska kontroluje podmioty korzystające ze środowiska, przede wszystkim przedsiębiorców. Nieprzestrzeganie uchwały jest wykroczeniem (art. 334 Prawa ochrony środowiska). Mandat karny wynosi do 500 zł, a gdy jeden czyn narusza kilka przepisów (art. 9 § 1 Kodeksu wykroczeń) - do 1000 zł; grzywna orzekana przez sąd może sięgać 5000 zł.
Najczęstsze pytania
Od kiedy uchwała antysmogowa obowiązuje w lubuskiem?
W Zielonej Górze i Gorzowie Wielkopolskim od 1 stycznia 2023 r., w pozostałej części województwa od 1 stycznia 2027 r.
Czy kocioł klasy 3 lub 4 można używać po 2026 roku?
Poza Zieloną Górą i Gorzowem Wielkopolskim nie. Do 31 grudnia 2026 r. trzeba go wyłączyć z użytkowania. W obu miastach nie wolno go używać już od 1 stycznia 2023 r.
Czy uchwała zakazuje węgla?
Uchwała nie zakazuje żadnego rodzaju paliwa, ale wymaga, żeby spalać je w kotle klasy 5 lub w ogrzewaczu zgodnym z ekoprojektem.
Czy kominek też trzeba wymienić?
Kominek, piec, koza lub kuchnia muszą spełniać wymagania ekoprojektu: w Zielonej Górze i Gorzowie Wielkopolskim od 2023 r., w reszcie województwa od 2027 r. Uchwały nie przewidują wyjątków.
Czy termin 2027 r. mógł zostać przesunięty?
Według stanu na 2 października 2026 r. nie znaleźliśmy uchwały zmieniającej termin dla pozostałej części województwa. Przed wymianą kotła warto sprawdzić aktualny stan w Dzienniku Urzędowym Województwa Lubuskiego.
Źródła
- Dziennik Urzędowy Województwa Lubuskiego z 2018 r. poz. 1510 - uchwała nr XLVI/732/18
- Dziennik Urzędowy Województwa Lubuskiego z 2018 r. poz. 1511 - uchwała nr XLVI/733/18 (Zielona Góra)
- Dziennik Urzędowy Województwa Lubuskiego z 2018 r. poz. 1512 - uchwała nr XLVI/734/18 (Gorzów Wielkopolski)
- BIP Urzędu Marszałkowskiego Województwa Lubuskiego - uchwały antysmogowe