Przepisy - województwo podkarpackie
Uchwała antysmogowa województwa podkarpackiego - terminy i zakazy
Na Podkarpaciu obowiązuje uchwała antysmogowa nr LII/869/18 z 23 kwietnia 2018 r., która od 2 czerwca 2018 r. zakazuje m.in. spalania węgla brunatnego, mułów i flotokoncentratów, drobnych paliw o wysokiej zawartości popiołu oraz drewna o wilgotności powyżej 20%. Od 1 stycznia 2026 r. nie wolno używać kotłów bezklasowych, a kotły klasy 3 i 4 można eksploatować do 31 grudnia 2027 r. Według stanu na 2 października 2026 r. uchwała nie była zmieniana.
Terminy
-
2 czerwca 2018 - obowiązuje
paliwa oraz kotły, piece i kominki kupione po wejściu w życie uchwały
Od wejścia w życie uchwały obowiązuje zakaz stosowania wymienionych paliw. Kotły c.o. kupione od tego dnia muszą spełniać co najmniej klasę 5 normy PN-EN 303-5:2012, a piece i kominki - wymagania ekoprojektu (rozporządzenie Komisji (UE) 2015/1185).
-
1 stycznia 2020 - obowiązuje
nowo instalowane kotły na paliwa stałe
Od 1 stycznia 2020 r. uchwała dopuszcza wyłącznie kotły c.o. spełniające wymagania ekoprojektu (rozporządzenie Komisji (UE) 2015/1189). Urząd marszałkowski wskazuje, że kocioł klasy 5 zainstalowany przed 1 stycznia 2020 r. można eksploatować bezterminowo.
-
1 stycznia 2022 - obowiązuje
kotły bezklasowe (poniżej klasy 3) eksploatowane powyżej 10 lat od daty produkcji lub bez tabliczki znamionowej, kupione przed 2 czerwca 2018 r.
Od 1 stycznia 2022 r. eksploatacja takich kotłów jest zakazana.
-
1 stycznia 2023 - obowiązuje
piece, kominki i inne miejscowe ogrzewacze kupione przed 2 czerwca 2018 r.
Od 1 stycznia 2023 r. dopuszczone są tylko urządzenia spełniające wymagania ekoprojektu albo wyposażone w urządzenie redukujące emisję pyłu do poziomu z ekoprojektu.
-
1 stycznia 2024 - obowiązuje
kotły bezklasowe eksploatowane od 5 do 10 lat od daty produkcji, kupione przed 2 czerwca 2018 r.
Od 1 stycznia 2024 r. eksploatacja takich kotłów jest zakazana.
-
1 stycznia 2026 - obowiązuje
kotły bezklasowe eksploatowane poniżej 5 lat od daty produkcji, kupione przed 2 czerwca 2018 r.
Od 1 stycznia 2026 r. eksploatacja takich kotłów jest zakazana. Od tej daty w województwie mogą pracować wyłącznie kotły co najmniej klasy 3.
-
1 stycznia 2028
kotły klasy 3 i 4 według normy PN-EN 303-5:2012, kupione przed 2 czerwca 2018 r.
Kocioł klasy 3 lub 4 można eksploatować do 31 grudnia 2027 r. Od 1 stycznia 2028 r. trzeba go wymienić na inne źródło ciepła albo na kocioł spełniający wymagania ekoprojektu (rozporządzenie Komisji (UE) 2015/1189), bo takich kotłów uchwała wymaga od 1 stycznia 2020 r.
Zakazane paliwa
- węgiel brunatny oraz paliwa stałe produkowane z wykorzystaniem tego węgla
- muły i flotokoncentraty węglowe oraz mieszanki produkowane z ich wykorzystaniem
- paliwa o uziarnieniu poniżej 5 mm i zawartości popiołu powyżej 12%
- biomasa stała, której wilgotność w stanie roboczym przekracza 20%
W województwie podkarpackim obowiązuje uchwała antysmogowa nr LII/869/18 Sejmiku Województwa Podkarpackiego z 23 kwietnia 2018 r. Od 1 stycznia 2026 r. nie wolno używać kotłów bezklasowych, więc w sezonie grzewczym 2026/2027 mogą pracować wyłącznie kotły co najmniej klasy 3. Kotły klasy 3 i 4 można eksploatować do 31 grudnia 2027 r.
Jaka uchwała obowiązuje w województwie podkarpackim
Uchwała nr LII/869/18 w sprawie wprowadzenia na obszarze województwa podkarpackiego ograniczeń w zakresie eksploatacji instalacji, w których następuje spalanie paliw, została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Podkarpackiego z 2018 r. poz. 2498 i weszła w życie 2 czerwca 2018 r. Do 2 października 2026 r. nie była zmieniana.
Uchwała obowiązuje w całym województwie przez cały rok. Dotyczy instalacji na paliwa stałe, w szczególności kotłów, kominków i pieców, które dostarczają ciepło do centralnego ogrzewania albo ogrzewają pomieszczenia. Obowiązki ciążą na aktualnym użytkowniku instalacji.
Terminy wymiany kotłów i pieców
Okresy przejściowe dotyczą urządzeń kupionych przed 2 czerwca 2018 r. Datę zakupu potwierdza dowód zakupu lub inny dokument.
| Termin | Czego dotyczy | Co trzeba zrobić |
|---|---|---|
| od 2 czerwca 2018 r. | Paliwa oraz nowo kupowane kotły, piece i kominki | Zakaz stosowania wskazanych paliw. Nowy kocioł c.o. co najmniej klasy 5, nowy piec lub kominek zgodny z ekoprojektem. |
| od 1 stycznia 2020 r. | Nowo instalowane kotły | Dopuszczone są wyłącznie kotły spełniające wymagania ekoprojektu. |
| od 1 stycznia 2022 r. | Kotły bezklasowe starsze niż 10 lat lub bez tabliczki znamionowej | Termin minął - eksploatacja takiego kotła jest zakazana. |
| od 1 stycznia 2023 r. | Piece, kominki i inne ogrzewacze pomieszczeń | Termin minął - dopuszczone tylko urządzenia zgodne z ekoprojektem albo wyposażone w urządzenie redukujące emisję pyłu. |
| od 1 stycznia 2024 r. | Kotły bezklasowe w wieku od 5 do 10 lat | Termin minął - eksploatacja takiego kotła jest zakazana. |
| od 1 stycznia 2026 r. | Kotły bezklasowe młodsze niż 5 lat | Termin minął - eksploatacja takiego kotła jest zakazana. Pracować mogą tylko kotły co najmniej klasy 3. |
| od 1 stycznia 2028 r. | Kotły klasy 3 i 4 według normy PN-EN 303-5:2012 | Można ich używać do 31 grudnia 2027 r., potem trzeba je wymienić. |
Według urzędu marszałkowskiego kocioł klasy 5 zainstalowany przed 1 stycznia 2020 r. można eksploatować bezterminowo.
Jakie paliwa są zakazane
Od 2 czerwca 2018 r. we wszystkich kotłach, piecach i kominkach nie wolno stosować:
- węgla brunatnego oraz paliw stałych produkowanych z jego wykorzystaniem,
- mułów i flotokoncentratów węglowych oraz mieszanek produkowanych z ich wykorzystaniem,
- paliw o uziarnieniu poniżej 5 mm i zawartości popiołu powyżej 12%,
- biomasy stałej, w tym drewna, o wilgotności w stanie roboczym powyżej 20%.
Uchwała nie zakazuje spalania węgla ani drewna odpowiedniej jakości.
Co to oznacza dla właściciela domu
Jeśli w domu wciąż pracuje kocioł bezklasowy, jego używanie jest już zakazane i trzeba go wymienić. Właściciele kotłów klasy 3 i 4 mają czas do końca 2027 r. Nowy kocioł na paliwa stałe musi spełniać wymagania ekoprojektu.
Piece i kominki muszą spełniać wymagania ekoprojektu (rozporządzenie Komisji (UE) 2015/1185). Starsze urządzenia, kupione przed 2 czerwca 2018 r., mogą dalej pracować, jeśli wyposażono je w urządzenie redukujące emisję pyłu do poziomu z ekoprojektu, np. elektrofiltr.
Uchwała nie przewiduje osobnych zasad dla uzdrowisk ani innych stref - obowiązuje tak samo w całym regionie. Terminy w pozostałych regionach zebraliśmy w zestawieniu terminy zakazu palenia węglem w województwach. Paliwo najlepiej kupować ze świadectwem jakości, np. w składach opału w województwie podkarpackim. Przy kominku liczy się wilgotność - drewno kominkowe może mieć najwyżej 20% wilgotności.
Jak sprawdzić klasę kotła
- Obejrzyj tabliczkę znamionową kotła. Kotły bez tabliczki uchwała objęła najwcześniejszym terminem (od 1 stycznia 2022 r.).
- Sprawdź instrukcję obsługi i dokumentację techniczną.
- Poszukaj świadectwa badań lub certyfikatu według normy PN-EN 303-5:2012 z klasą 3, 4 lub 5. Uchwała wymaga zaświadczenia jednostki akredytowanej.
- W przypadku nowszych kotłów sprawdź deklarację zgodności z wymaganiami ekoprojektu.
- Zachowaj dowód zakupu. Bez dokumentów trudno wykazać klasę urządzenia podczas kontroli.
Kto kontroluje i jakie są kary
Kontrolę w domach prowadzi wójt, burmistrz lub prezydent miasta przez upoważnionych pracowników urzędu albo straż gminną lub miejską (art. 379 Prawa ochrony środowiska); mandaty nakładają Policja oraz straż gminna lub miejska. Wojewódzki inspektorat ochrony środowiska kontroluje podmioty korzystające ze środowiska, przede wszystkim przedsiębiorców. Za nieprzestrzeganie uchwały grozi grzywna (art. 334 ustawy Prawo ochrony środowiska) od 20 do 5000 zł. Mandat wynosi do 500 zł, a gdy jeden czyn narusza kilka przepisów (art. 9 § 1 Kodeksu wykroczeń) - do 1000 zł. Mandatu można nie przyjąć - wtedy sprawa trafia do sądu. Urząd marszałkowski przypomina też, że utrudnianie kontroli w zakresie ochrony środowiska jest przestępstwem (art. 225 Kodeksu karnego).
Źródła
- Uchwała nr LII/869/18 - Dziennik Urzędowy Województwa Podkarpackiego z 2018 r. poz. 2498
- BIP Województwa Podkarpackiego - uchwała antysmogowa
- BIP Województwa Podkarpackiego - uchwały sejmiku
- Powietrze Podkarpackie - Wymieniam piec
- Powietrze Podkarpackie - Uwaga! Wymień piec!
- Urząd Marszałkowski Województwa Podkarpackiego - prezentacja o uchwale antysmogowej (29.10.2025)