Przepisy - województwo śląskie

Uchwała antysmogowa województwa śląskiego - terminy i zakazy

W województwie śląskim od 1 września 2017 r. obowiązuje uchwała antysmogowa nr V/36/1/2017, która według stanu na 2 października 2026 r. nie była zmieniana. Od 1 stycznia 2026 r. nie wolno używać żadnego kotła pozaklasowego, a kotły klasy 3 i 4 można eksploatować do 31 grudnia 2027 r. Między 1 stycznia 2026 r. a 1 stycznia 2028 r. uchwała nie wprowadza nowych terminów; sezon grzewczy 2026/2027 jest ostatnim pełnym sezonem, w którym dozwolone są kotły klasy 3 i 4.

Stan prawny na Najbliższa zmiana:
Akt
Uchwała nr V/36/1/2017 Sejmiku Województwa Śląskiego z dnia 7 kwietnia 2017 r. w sprawie wprowadzenia na obszarze województwa śląskiego ograniczeń w zakresie eksploatacji instalacji, w których następuje spalanie paliw
Publikacja
Dz. Urz. Woj. Śląskiego z 2017 r. poz. 2624 (ogłoszono 12 kwietnia 2017 r.)
Obowiązuje od
1 września 2017
Stan prawny na
2 października 2026
Tekst urzędowy
otwórz akt w dzienniku urzędowym

Terminy

  1. 1 września 2017 - obowiązuje wszystkie instalacje na paliwa stałe oraz nowo uruchamiane kotły, piece i kominki

    Od 1 września 2017 r. obowiązuje zakaz stosowania paliw wymienionych w § 6. Kotły uruchomione od tego dnia muszą spełniać standard emisyjny co najmniej klasy 5 normy PN-EN 303-5:2012, a miejscowe ogrzewacze (kominki, piece) wymagania ekoprojektu (rozporządzenie Komisji (UE) 2015/1185).

  2. 1 stycznia 2022 - obowiązuje kotły pozaklasowe eksploatowane ponad 10 lat od daty produkcji oraz kotły bez tabliczki znamionowej (uruchomione przed 1 września 2017 r.)

    Od 1 stycznia 2022 r. eksploatacja zakazana - kocioł należało wymienić do 31 grudnia 2021 r. Urząd Marszałkowski przypisuje tu kotły z 2006 r. i starsze.

  3. 1 stycznia 2023 - obowiązuje kominki i piece (miejscowe ogrzewacze) uruchomione przed 1 września 2017 r.

    Od 1 stycznia 2023 r. muszą spełniać wymagania ekoprojektu, chyba że osiągają sprawność cieplną co najmniej 80% albo zostały wyposażone w urządzenie redukujące emisję pyłu do poziomu ekoprojektu.

  4. 1 stycznia 2024 - obowiązuje kotły pozaklasowe eksploatowane od 5 do 10 lat od daty produkcji (uruchomione przed 1 września 2017 r.)

    Od 1 stycznia 2024 r. eksploatacja zakazana - wymiana do 31 grudnia 2023 r. Urząd Marszałkowski przypisuje tu kotły z lat 2007-2012.

  5. 1 stycznia 2026 - obowiązuje kotły pozaklasowe eksploatowane poniżej 5 lat od daty produkcji (uruchomione przed 1 września 2017 r.)

    Od 1 stycznia 2026 r. eksploatacja zakazana - wymiana do 31 grudnia 2025 r. Urząd Marszałkowski przypisuje tu kotły z lat 2013 - 31.08.2017. Od 1 stycznia 2026 r. nie można używać żadnego kotła pozaklasowego, niezależnie od roku produkcji.

  6. 1 stycznia 2028 kotły spełniające wymagania emisyjne klasy 3 lub klasy 4 normy PN-EN 303-5:2012 (uruchomione przed 1 września 2017 r.)

    Można je eksploatować do 31 grudnia 2027 r. Od 1 stycznia 2028 r. dopuszczalne są wyłącznie kotły co najmniej klasy 5.

Zakazane paliwa

  • węgiel brunatny oraz paliwa stałe produkowane z wykorzystaniem tego węgla
  • muły i flotokoncentraty węglowe oraz mieszanki produkowane z ich wykorzystaniem
  • paliwa, w których udział masowy węgla kamiennego o uziarnieniu poniżej 3 mm wynosi więcej niż 15%
  • biomasa stała, której wilgotność w stanie roboczym przekracza 20%

W województwie śląskim obowiązuje uchwała antysmogowa nr V/36/1/2017 Sejmiku Województwa Śląskiego, która według stanu na 2 października 2026 r. nie była zmieniana. Od 1 stycznia 2026 r. nie wolno używać żadnego kotła pozaklasowego, a kotły klasy 3 i 4 można eksploatować do 31 grudnia 2027 r. Między 1 stycznia 2026 r. a 1 stycznia 2028 r. uchwała nie wprowadza nowych terminów; sezon grzewczy 2026/2027 jest ostatnim pełnym sezonem, w którym takie kotły są dozwolone.

Jaka uchwała obowiązuje w województwie śląskim

Uchwała nr V/36/1/2017 Sejmiku Województwa Śląskiego z dnia 7 kwietnia 2017 r. w sprawie wprowadzenia na obszarze województwa śląskiego ograniczeń w zakresie eksploatacji instalacji, w których następuje spalanie paliw, została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa Śląskiego z 2017 r. poz. 2624. Obowiązuje od 1 września 2017 r. na terenie całego województwa i przez cały rok kalendarzowy. Według stanu na 2 października 2026 r. nie ogłoszono żadnej uchwały zmieniającej - terminy są takie jak w pierwotnym tekście.

Uchwała dotyczy instalacji na paliwa stałe, w szczególności kotłów, pieców i kominków, które dostarczają ciepło do centralnego ogrzewania albo wydzielają ciepło lub przenoszą je do innego nośnika.

Terminy wymiany kotłów i pieców

Terminy dotyczą urządzeń uruchomionych przed 1 września 2017 r. Przypisanie lat produkcji do grup pochodzi z wyjaśnień Urzędu Marszałkowskiego.

TerminCzego dotyczyCo trzeba zrobić
od 1 września 2017 r.nowo uruchamiane kotły, piece i kominkiKocioł co najmniej klasy 5, kominek lub piec zgodny z ekoprojektem. Obowiązuje też zakaz paliw opisany niżej.
od 1 stycznia 2022 r.kotły pozaklasowe starsze niż 10 lat (produkcja 2006 r. i wcześniej) oraz kotły bez tabliczki znamionowejTermin minął - eksploatacja takiego kotła jest zakazana.
od 1 stycznia 2023 r.kominki i piece niespełniające wymagań ekoprojektuTermin minął - wyjątek dotyczy urządzeń o sprawności co najmniej 80% lub z urządzeniem redukującym emisję pyłu.
od 1 stycznia 2024 r.kotły pozaklasowe w wieku 5-10 lat (produkcja 2007-2012)Termin minął - eksploatacja takiego kotła jest zakazana.
od 1 stycznia 2026 r.kotły pozaklasowe młodsze niż 5 lat (produkcja od 2013 r. do 31 sierpnia 2017 r.)Termin minął - żaden kocioł pozaklasowy nie może już pracować.
od 1 stycznia 2028 r.kotły klasy 3 i klasy 4 według normy PN-EN 303-5:2012Eksploatacja dozwolona do 31 grudnia 2027 r., potem wymiana na kocioł co najmniej klasy 5 lub inne źródło ciepła.
Źródło: uchwała nr V/36/1/2017 Sejmiku Województwa Śląskiego, Dz. Urz. Woj. Śląskiego z 2017 r. poz. 2624 (stan na 2 października 2026 r.)

Jakie paliwa są zakazane

Od 1 września 2017 r. we wszystkich kotłach, piecach i kominkach nie wolno stosować:

  • węgla brunatnego i paliw produkowanych z jego wykorzystaniem,
  • mułów i flotokoncentratów węglowych oraz mieszanek z ich udziałem,
  • paliw, w których udział węgla kamiennego o uziarnieniu poniżej 3 mm przekracza 15%,
  • biomasy stałej (np. drewna) o wilgotności powyżej 20%.

Co to oznacza dla właściciela domu

Jeśli w domu pracuje kocioł klasy 3 lub 4, można go używać do końca 2027 r., ale warto już teraz zaplanować wymianę. Każdy kocioł uruchamiany od 1 września 2017 r. musi spełniać standard emisyjny klasy 5, potwierdzony zaświadczeniem jednostki akredytowanej. Za rozpoczęcie eksploatacji uchwała uznaje pierwsze uruchomienie w miejscu obecnego użytkowania, więc stary kocioł lub kominek przeniesiony w inne miejsce traktuje się jak nowo uruchomiony. Kominki i piece muszą spełniać wymagania ekoprojektu (wyjątki opisano w tabeli).

Uchwała obejmuje całe województwo jednakowo - nie wyznacza osobnych stref. Terminy obowiązujące w innych regionach zebraliśmy w zestawieniu zakaz palenia węglem - terminy w województwach. Dozwolone paliwo najlepiej kupować ze świadectwem jakości, np. w jednym ze składów opału w województwie śląskim. Do kominka nadaje się wyłącznie sezonowane drewno kominkowe o wilgotności nie wyższej niż 20%.

Jak sprawdzić klasę kotła

  1. Obejrzyj tabliczkę znamionową kotła (rok produkcji, klasa).
  2. Sprawdź instrukcję obsługi i dokumentację techniczną urządzenia.
  3. Poszukaj świadectwa badań lub certyfikatu potwierdzającego klasę 3, 4 lub 5 według normy PN-EN 303-5:2012.
  4. W przypadku nowszych kotłów sprawdź deklarację zgodności i informację o spełnieniu wymagań ekoprojektu.
  5. Pamiętaj, że uchwała traktuje kotły bez tabliczki znamionowej tak jak najstarsze kotły - ich eksploatacja jest zakazana od 1 stycznia 2022 r.

Kto kontroluje i jakie są kary

Kontrolę w domach prowadzi wójt, burmistrz lub prezydent miasta przez upoważnionych pracowników urzędu albo straż gminną lub miejską (art. 379 Prawa ochrony środowiska); mandaty nakładają Policja oraz straż gminna lub miejska. Wojewódzki inspektorat ochrony środowiska kontroluje podmioty korzystające ze środowiska, przede wszystkim przedsiębiorców. Nieprzestrzeganie uchwały jest wykroczeniem (art. 334 Prawa ochrony środowiska), za które grozi grzywna od 20 do 5000 zł. W postępowaniu mandatowym mandat wynosi do 500 zł, a gdy jeden czyn narusza kilka przepisów (art. 9 § 1 Kodeksu wykroczeń) - do 1000 zł. Mandatu można nie przyjąć - wtedy sprawę rozpatruje sąd.

Źródła