Koks opałowy - cena, wartość opałowa, przepisy

Koks opałowy to paliwo otrzymywane przez przeróbkę termiczną węgla kamiennego. Do domów wolno sprzedawać koks o wartości opałowej co najmniej 26 MJ/kg, z popiołem do 15%, siarką do 0,60% i częściami lotnymi do 10%, zawsze ze świadectwem jakości. Żadna uchwała antysmogowa nie zakazuje koksu z nazwy, ale nie wolno nim palić tam, gdzie zakazano wszystkich paliw stałych albo węgla kamiennego i paliw z niego produkowanych, np. w Krakowie i Warszawie. Oficjalnej statystyki cen koksu nie ma - na stronie ceny opału porównasz za to koszt ciepła z węgla, do którego koks najłatwiej przyrównać.

Opisujemy stan prawny na 3 października 2026 r., sprawdzony w tekstach ustawy, rozporządzenia i uchwał sejmików.

Czym jest koks opałowy?

Ustawa o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw zalicza koks do paliw stałych jako "produkty w postaci stałej otrzymywane w procesie przeróbki termicznej węgla kamiennego lub węgla brunatnego przeznaczone do spalania" (art. 2 ust. 1 pkt 4a lit. b). W tabelach KOBiZE występuje jako "koks i półkoks (w tym gazowy)".

Od węgla kamiennego koks różni się przede wszystkim małą zawartością części lotnych, czyli gazów, które węgiel uwalnia przy ogrzewaniu. Rozporządzenie dopuszcza w koksie najwyżej 10% części lotnych, tyle samo co w antracycie. Dla zwykłego węgla kamiennego takiego limitu nie ma. W praktyce oznacza to, że koks pali się głównie żarem, a nie długim płomieniem, i potrzebuje paleniska przystosowanego do takiego paliwa.

W jakim kotle można palić koksem?

Tylko w takim, do którego producent go dopuszcza. Rozporządzenie Komisji (UE) 2015/1189 o ekoprojekcie kotłów wymienia koks jako jedno z paliw, które producent deklaruje w karcie produktu - jako "paliwo zalecane" albo "inne odpowiednie paliwo". Wymagania ekoprojektu dotyczące sprawności i emisji kocioł musi spełniać dla każdego z tych paliw. Jeśli w instrukcji kotła koksu nie ma, jego spalanie oznacza pracę poza warunkami, dla których potwierdzono parametry urządzenia.

Klasa kotła ma znaczenie niezależnie od paliwa: uchwały antysmogowe wyznaczają terminy wymiany urządzeń także wtedy, gdy pali się w nich koksem. Jak ustalić klasę swojego kotła, opisujemy w poradniku o sprawdzaniu klasy kotła.

Jaka jest wartość opałowa koksu?

Paliwo	Wartość opałowa	Na 1 GJ energii	Źródło
Koks - minimum prawne	26,0 MJ/kg	38,5 kg	Dz.U. 2024 poz. 1618, tabela nr 8
Koks i półkoks - wartość domyślna	28,2 MJ/kg	35,5 kg	KOBiZE, tabela 16 (wytyczne IPCC)
Węgiel kamienny - usługi i rolnictwo	26,0 MJ/kg	38,5 kg	KOBiZE, tabele 12 i 13
Węgiel kostka, orzech, groszek - minimum prawne do 30.06.2027 r.	23,0 MJ/kg	43,5 kg	Dz.U. 2024 poz. 1618, § 4-5
Antracyt - minimum prawne	32,0 MJ/kg	31,3 kg	Dz.U. 2024 poz. 1618, tabela nr 7

Wartość 28,2 MJ/kg to wartość domyślna z wytycznych IPCC, a nie wynik badań krajowego koksu - KOBiZE zaznacza, że wartości z tej tabeli podaje informacyjnie. Ile energii ma konkretna partia, sprawdzisz na świadectwie jakości. Porównanie wszystkich paliw, także drewna, pelletu i gazu, znajdziesz w artykule o wartości opałowej paliw.

W tabelach KOBiZE jest też koks naftowy (32,5 MJ/kg). To inny produkt, otrzymywany z przerobu ropy, a nie z węgla.

Wymagania jakościowe dla koksu

Tabela nr 8 rozporządzenia określa wymagania dla paliw z przeróbki termicznej węgla kamiennego:

Parametr	Wymaganie od listopada 2024 r.	Wcześniej (rozporządzenia z 2018 i 2022 r.)
Wartość opałowa (Qir)	co najmniej 26,00 MJ/kg	co najmniej 24,00 MJ/kg
Popiół (Ar)	najwyżej 15,00%	najwyżej 15,00%
Siarka całkowita (Str)	najwyżej 0,60%	najwyżej 1,00%
Części lotne (Vdaf)	najwyżej 10,00%	najwyżej 10,00%

W odróżnieniu od tabel dla kostki, orzecha, groszku i miału, tabela dla koksu nie ma w rozporządzeniu daty końcowej (§ 6 ogranicza w czasie tylko tabele nr 1, 2, 4, 6 i 9). Dopuszczalne odchylenia przy kontroli to m.in. 1 MJ/kg dla wartości opałowej i 2% wartości dla części lotnych (§ 2).

Czy koks wymaga świadectwa jakości?

Tak. Obowiązek wystawienia świadectwa jakości dotyczy paliw z art. 2 ust. 1 pkt 4a lit. a i b ustawy, a koks należy do lit. b (art. 6c ust. 1). Sprzedawca musi przekazać każdemu kupującemu kopię świadectwa poświadczoną za zgodność z oryginałem (art. 6c ust. 2), bez względu na ilość. Koksu bez świadectwa albo niespełniającego wymagań nie wolno sprzedawać do domów (art. 7 ust. 7a pkt 3 i 5).

Na świadectwie koksu szukaj przede wszystkim wartości opałowej, popiołu, siarki i części lotnych - to parametry, dla których rozporządzenie ma limity. Jak czytać cały dokument i co zrobić, gdy skład go nie wydaje, opisujemy w artykule o świadectwie jakości paliwa.

Czy w mojej gminie wolno palić koksem?

W większości kraju tak, jeśli kocioł spełnia wymagania uchwały i jest przystosowany do koksu. Sprawdziliśmy teksty uchwał antysmogowych: żadna nie wymienia koksu z nazwy. Ograniczenia wynikają z zakazów szerszych grup paliw:

Obszar	Co zakazano	Od kiedy	Przepis
Kraków	wszystkie paliwa stałe (dozwolony tylko gaz i lekki olej opałowy)	1.09.2019	§ 4 uchwały XVIII/243/16
Sopot	wszystkie paliwa stałe poza biomasą w kominkach spełniających ekoprojekt	1.01.2024	uchwała 236/XIX/20
Warszawa	węgiel kamienny i paliwa stałe produkowane z jego wykorzystaniem	1.10.2023	§ 4a pkt 1 uchwały 162/17 (wyjątki w § 4b)
Gminy 9 powiatów wokół Warszawy	węgiel kamienny i paliwa stałe produkowane z jego wykorzystaniem	1.01.2028	§ 4a pkt 2 uchwały 162/17
7 gmin Małopolski z uchwałami lokalnymi (m.in. Skawina)	wszystkie paliwa stałe poza biomasą o wilgotności do 20%	1.01.2030	§ 4 ust. 2 uchwał XLV/620/21-XLV/626/21
Konin oraz powiaty kolski, koniński, słupecki i turecki	węgiel kamienny i paliwa stałe produkowane z jego wykorzystaniem	1.01.2041	uchwała XXXVI/700/21

Koks z węgla kamiennego jest w naszej ocenie "paliwem stałym produkowanym z wykorzystaniem" tego węgla, więc zakazy z Warszawy, okolicznych powiatów i Konina obejmują także koks. Wyjątki z § 4b uchwały mazowieckiej dotyczą określonych instalacji (m.in. spełniających wymagania ekoprojektu, uruchomionych do 1 czerwca 2022 r.), a szczegóły opisujemy w artykule o zakazie węgla wokół Warszawy od 2028 r.

Wymagania jakościowe z uchwał

• Wielkopolskie - od 1 maja 2018 r. zakazane są paliwa stałe produkowane z wykorzystaniem węgla kamiennego, które nie spełniają któregokolwiek z parametrów: wartość opałowa co najmniej 23 MJ/kg, popiół do 10%, siarka do 0,8% (§ 3 uchwał XXXIX/941/17, 942/17 i 943/17). Rozporządzenie dopuszcza w koksie do 15% popiołu, więc w Wielkopolsce warto sprawdzić na świadectwie, czy popiół nie przekracza 10%.
• Lubelskie - zakazane są paliwa z węgla kamiennego niespełniające wymagań rozporządzenia (§ 6 pkt 4 uchwały XXIII/388/2021). Koks spełniający tabelę nr 8 jest dozwolony.
• Zachodniopomorskie - zakazane są paliwa stałe niespełniające wymagań jakościowych z rozporządzenia (§ 4 pkt 4 uchwały XXXV/540/18).
• Podkarpackie - zakazane są paliwa o uziarnieniu poniżej 5 mm i zawartości popiołu powyżej 12% (§ 6 ust. 1 pkt 3 uchwały LII/869/18). Dotyczy to także drobnego koksu, jeśli ma tyle popiołu.
• Koks z węgla brunatnego - większość uchwał zakazuje "paliw stałych produkowanych z wykorzystaniem" węgla brunatnego, więc takiego koksu nie wolno tam spalać. Więcej o tym w artykule o węglu brunatnym.

Niezależnie od paliwa obowiązują terminy wymiany kotłów i zasady dla budynków z dostępem do sieci ciepłowniczej lub gazowej (m.in. w pomorskim, w części miast kujawsko-pomorskiego i w świętokrzyskim). Zestawienie dla wszystkich województw znajdziesz w artykule o zakazie palenia węglem i terminach.

Ile kosztuje koks opałowy?

Nie podajemy ceny, bo nie znaleźliśmy rzetelnego źródła z datą. Bank Danych Lokalnych GUS ma dla koksu tylko dane o produkcji, a średnią cenę publikuje wyłącznie dla węgla kamiennego. Nasz serwis nie zbiera cen koksu - nie ma go wśród paliw na stronach z cenami. Cenę w konkretnym składzie warto więc porównywać nie z ceną węgla za tonę, tylko z kosztem energii.

Jak porównać cenę koksu z węglem?

1. Odczytaj ze świadectwa jakości wartość opałową w MJ/kg. Ta sama liczba to gigadżule w tonie (26 MJ/kg = 26 GJ/t).
2. Podziel cenę za tonę przez liczbę gigadżuli w tonie. Wynik to cena 1 GJ energii w paliwie.
3. Zrób to samo dla węgla, który bierzesz pod uwagę, i porównaj wyniki z kosztem 1 GJ w zestawieniu kosztu ciepła na stronie cen opału.

Przykład: jeśli koks ma 28,2 MJ/kg (wartość domyślna KOBiZE), a węgiel 26 MJ/kg (wartość, której używamy w kalkulatorach), tona koksu zawiera około 8% więcej energii niż tona węgla. Przy takich parametrach koks może być o tyle droższy za tonę, a koszt energii w paliwie będzie taki sam. Koks z wartością opałową na prawnym minimum 26 MJ/kg nie ma już tej przewagi. Rzeczywisty koszt ogrzewania zależy też od sprawności kotła, którą możesz ustawić w kalkulatorze kosztu ogrzewania.

Najczęstsze pytania

Ile MJ/kg ma koks opałowy?

Koks sprzedawany do domów musi mieć co najmniej 26 MJ/kg (tabela nr 8 rozporządzenia Dz.U. 2024 poz. 1618). KOBiZE podaje dla koksu i półkoksu wartość domyślną 28,2 MJ/kg z wytycznych IPCC. Wartość dla konkretnej partii znajdziesz na świadectwie jakości.

Czy koks jest zakazany przez uchwały antysmogowe?

Żadna uchwała nie zakazuje koksu z nazwy. Nie wolno nim palić w Krakowie (od 1 września 2019 r.) i Sopocie (od 1 stycznia 2024 r.), gdzie zakazano paliw stałych, oraz w Warszawie (od 1 października 2023 r.), gdzie zakazano węgla kamiennego i paliw z niego produkowanych. Ten sam zakaz obejmie gminy 9 powiatów wokół Warszawy od 1 stycznia 2028 r.

Czy skład musi dać świadectwo jakości do koksu?

Tak. Koks jest paliwem z przeróbki termicznej węgla (art. 2 ust. 1 pkt 4a lit. b ustawy), a dla takich paliw sprzedawca wystawia świadectwo jakości i przekazuje każdemu kupującemu jego poświadczoną kopię (art. 6c ustawy).

Czy koksem można palić w kotle na węgiel?

Tylko jeśli producent kotła wymienia koks w instrukcji jako paliwo zalecane albo inne odpowiednie paliwo. Rozporządzenie (UE) 2015/1189 wymaga, żeby kocioł spełniał wymagania ekoprojektu dla każdego z deklarowanych paliw.

Dlaczego nie podajecie ceny koksu?

Bo nie ma urzędowej serii cen koksu dla odbiorców domowych, a nasz serwis nie zbiera zgłoszeń cen tego paliwa. Zamiast liczby bez źródła pokazujemy, jak przeliczyć cenę z oferty na koszt 1 GJ i porównać ją z węglem.

Źródła

• Ustawa z 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1529 (art. 2 ust. 1 pkt 4a, art. 6c, art. 7 ust. 7a): https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20250001529
• Rozporządzenie Ministra Przemysłu oraz Ministra Klimatu i Środowiska z 4 listopada 2024 r. w sprawie wymagań jakościowych dla paliw stałych (Dz.U. 2024 poz. 1618): https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20240001618
• Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z 23 grudnia 2022 r. w sprawie wymagań jakościowych dla paliw stałych (Dz.U. 2022 poz. 2856): https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20220002856
• Rozporządzenie Ministra Energii z 27 września 2018 r. w sprawie wymagań jakościowych dla paliw stałych (Dz.U. 2018 poz. 1890): https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20180001890
• Rozporządzenie Komisji (UE) 2015/1189 z 28 kwietnia 2015 r. w sprawie wymogów dotyczących ekoprojektu dla kotłów na paliwo stałe (art. 2, załącznik II): https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:32015R1189
• KOBiZE, "Wartości opałowe (WO) i wskaźniki emisji CO2 (WE) w roku 2023 do raportowania w ramach Systemu Handlu Uprawnieniami do Emisji za rok 2026", grudzień 2025: https://www.kobize.pl/uploads/materialy/materialy_do_pobrania/aktualnosci/2025/135.WO_i_WE_do_monitorowania_ETS_2026.pdf
• GUS, Bank Danych Lokalnych - wyszukiwanie zmiennych dla koksu (tylko produkcja, bez cen), sprawdzone 3.10.2026: https://bdl.stat.gov.pl/api/v1/variables/search?name=koks
• Uchwała Sejmiku Województwa Małopolskiego nr XVIII/243/16 z 15 stycznia 2016 r. dla Krakowa (Dz. Urz. Woj. Małopolskiego z 2016 r. poz. 812): https://edziennik.malopolska.uw.gov.pl/WDU_K/2016/812/akt.pdf
• Uchwała Sejmiku Województwa Małopolskiego nr XLV/620/21 z 27 września 2021 r. dla Skawiny (Dz. Urz. Woj. Małopolskiego z 2021 r. poz. 5544), jedna z siedmiu uchwał lokalnych (poz. 5544-5550): https://edziennik.malopolska.uw.gov.pl/WDU_K/2021/5544/akt.pdf
• Uchwała Sejmiku Województwa Pomorskiego nr 236/XIX/20 z 24 lutego 2020 r. dla Sopotu (Dz. Urz. Woj. Pom. z 2020 r. poz. 1526): https://edziennik.gdansk.uw.gov.pl/WDU_G/2020/1526/akt.pdf
• Uchwała Sejmiku Województwa Mazowieckiego nr 59/22 z 26 kwietnia 2022 r. zmieniająca uchwałę nr 162/17 (Dz. Urz. Woj. Mazowieckiego z 2022 r. poz. 5147): https://edziennik.mazowieckie.pl/WDU_W/2022/5147/akt.pdf
• Uchwały Sejmiku Województwa Wielkopolskiego nr XXXIX/941/17 z 18 grudnia 2017 r. (Dz. Urz. Woj. Wielk. z 2017 r. poz. 8807) i nr XXXVI/700/21 z 29 listopada 2021 r. (Dz. Urz. Woj. Wielk. z 2021 r. poz. 9640): https://edziennik.poznan.uw.gov.pl/eli/POL_WOJ_WP/2021/9640/ogl/pol/pdf
• Uchwała Sejmiku Województwa Lubelskiego nr XXIII/388/2021 z 19 lutego 2021 r. (Dz. Urz. Woj. Lubelskiego z 2021 r. poz. 917): https://edziennik.lublin.uw.gov.pl/WDU_L/2021/917/akt.pdf
• Uchwała Sejmiku Województwa Zachodniopomorskiego nr XXXV/540/18 z 26 września 2018 r. (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2018 r. poz. 4984): https://e-dziennik.szczecin.uw.gov.pl/WDU_Z/2018/4984/akt.pdf
• Uchwała Sejmiku Województwa Podkarpackiego nr LII/869/18 z 23 kwietnia 2018 r. (Dz. Urz. Woj. Podkarpackiego z 2018 r. poz. 2498): https://edziennik.rzeszow.uw.gov.pl/WDU_R/2018/2498/akt.pdf