Przepisy - województwo pomorskie

Uchwała antysmogowa pomorskie - terminy, zakazy i Sopot

W województwie pomorskim obowiązują trzy uchwały antysmogowe: dla miast, dla obszaru poza miastami i osobna dla Sopotu. Poza Sopotem od 1 września 2024 r. nie wolno używać kotłów poniżej klasy 3 i bez tabliczki, od 1 września 2026 r. kotłów klasy 3 i 4, a od 1 lipca 2035 r. kotłów klasy 5 - przy czym tam, gdzie brak sieci ciepłowniczej (w miastach także gazowej), można dalej palić w urządzeniu spełniającym ekoprojekt. W Sopocie od 1 stycznia 2024 r. obowiązuje zakaz paliw stałych z wyjątkiem suchego drewna w kominku spełniającym ekoprojekt.

Stan prawny na Najbliższa zmiana:
Akt
Uchwała nr 309/XXIV/20 Sejmiku Województwa Pomorskiego z dnia 28 września 2020 r. w sprawie wprowadzenia na obszarze miast województwa pomorskiego, z wyłączeniem Gminy Miasta Sopotu, ograniczeń i zakazów w zakresie eksploatacji instalacji, w których następuje spalanie paliw; Uchwała nr 310/XXIV/20 Sejmiku Województwa Pomorskiego z dnia 28 września 2020 r. w sprawie wprowadzenia na obszarze województwa pomorskiego, z wyłączeniem Gminy Miasta Sopotu i obszaru miast, ograniczeń i zakazów w zakresie eksploatacji instalacji, w których następuje spalanie paliw
Publikacja
Dz. Urz. Woj. Pom. z 2020 r. poz. 4232 (uchwała nr 309/XXIV/20 - miasta) i poz. 4233 (uchwała nr 310/XXIV/20 - obszar poza miastami), ogłoszone 15 października 2020 r.
Obowiązuje od
30 października 2020
Stan prawny na
2 października 2026
Tekst urzędowy
otwórz akt w dzienniku urzędowym

Terminy

  1. 30 października 2020 - obowiązuje nowe instalacje oddane do eksploatacji po wejściu uchwał w życie (miasta i obszar poza miastami, bez Sopotu)

    Uchwały weszły w życie 30 października 2020 r. Urządzenie oddane do eksploatacji po tym dniu musi spełniać ich warunki: jeśli przy działce jest dostępna sieć (w miastach ciepłownicza lub gazowa, poza miastami tylko ciepłownicza), wolno spalać tylko gaz, LPG lub lekki olej opałowy (poza okazjonalnym paleniem biomasą w kominku lub innym miejscowym ogrzewaczu spełniającym limity pyłu z ekoprojektu); bez dostępu do sieci dopuszczalne jest urządzenie na paliwo stałe spełniające wymagania ekoprojektu. Wyjątek: instalacje w trakcie montażu lub planowane w budynkach z ostatecznym pozwoleniem na budowę albo zgłoszeniem bez sprzeciwu sprzed wejścia uchwał w życie.

  2. 1 stycznia 2021 - obowiązuje paliwa najgorszej jakości (miasta i obszar poza miastami, bez Sopotu)

    Od 1 stycznia 2021 r. zakaz stosowania mułów, flotokoncentratów, węgla brunatnego, miałów węglowych (ziarno 1-31,5 mm) i paliw z biomasą o wilgotności powyżej 20%.

  3. 1 stycznia 2024 - obowiązuje wszystkie instalacje spalające paliwa (tylko Sopot)

    Od 1 stycznia 2024 r. w Sopocie dopuszczone są wyłącznie paliwo gazowe, gaz płynny LPG, lekki olej opałowy oraz biomasa stała o wilgotności poniżej 20% w miejscowych ogrzewaczach (np. kominkach) oddających ciepło bezpośrednio do pomieszczenia (bez płaszcza wodnego), spełniających limity emisji pyłu wg ekoprojektu i niebędących podstawowym źródłem ciepła w lokalu. Ogrzewanie węglem w Sopocie jest zakazane.

  4. 1 września 2024 - obowiązuje kotły i inne urządzenia sprzed 30 października 2020 r. poniżej klasy 3 wg PN-EN 303-5:2012 lub bez tabliczki znamionowej (miasta i obszar poza miastami, bez Sopotu)

    Od 1 września 2024 r. takie urządzenie musi spełniać warunki jak nowe urządzenie, czyli w praktyce jego eksploatacja jest zakazana. Jeśli przy działce jest dostępna sieć (w miastach ciepłownicza lub gazowa, poza miastami tylko ciepłownicza), nowe źródło nie może spalać paliw stałych (zostają m.in. gaz, LPG, olej opałowy, sieć ciepłownicza, prąd, pompa ciepła); bez dostępu do sieci dopuszczalny jest kocioł na paliwo stałe spełniający ekoprojekt.

  5. 1 września 2024 - obowiązuje miejscowe ogrzewacze pomieszczeń - kominki, kozy, piece kaflowe niespełniające ekoprojektu (miasta i obszar poza miastami, bez Sopotu)

    Według wyjaśnień Urzędu Marszałkowskiego od 1 września 2024 r. miejscowe ogrzewacze niespełniające wymagań ekoprojektu (limit emisji pyłu z rozporządzenia Komisji (UE) 2015/1185) nie mogą być eksploatowane.

  6. 1 września 2026 - obowiązuje kotły sprzed 30 października 2020 r. klasy 3 i 4 wg PN-EN 303-5:2012 (miasta i obszar poza miastami, bez Sopotu)

    Od 1 września 2026 r. kocioł klasy 3 lub 4 musi spełniać warunki jak nowe urządzenie, czyli w praktyce trzeba go wymienić. Jeśli przy działce jest dostępna sieć (w miastach ciepłownicza lub gazowa, poza miastami tylko ciepłownicza), nowe źródło nie może spalać paliw stałych; bez dostępu do sieci dopuszczalny jest kocioł na paliwo stałe spełniający ekoprojekt.

  7. 1 lipca 2035 kotły sprzed 30 października 2020 r. klasy 5 wg PN-EN 303-5:2012 (miasta i obszar poza miastami, bez Sopotu)

    Kocioł klasy 5 uruchomiony przed 30 października 2020 r. można eksploatować do 30 czerwca 2035 r. Od 1 lipca 2035 r. musi spełniać warunki jak nowe urządzenie: jeśli przy działce jest dostępna sieć (w miastach ciepłownicza lub gazowa, poza miastami tylko ciepłownicza), nie wolno w nim spalać paliw stałych; bez dostępu do sieci wolno go używać tylko wtedy, gdy spełnia wymagania ekoprojektu.

Zakazane paliwa

  • Od 1 stycznia 2021 r. (miasta i obszar poza miastami, bez Sopotu): paliwa, o których mowa w art. 7 ust. 7a pkt 1-5 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw - według wyjaśnień Urzędu Marszałkowskiego m.in. muły węglowe, flotokoncentraty, węgiel brunatny oraz mieszaniny paliw zawierające mniej niż 85% węgla kamiennego
  • Od 1 stycznia 2021 r.: miały węglowe o wymiarze ziarna 1-31,5 mm (miał I, miał II, miał III) z tabeli nr 6 załącznika do rozporządzenia Ministra Energii z 27 września 2018 r. w sprawie wymagań jakościowych dla paliw stałych
  • Od 1 stycznia 2021 r.: paliwa zawierające biomasę o wilgotności powyżej 20%
  • Po upływie terminu właściwego dla danego urządzenia: wszystkie paliwa stałe, jeżeli przy działce jest dostępna sieć ciepłownicza (poza miastami) albo sieć ciepłownicza lub gazowa (w miastach) - wtedy dopuszczalne są tylko paliwo gazowe, gaz płynny LPG i lekki olej opałowy; bez dostępu do sieci paliwo stałe można spalać wyłącznie w urządzeniu spełniającym wymagania ekoprojektu
  • Sopot (uchwała nr 236/XIX/20), od 1 stycznia 2024 r.: wszystkie paliwa stałe, w tym węgiel i drewno w kotłach; dopuszczone są tylko paliwo gazowe, LPG, lekki olej opałowy oraz biomasa stała o wilgotności poniżej 20% w miejscowych ogrzewaczach spełniających ekoprojekt, które nie są podstawowym źródłem ciepła

Strefy z odrębnymi zasadami

Sopot

Odrębna, wcześniejsza i ostrzejsza uchwała: Uchwała nr 236/XIX/20 Sejmiku Województwa Pomorskiego z dnia 24 lutego 2020 r. w sprawie wprowadzenia na obszarze Gminy Miasta Sopotu ograniczeń i zakazów w zakresie eksploatacji instalacji, w których następuje spalanie paliw (Dz. Urz. Woj. Pom. z 2020 r. poz. 1526, ogłoszona 19 marca 2020 r., weszła w życie po upływie 14 dni od ogłoszenia). Dotyczy kotłów, pieców i kominków zasilających centralne ogrzewanie, ciepłą wodę lub ogrzewających pomieszczenia bezpośrednio. Od 1 stycznia 2024 r. dopuszczone są wyłącznie: paliwo gazowe, gaz płynny LPG, lekki olej opałowy oraz biomasa stała o wilgotności poniżej 20% w miejscowych ogrzewaczach (np. kominkach) oddających ciepło bezpośrednio do pomieszczenia, które spełniają limity emisji pyłu wg ekoprojektu (rozporządzenie Komisji (UE) 2015/1185) i nie są podstawowym źródłem ciepła w lokalu. Wyjątek nie obejmuje kominków z płaszczem wodnym (§ 6 w związku z § 4 pkt 2 lit. a). Oznacza to całkowity zakaz ogrzewania węglem i kotłów na paliwa stałe, bez względu na klasę i bez wyjątku dla braku sieci. Właściciel musi wykazać spełnienie wymagań dokumentacją techniczną lub instrukcją urządzenia. Według stanu na 2 października 2026 r. uchwała nie była zmieniana. Kontrole prowadzi m.in. Straż Miejska w Sopocie.

Miasta województwa pomorskiego (bez Sopotu)

Uchwała nr 309/XXIV/20. Terminy takie same jak poza miastami, ale wyjątek dla paliw stałych obowiązuje tylko wtedy, gdy przy działce nie ma ani sieci ciepłowniczej, ani sieci gazowej. Dostęp do którejkolwiek z nich oznacza, że po terminie (lub przy nowej instalacji) nie można spalać paliw stałych, poza okazjonalnym paleniem biomasą w kominku lub innym miejscowym ogrzewaczu spełniającym limity pyłu z ekoprojektu.

Obszar poza miastami (gminy wiejskie i części wiejskie gmin miejsko-wiejskich)

Uchwała nr 310/XXIV/20. Wyjątek dla paliw stałych zależy wyłącznie od dostępu do sieci ciepłowniczej - sieć gazowa nie ma tu znaczenia. Bez sieci ciepłowniczej można używać urządzenia na paliwo stałe spełniającego ekoprojekt.

W województwie pomorskim obowiązują trzy uchwały antysmogowe Sejmiku z 2020 r.: dla miast, dla obszaru poza miastami i osobna dla Sopotu. Od 1 września 2026 r. nie można używać kotłów na paliwa stałe klasy 3 i 4, więc w sezonie 2026/2027 dopuszczalne są już tylko kotły klasy 5 uruchomione przed 30 października 2020 r. (do połowy 2035 r.) oraz - tam, gdzie przy działce nie ma dostępnej sieci - urządzenia spełniające ekoprojekt. W Sopocie od 1 stycznia 2024 r. obowiązuje zakaz ogrzewania paliwami stałymi.

Jaka uchwała obowiązuje w województwie pomorskim

  • nr 309/XXIV/20 z 28 września 2020 r. - miasta, z wyłączeniem Sopotu (Dz. Urz. Woj. Pom. z 2020 r. poz. 4232),
  • nr 310/XXIV/20 z 28 września 2020 r. - obszar poza miastami (poz. 4233),
  • nr 236/XIX/20 z 24 lutego 2020 r. - Gmina Miasta Sopotu (poz. 1526).

Uchwały dla miast i obszaru poza miastami obowiązują od 30 października 2020 r. i mają identyczne terminy. Dotyczą kotłów, pieców i kominków, które zasilają centralne ogrzewanie lub ciepłą wodę albo ogrzewają pomieszczenia bezpośrednio. Żadnej z trzech uchwał nie zmieniono, terminów nie przesunięto.

Terminy wymiany kotłów i pieców

TerminCzego dotyczyCo trzeba zrobić
od 30 października 2020 r.nowo montowane urządzeniaTylko urządzenia zgodne z uchwałą (opis niżej).
od 1 stycznia 2021 r.paliwa najgorszej jakościZakaz stosowania - lista niżej.
od 1 września 2024 r.kotły poniżej klasy 3 lub bez tabliczki znamionowej, kominki i piece niespełniające ekoprojektuTermin minął - eksploatacja takiego urządzenia jest zakazana.
od 1 września 2026 r.kotły klasy 3 i 4Termin minął - kocioł trzeba wymienić.
od 1 lipca 2035 r.kotły klasy 5Do 30 czerwca 2035 r. kocioł może pracować, potem musi spełniać wymogi jak nowe urządzenie.
Źródło: uchwały nr 309/XXIV/20 i 310/XXIV/20 Sejmiku Województwa Pomorskiego, wyjaśnienia Urzędu Marszałkowskiego (stan na 2 października 2026 r.). Nie dotyczy Sopotu.

Jakie paliwa są zakazane

  • muły węglowe i flotokoncentraty,
  • węgiel brunatny,
  • mieszaniny paliw zawierające mniej niż 85% węgla kamiennego,
  • miały węglowe o ziarnie 1-31,5 mm (miał I, II i III),
  • paliwa z biomasą o wilgotności powyżej 20%, np. mokre drewno.

Co to oznacza dla właściciela domu

Kluczowy jest dostęp do sieci przy działce. W miastach chodzi o sieć ciepłowniczą lub gazową, poza miastami tylko o ciepłowniczą. Przy dostępie do sieci nowe źródło ciepła nie może spalać paliw stałych - zostają gaz, LPG, olej opałowy, sieć ciepłownicza, prąd lub pompa ciepła. Do sieci nie trzeba się przyłączać. Bez dostępu do sieci można używać kotła na paliwo stałe spełniającego ekoprojekt. Brak sieci potwierdza jej operator, a gdy go nie ma - gmina. Gdy sieć pojawi się później, taki kocioł może pracować najwyżej 15 lat od uruchomienia.

Kominek, koza czy piec kaflowy musi spełniać limity emisji pyłu z ekoprojektu. Przy dostępie do sieci można w nim palić okazjonalnie, jeśli dym nie uciąża sąsiadom. Drewno musi mieć wilgotność nie wyższą niż 20% - takie wymagania spełnia sezonowane drewno kominkowe. Opał kupuj ze świadectwem jakości, np. w składach opału w województwie pomorskim. Terminy w innych regionach znajdziesz w zestawieniu zakazów palenia węglem.

Sopot - osobna, ostrzejsza uchwała

Uchwała nr 236/XIX/20 z 24 lutego 2020 r. (Dz. Urz. Woj. Pom. z 2020 r. poz. 1526) wprowadziła w Sopocie zakaz paliw stałych od 1 stycznia 2024 r. Dopuszczone są wyłącznie gaz, LPG i lekki olej opałowy, a także suche drewno o wilgotności poniżej 20% w kominku, który oddaje ciepło bezpośrednio do pomieszczenia (bez płaszcza wodnego), spełnia limity emisji pyłu z ekoprojektu i nie jest podstawowym źródłem ciepła. Nie ma wyjątku dla domów bez sieci ani kotłów wyższej klasy. Kontrole prowadzi m.in. straż miejska.

Jak sprawdzić klasę kotła

  1. Odczytaj tabliczkę znamionową - kocioł bez tabliczki traktowany jest jak urządzenie poniżej klasy 3.
  2. Sprawdź instrukcję i dokumentację techniczną.
  3. Poszukaj świadectwa badań wg normy PN-EN 303-5:2012, które podaje klasę 3, 4 lub 5.
  4. Sprawdź deklarację zgodności z wymaganiami ekoprojektu.

Kto kontroluje i jakie są kary

Kontrolę w domach prowadzi wójt, burmistrz lub prezydent miasta przez upoważnionych pracowników urzędu albo straż gminną lub miejską (art. 379 Prawa ochrony środowiska); mandaty nakładają Policja oraz straż gminna lub miejska. Wojewódzki inspektorat ochrony środowiska kontroluje podmioty korzystające ze środowiska, przede wszystkim przedsiębiorców. Za złamanie uchwały grozi grzywna od 20 do 5000 zł (art. 334 Prawa ochrony środowiska i art. 24 Kodeksu wykroczeń). Mandat wynosi do 500 zł, a gdy jeden czyn narusza kilka przepisów (art. 9 § 1 Kodeksu wykroczeń) - do 1000 zł. Można go nie przyjąć - wtedy sprawę rozstrzyga sąd. Przy kontroli warto mieć dokumentację kotła, świadectwo jakości paliwa i potwierdzenie braku sieci.

Źródła