Rodzaje węgla - kostka, orzech, groszek, miał: sortymenty
Czym różni się kostka od orzecha i groszku, jakie wymiary ziarna mają sortymenty według normy i przepisów, do jakich kotłów pasują i co uchwały antysmogowe mówią o miale.
Rodzaje opału
Miał węglowy
Miał węglowy to najdrobniejszy sortyment węgla kamiennego (ziarno 3-31,5 mm), dopuszczony do obrotu tylko przy spełnieniu wymagań rozporządzenia.
Aktualna cena miału węglowego
1072 zł
mediana za tonę
27 zł
worek 25 kg (przeliczenie)
850-1253
połowa cen (zł/t)
Mediana 136 cen z ostatnich 6 miesięcy, najnowsza z 3 października 2026. Źródło: cenniki składów. Cena miału węglowego w województwach i rozkład cen
Parametry
| Parametr | Wartość | Uwagi |
|---|---|---|
| Wymiar ziarna | 3-31,5 mm | podziarno maks. 15%, nadziarno maks. 5% (tabela 6 załącznika, Dz.U. 2024 poz. 1618) |
| Wartość opałowa | min. 24 MJ/kg | kwalifikowane paliwo bez domieszek mułów węglowych i flotokoncentratów |
| Zawartość popiołu | maks. 12 % | |
| Zawartość siarki całkowitej | maks. 1,2 % | |
| Zdolność spiekania RI | maks. 25 | |
| Wilgoć całkowita | maks. 15 % |
Miał węglowy to najdrobniejszy sortyment węgla kamiennego do ogrzewania; rozporządzenie opisuje go jako "kwalifikowane paliwo stałe o wymiarze ziarna 3-31,5 mm". Sprzedaż miału jest dozwolona tylko wtedy, gdy paliwo spełnia wymagania z tabeli 6 załącznika do rozporządzenia (Dz.U. 2024 poz. 1618). Dodatkowo uchwały antysmogowe w wielu województwach go ograniczają, dlatego przed zakupem trzeba sprawdzić przepisy.
Jakie wymagania musi spełniać miał?
| Parametr | Wymaganie (tabela 6) |
|---|---|
| Wymiar ziarna | 3-31,5 mm |
| Wartość opałowa | min. 24 MJ/kg |
| Popiół | maks. 12% |
| Siarka całkowita | maks. 1,2% |
| Zdolność spiekania RI | maks. 25 |
| Wilgoć całkowita | maks. 15% |
| Podziarno / nadziarno | maks. 15% / maks. 5% |
Paliwo musi być wolne od domieszek mułów węglowych i flotokoncentratów. Obrót mułami i flotokoncentratami jest zabroniony (art. 7 ust. 7a pkt 1 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw). Rozporządzenie wskazuje datę 30 czerwca 2029 r. jako termin, do którego stosuje się tabelę 6 (§ 6).
Dlaczego miał jest ograniczany?
Drobne ziarno pali się szybciej i generuje więcej pyłu w spalinach niż grube sortymenty. Dlatego uchwały antysmogowe w wielu województwach wprost zabraniają paliw o dużym udziale ziarna poniżej 3 mm. Różnice są duże: lubelska uchwała zakazuje miałów węglowych wprost, a uchwały lubuskie nie zawierają zakazu żadnego paliwa. Zobacz przepisy antysmogowe w województwach.
Do jakich urządzeń nadaje się miał?
Tylko do kotłów, w których producent wyraźnie dopuszcza spalanie miału. W typowym kotle zasypowym lub z podajnikiem na groszek miał może spiekać się i zatykać dopływ powietrza. Zawsze sprawdź instrukcję kotła.
Jak kupować miał?
- Zażądaj świadectwa jakości - bez niego sprzedaż jest zabroniona (art. 7 ust. 7a pkt 5).
- Sprawdź, że to miał kwalifikowany (tabela 6), a nie paliwo niesortowane. Obrót paliwem niesortowanym jest zabroniony.
- Sprawdź uchwałę antysmogową w swoim województwie - miał może być u Ciebie niedozwolony.
- Policz koszt energii w kalkulatorze kosztu ogrzewania.
Różnice sortymentów opisuje poradnik Rodzaje węgla. Inne opcje: węgiel groszek i ekogroszek.
Ile energii daje tona miału węglowego?
Przy wartości opałowej 24 MJ/kg (wymóg z rozporządzenia) tona paliwa zawiera 24 GJ, czyli ok. 6,7 MWh energii. Przy 26 MJ/kg (dane KOBiZE dla węgla kamiennego w sektorach usługowym i rolniczym, publikacja z grudnia 2025 r.) to 26 GJ, czyli ok. 7,2 MWh. Do mieszkania trafia tylko część tej energii. Ekoprojekt wymaga od kotłów na paliwa stałe sezonowej sprawności ogrzewania co najmniej 75% dla mocy do 20 kW i 77% powyżej tej mocy (rozporządzenie Komisji UE 2015/1189), więc przy sprawności 75% (minimum wymagane przez ekoprojekt) z tony paliwa o 24 MJ/kg do ogrzewania trafia ok. 5,0 MWh. Własne ceny wpiszesz w kalkulatorze kosztu ogrzewania, a sprawność swojego kotła w kalkulatorze zapotrzebowania na opał. Dla miału przyjmujemy dolną granicę 24 MJ/kg z tabeli 6, bo dane KOBiZE nie rozróżniają sortymentów.
Przechowywanie
Miał chłonie wilgoć szybciej niż gruby węgiel. Trzymaj go pod dachem lub szczelnie przykryty, na utwardzonym podłożu, z dala od źródeł ciepła.
Na co uważać?
- Pod nazwą "miał" sprzedaje się też paliwa niespełniające wymagań. Dokument jakości to jedyny sposób weryfikacji.
- Ceny sprawdzisz na stronie ceny miału węglowego, a lokalnych sprzedawców w katalogu składów.
Do jakich urządzeń i co mówią przepisy
- kotły, w których producent dopuszcza spalanie miału
- instalacje przystosowane do drobnych sortymentów węgla
Miał jest najczęściej ograniczany przez uchwały antysmogowe. W części województw zakazane są paliwa, w których udział węgla o ziarnie poniżej 3 mm przekracza 15%, albo węgiel o ziarnie poniżej 3 mm w ogóle (np. śląskie, kujawsko-pomorskie, wielkopolskie, dolnośląskie, świętokrzyskie), a w lubelskim miały węglowe są zakazane wprost. Województwo lubuskie i warmińsko-mazurskie nie mają takiego zakazu w uchwale. Sprawdź uchwałę dla swojego województwa. Sprawdź swoje województwo.
Poradniki
Wartość opałowa paliw - tabela MJ/kg i kWh/kg, przeliczniki
Jedna tabela wartości opałowych paliw z oficjalnych źródeł (rozporządzenia, KOBiZE, taryfa gazowa), wpływ wilgotności drewna ze wzorem, różnica między wartością opałową a ciepłem spalania i gotowe ekwiwalenty.
Węgiel brunatny - wartość opałowa, zakazy, brykiet, cena
Czym węgiel brunatny różni się od kamiennego, dlaczego od 1 czerwca 2020 r. nie można go kupić do domu, w których województwach uchwały zakazują jego spalania i co z brykietem z węgla brunatnego.
Jak przechowywać opał: węgiel, ekogroszek, pellet, drewno
Praktyczne zasady przechowywania opału w domu: wilgoć i wentylacja, ryzyko samonagrzewania węgla, worki czy luzem, ile miejsca zajmuje tona, odległości z przepisów przeciwpożarowych i zakup poza sezonem.
Najczęstsze pytania
Czy miał węglowy jest legalny?
Tak, ale tylko spełniający wymagania tabeli 6 załącznika do rozporządzenia (Dz.U. 2024 poz. 1618) i bez domieszek mułów i flotokoncentratów. Dodatkowo uchwały antysmogowe w wielu województwach ograniczają miał lub go zakazują.
Jakie ziarno ma miał?
Według tabeli 6 miał kwalifikowany ma ziarno 3-31,5 mm, z podziarnem do 15% i nadziarnem do 5%.
Czy w moim województwie wolno palić miałem?
To zależy od uchwały antysmogowej. Część województw zakazuje paliw z dużym udziałem ziarna poniżej 3 mm lub miałów wprost, inne nie mają takiego zakazu. Sprawdź uchwałę dla swojego województwa.
Czy sprzedawca węgla musi wydać świadectwo jakości?
Tak. Przedsiębiorca wprowadzający do obrotu węgiel kamienny jest obowiązany wystawić świadectwo jakości, a jego poświadczoną kopię przekazać każdemu nabywcy (art. 6c ust. 1 i 2 ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw). Sprzedawca przechowuje świadectwo przez 2 lata. Sprzedaż paliwa bez wymaganego świadectwa jest zabroniona (art. 7 ust. 7a pkt 5).
Czym miał różni się od groszku?
Wielkością ziarna: miał to 3-31,5 mm i wyższy udział drobnicy, groszek to 5-40 mm. Od tego zależy, w jakim kotle paliwo się sprawdzi.