Paliwa

Węgiel z importu (np. kolumbijski) - jak sprawdzić parametry

Kraj pochodzenia nie mówi nic o parametrach węgla. Wyjaśniamy, jakie wymagania musi spełnić każdy węgiel sprzedawany do domów, jakie dokumenty należą się kupującemu i czego nie da się ocenić na oko.

Fakty sprawdzone: Opublikowano: 9 min czytania Redakcja Składy Opałów

Węgiel z importu - np. opisywany w ofertach jako kolumbijski, kazachski czy czeski - sprzedawany w Polsce do domów musi spełniać dokładnie te same wymagania jakościowe co węgiel z polskich kopalń. Kupujący ma prawo do kopii świadectwa jakości z parametrami paliwa i do oświadczenia sprzedawcy o kraju pochodzenia węgla. Sama nazwa kraju nie mówi nic o wartości opałowej, popiele czy siarce, a węgla z Rosji i Białorusi nie wolno wprowadzać do Polski od 16 kwietnia 2022 r. Ceny poszczególnych sortymentów porównasz na stronie ceny opału.

Poniżej opisujemy przepisy w brzmieniu obowiązującym 3 października 2026 r.: wymagania jakościowe, dokumenty, które powinieneś dostać, wyniki kontroli Inspekcji Handlowej i zakaz przywozu węgla z Rosji i Białorusi.

Czy węgiel z importu musi spełniać te same wymagania co polski?

Tak. Ustawa o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw obejmuje paliwa stałe "wprowadzane do obrotu lub obejmowane procedurą celną dopuszczenia do obrotu", jeśli są przeznaczone dla gospodarstw domowych i instalacji o mocy poniżej 1 MW (art. 1 ust. 2 i art. 3a ust. 1). Kraj wydobycia nie ma tu znaczenia. Z ustawy wynikają trzy zasady:

  1. Te same limity parametrów. Wymagania określa jedno rozporządzenie (Dz.U. 2024 poz. 1618), które dzieli węgiel według sortymentów, a nie według pochodzenia.
  2. Zakaz już na granicy. Paliw stałych przywiezionych z państw spoza UE, które nie spełniają wymagań jakościowych albo są niesortowane, nie wolno obejmować procedurą dopuszczenia do obrotu (art. 7 ust. 8). Do zgłoszenia celnego dołącza się oświadczenie o przeznaczeniu paliwa (art. 7 ust. 9).
  3. Ten sam zakaz w składzie. Nie wolno sprzedawać paliw stałych niespełniających wymagań, niesortowanych ani takich, dla których nie wystawiono świadectwa jakości (art. 7 ust. 7a pkt 3-5).

Ustawa zawiera też klauzulę dla paliw dopuszczonych do obrotu w innym państwie UE, w Turcji albo w państwie EFTA należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego: mogą być wprowadzane do obrotu, "o ile paliwa te spełniają normy techniczne Unii Europejskiej w zakresie ochrony zdrowia i życia ludzi i zwierząt, środowiska lub interesów konsumentów" (art. 3a ust. 3). W naszej ocenie nie zmienia to obowiązku sprzedawcy w Polsce: ustawa nie przewiduje dla takich paliw wyjątku od wystawienia świadectwa jakości, a świadectwo, które wydaje kupującemu, potwierdza spełnienie wymagań z polskiego rozporządzenia (art. 6c ust. 1).

Jakie minimum musi spełnić węgiel w sezonie 2026/2027?

Dla trzech najpopularniejszych sortymentów do 30 czerwca 2027 r. obowiązują łagodniejsze wymagania przejściowe (§ 4 pkt 2 i § 5 pkt 2 rozporządzenia), a od 1 lipca 2027 r. - wymagania z tabel załącznika. Te same liczby dotyczą węgla polskiego i importowanego.

ParametrKostka i orzech do 30.06.2027Kostka i orzech od 1.07.2027 (tabele 1 i 2)Groszek do 30.06.2027Groszek od 1.07.2027 (tabela 4)
Wartość opałowa Qirmin. 23 MJ/kgmin. 24 MJ/kgmin. 23 MJ/kgmin. 24 MJ/kg
Popiół Armax 11%max 10%max 11%max 10%
Siarka całkowita Strmax 1,40%max 1,20%max 1,40%max 1,20%
Spiekalność RI--max 90max 60
Wilgoć całkowita Wtrprzepis przejściowy jej nie wymieniamax 15%przepis przejściowy jej nie wymieniamax 15%
Wymiar ziarnakostka 63-200 mm, orzech 25-80 mmkostka 63-200 mm, orzech 25-80 mm5-40 mm (z opisu sortymentu w § 5)5-40 mm
Źródło: rozporządzenie Ministra Przemysłu oraz Ministra Klimatu i Środowiska z 4 listopada 2024 r. w sprawie wymagań jakościowych dla paliw stałych (Dz.U. 2024 poz. 1618), § 4, § 5 i tabele nr 1, 2 i 4 załącznika. Kreska: rozporządzenie nie określa parametru dla sortymentu.

Rozporządzenie ma też tabele z ostrzejszymi wymaganiami dla orzecha standard i groszku standard, przeznaczonych do kotłów klasy 3, 4 i 5 oraz kotłów spełniających wymogi ekoprojektu (min. 25 MJ/kg, popiół do 7%, siarka do 0,80%), a także dla miału, antracytu i koksu. Przy kontroli obowiązuje tolerancja z § 2, m.in. 1 MJ/kg dla wartości opałowej. Pełne zestawienie wszystkich sortymentów i terminów znajdziesz w artykule rodzaje węgla i sortymenty, a o tym, co oznacza różnica między 23 a 26 MJ/kg w zużyciu opału, piszemy w tekście o wartości opałowej paliw.

Skąd wiadomo, z jakiego kraju pochodzi węgiel?

Z oświadczenia sprzedawcy. Od 16 kwietnia 2022 r. każdy przedsiębiorca, który sprzedaje węgiel w Polsce, musi sporządzić i przekazać nabywcy informację o kraju pochodzenia węgla (art. 13 ust. 2 ustawy z 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 514). Obowiązek dotyczy także węgla polskiego.

Oświadczenie składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe oświadczenie i musi zawierać klauzulę: "Jestem świadoma/świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia" (art. 13 ust. 4). Według art. 13 ust. 5 zawiera ono m.in.:

  • numer oświadczenia, dane sprzedawcy (siedziba, adres punktu sprzedaży, NIP i REGON) i oznaczenie faktury, której dotyczy,
  • kraj pochodzenia węgla,
  • przy węglu spoza Polski - datę wprowadzenia lub przemieszczenia go na terytorium Polski,
  • przy węglu z Ukrainy - także region wydobycia,
  • przy węglu z Polski - datę nabycia od kopalni,
  • datę, miejsce i podpis.

Przedsiębiorca, który sprowadził węgiel do Polski, musi mieć dokumenty potwierdzające kraj pochodzenia i datę wprowadzenia i przechowywać je przez 5 lat (art. 13 ust. 1). Wykonanie tych obowiązków kontrolują wojewódzcy inspektorzy Inspekcji Handlowej, którzy mogą nałożyć karę pieniężną do 10 000 000 zł (art. 13 ust. 7 i 13).

W praktyce oznacza to, że określenie "kolumbijski" czy "czeski" w ogłoszeniu to opis handlowy, a dokumentem jest oświadczenie o kraju pochodzenia. Jeśli kraj w oświadczeniu różni się od tego z oferty, zapytaj sprzedawcę o wyjaśnienie, zanim zapłacisz.

Co sprawdzić na świadectwie jakości węgla z importu?

To samo, co przy węglu krajowym. Świadectwo wystawia przedsiębiorca wprowadzający paliwo do obrotu (art. 6c ust. 1), a kopię poświadczoną za zgodność z oryginałem dostaje każdy nabywca (art. 6c ust. 2). Przy węglu z importu zwróć uwagę na cztery rzeczy:

  • rodzaj paliwa na świadectwie musi odpowiadać temu z faktury lub paragonu (np. "węgiel orzech", a nie ogólnie "węgiel"),
  • wartości parametrów muszą mieścić się w limitach z rozporządzenia - sprzedawca podaje wartości graniczne, które gwarantuje, a nie wynik jednego badania,
  • dane wystawcy: NIP i REGON albo numer z rejestru państwa obcego (art. 6d pkt 2), numer świadectwa, data i podpis,
  • podstawa oceny - świadectwo wskazuje system certyfikacji lub inny dokument, na podstawie którego sprzedawca uznał, że paliwo spełnia wymagania (art. 6d pkt 5).

Jak czytać tabelę parametrów, jakie kary grożą za brak świadectwa i co zrobić, gdy skład go nie wydaje, opisujemy w artykule świadectwo jakości paliwa stałego.

Czego nie da się ocenić "na oko"?

Większości parametrów, które decydują o ilości ciepła i o pracy kotła. Wartość opałowa, zawartość popiołu, siarki i wilgoci całkowitej oraz spiekalność RI to wyniki badań laboratoryjnych. Kolor, połysk czy wielkość brył nie pozwalają ich ustalić ani porównać węgla z dwóch krajów. Wzrokowo można zauważyć jedynie część problemów: dużo drobnicy i pyłu (podziarno), kamienie i łupki albo wyraźnie mokry towar. Sygnały ostrzegawcze przy ekogroszku opisujemy w poradniku jaki ekogroszek wybrać.

Wyniki kontroli pokazują, że różnica między świadectwem a rzeczywistością wychodzi dopiero w laboratorium:

  • Województwo zachodniopomorskie, II kwartał 2024 r. Inspektorzy WIIH w Szczecinie pobrali próbki 12 sortymentów węgla kamiennego. W 4 przypadkach paliwo nie spełniało parametrów deklarowanych na świadectwie jakości, a w 2 z nich także wymagań ówczesnego rozporządzenia z 2022 r. W jednej z próbek ekogroszku wartość opałowa wyniosła 22,07 MJ/kg, a wilgoć całkowita 18,0%, w jednej z próbek orzecha podziarno 20,7% przy 10% zadeklarowanych na świadectwie (wymagania rozporządzenia ta próbka spełniała). Pozostałe 8 próbek było zgodnych z przepisami i ze świadectwami (informacja WIIH w Szczecinie opublikowana 14 listopada 2024 r.).
  • Województwo dolnośląskie, 2025 r. Według komunikatu WIIH we Wrocławiu z 28 października 2025 r. inspektorzy skontrolowali 76 składów węgla. W 16 badaniach laboratoryjnych żadna próbka nie wykazała obniżonej jakości, a nieprawidłowości dotyczyły dokumentacji i informacji dla konsumentów.

Opublikowane wyniki nie są podzielone według kraju pochodzenia węgla, więc nie pozwalają stwierdzić, że węgiel z któregoś kraju jest lepszy albo gorszy. W tej samej kontroli z 2024 r. WIIH w Szczecinie sprawdził w 14 kontrolach także oświadczenia o pochodzeniu węgla i nie stwierdził nieprawidłowości.

Czy można kupić węgiel z Rosji?

Nie. Obowiązują dwa niezależne zakazy:

AktCzego dotyczyOd kiedy
Ustawa z 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego (Dz.U. 2022 poz. 835, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 514), art. 8zakaz wprowadzania na terytorium Polski i przemieszczania przez nie węgla (pozycje CN 2701 i 2704, czyli węgiel, brykiety z węgla, koks i półkoks) pochodzącego z Rosji albo Białorusi16 kwietnia 2022 r. (ustawa ogłoszona 15 kwietnia 2022 r., weszła w życie następnego dnia)
Rozporządzenie Rady (UE) nr 833/2014: zakaz wprowadzony rozporządzeniem Rady (UE) 2022/576 z 8 kwietnia 2022 r. jako art. 3j; od 24 czerwca 2023 r. jest w art. 3i i załączniku XXI (rozporządzenie Rady (UE) 2023/1214, które uchyliło art. 3j i załącznik XXII)zakaz zakupu, przywozu lub przekazywania do UE węgla (kod CN 2701), węgla brunatnego, torfu, koksu i półkoksu (2702-2704), jeżeli pochodzą z Rosji lub są z niej wywożone9 kwietnia 2022 r.; umowy zawarte przed 9 kwietnia 2022 r. można było wykonywać do 10 sierpnia 2022 r.
Źródła: Dz.U. 2025 poz. 514 (art. 8); Dz.U. 2022 poz. 835 (art. 25); rozporządzenie Rady (UE) 2022/576, Dz.Urz. UE L 111 z 8.4.2022, art. 1 i 2; rozporządzenie Rady (UE) 2023/1214, Dz.Urz. UE L 159I z 23.6.2023, art. 1 pkt 15 i 37; tekst skonsolidowany rozporządzenia (UE) nr 833/2014 z 24.7.2026.

Polski zakaz jest szerszy, bo obejmuje też węgiel z Białorusi. Za jego naruszenie naczelnik urzędu celno-skarbowego zajmuje towar i występuje o przepadek (art. 11), może też nałożyć karę pieniężną do 20 000 000 zł (art. 12). Naruszenie zakazu jest przestępstwem zagrożonym karą pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 3 (art. 15 ust. 1 pkt 4). Pochodzenie węgla może być weryfikowane także badaniami prowadzonymi przez wyspecjalizowane podmioty (art. 10).

Dla kupującego najważniejsze jest oświadczenie o kraju pochodzenia. Jeśli sprzedawca go nie wydaje albo masz podstawy sądzić, że jest nieprawdziwe, możesz zgłosić sprawę do wojewódzkiego inspektoratu Inspekcji Handlowej, który kontroluje te oświadczenia i przy naruszeniu zakazu powiadamia naczelnika urzędu celno-skarbowego (art. 13 ust. 10).

Co zrobić, gdy węgiel nie odpowiada dokumentom?

  1. Zachowaj dokumenty: paragon lub fakturę, kopię świadectwa jakości i oświadczenie o kraju pochodzenia.
  2. Odłóż próbkę węgla w szczelnym opakowaniu i zrób zdjęcia towaru.
  3. Zgłoś sprawę sprzedawcy, a gdy to nic nie da - do wojewódzkiego inspektoratu Inspekcji Handlowej właściwego dla miejsca sprzedaży. Bezpłatnej pomocy w sporze udzielają też powiatowi i miejscy rzecznicy konsumentów.
  4. Przy następnym zakupie poproś o dokumenty przed zapłatą - listę rzeczy do sprawdzenia znajdziesz w poradniku jak sprawdzić skład opału.

Najczęstsze pytania

Czy węgiel kolumbijski jest lepszy od polskiego?

Kraj pochodzenia nie przesądza o jakości. Każdy węgiel sprzedawany do domów musi spełnić te same minimalne wymagania (Dz.U. 2024 poz. 1618), a parametry konkretnej partii poznasz ze świadectwa jakości. Porównuj wartość opałową, popiół, siarkę i wilgoć, a nie nazwę kraju.

Czy na węgiel z importu też jest świadectwo jakości?

Tak. Obowiązek wystawienia świadectwa i przekazania jego kopii każdemu nabywcy (art. 6c ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw) nie zależy od kraju wydobycia.

Jak sprawdzić, skąd pochodzi węgiel w składzie?

Poproś o oświadczenie o kraju pochodzenia węgla. Sprzedawca musi je sporządzić i przekazać nabywcy (art. 13 ust. 2 ustawy, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 514), pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe oświadczenie.

Od kiedy obowiązuje zakaz węgla z Rosji?

W Polsce od 16 kwietnia 2022 r. - zakaz obejmuje węgiel z Rosji i Białorusi (art. 8 ustawy z 13 kwietnia 2022 r.). W UE zakaz przywozu węgla z Rosji wprowadziło rozporządzenie Rady (UE) 2022/576, z okresem przejściowym dla wcześniejszych umów do 10 sierpnia 2022 r. Obecnie zakaz zawiera art. 3i rozporządzenia (UE) nr 833/2014.

Czy po kolorze i połysku rozpoznam dobry węgiel?

Nie. Wartość opałową, popiół, siarkę, wilgoć i spiekalność ustala laboratorium. Na oko widać najwyżej dużo pyłu, kamienie albo wyraźnie mokry towar.

Gdzie zgłosić skład, który nie wydaje oświadczenia o pochodzeniu węgla?

Do wojewódzkiego inspektoratu Inspekcji Handlowej. Inspektorzy kontrolują obowiązek wydawania oświadczeń i mogą nałożyć karę do 10 000 000 zł (art. 13 ust. 7 i 13 ustawy).

Źródła

Znajdź skład opału w swojej gminie

Adresy, telefony i odległość od Twojej miejscowości.

Szukaj składu

Widzisz błąd albo nieaktualną informację? Napisz: [email protected]. Poprawiamy i aktualizujemy datę sprawdzenia.

Przeczytaj też

Paliwa

Rodzaje węgla - kostka, orzech, groszek, miał: sortymenty

Czym różni się kostka od orzecha i groszku, jakie wymiary ziarna mają sortymenty według normy i przepisów, do jakich kotłów pasują i co uchwały antysmogowe mówią o miale.

Stan na 1 października 2026 · 10 min czytania

Paliwa

Wartość opałowa paliw - tabela MJ/kg i kWh/kg, przeliczniki

Jedna tabela wartości opałowych paliw z oficjalnych źródeł (rozporządzenia, KOBiZE, taryfa gazowa), wpływ wilgotności drewna ze wzorem, różnica między wartością opałową a ciepłem spalania i gotowe ekwiwalenty.

Stan na 2 października 2026 · 12 min czytania

Paliwa

Jaki ekogroszek wybrać - parametry, granulacja, świadectwo

Na co patrzeć przy zakupie ekogroszku: które parametry mają znaczenie dla kotła z podajnikiem, jakie minimum wyznaczają przepisy w sezonie 2026/2027 i jak sprawdzić świadectwo jakości.

Stan na 3 października 2026 · 11 min czytania