Przepisy - województwo świętokrzyskie

Uchwała antysmogowa świętokrzyskie - terminy i zakazy

W województwie świętokrzyskim obowiązuje uchwała antysmogowa nr XXII/292/20 z 29 czerwca 2020 r., niezmieniana od przyjęcia. Od 1 lipca 2026 r. wolno eksploatować wyłącznie kotły na paliwo stałe spełniające ekoprojekt, a w budynkach z możliwością przyłączenia do sieci gazowej lub ciepłowniczej zakazane jest ogrzewanie paliwem stałym. Kotły bezklasowe są zakazane od lipca 2023 r., a kotły klasy 3 i 4 od lipca 2024 r.

Stan prawny na
Akt
Uchwała nr XXII/292/20 Sejmiku Województwa Świętokrzyskiego z dnia 29 czerwca 2020 r. w sprawie wprowadzenia na obszarze województwa świętokrzyskiego ograniczeń i zakazów w zakresie eksploatacji instalacji, w których następuje spalanie paliw
Publikacja
Dz. Urz. Woj. Świętokrzyskiego z 2020 r. poz. 2616 (ogłoszona 10 lipca 2020 r.)
Obowiązuje od
25 lipca 2020
Stan prawny na
2 października 2026
Tekst urzędowy
otwórz akt w dzienniku urzędowym

Terminy

  1. 25 lipca 2020 - obowiązuje miejscowe ogrzewacze pomieszczeń (kominki, piece, kozy) uruchomione od 25 lipca 2020 r.

    Od wejścia uchwały w życie (25 lipca 2020 r.) nowo uruchamiane ogrzewacze na paliwo stałe muszą od razu spełniać wymagania ekoprojektu (rozporządzenie Komisji (UE) 2015/1185).

  2. 1 lipca 2021 - obowiązuje paliwa niskiej jakości

    Od 1 lipca 2021 r. zakaz stosowania mułów i flotokoncentratów, węgla brunatnego, węgla kamiennego o uziarnieniu poniżej 3 mm oraz biomasy o wilgotności powyżej 20%.

  3. 1 lipca 2023 - obowiązuje kotły bezklasowe (niespełniające wymagań klasy 3, 4 ani 5 wg PN-EN 303-5:2012)

    Od 1 lipca 2023 r. obowiązuje zakaz eksploatacji takich kotłów.

  4. 1 lipca 2024 - obowiązuje kotły klasy 3 i 4 wg PN-EN 303-5:2012

    Od 1 lipca 2024 r. obowiązuje zakaz eksploatacji takich kotłów.

  5. 1 lipca 2026 - obowiązuje kotły klasy 5 wg PN-EN 303-5:2012 niespełniające wymagań ekoprojektu

    Od 1 lipca 2026 r. dozwolone są wyłącznie kotły spełniające wymagania ekoprojektu (rozporządzenie Komisji (UE) 2015/1189).

  6. 1 lipca 2026 - obowiązuje miejscowe ogrzewacze pomieszczeń (kominki, piece) uruchomione przed 25 lipca 2020 r.

    Od 1 lipca 2026 r. muszą spełniać wymagania ekoprojektu, chyba że osiągają sprawność cieplną co najmniej 80% albo mają urządzenie redukujące emisję pyłu do poziomu z ekoprojektu.

  7. 1 lipca 2026 - obowiązuje wszystkie instalacje na paliwo stałe w budynkach, które można przyłączyć do sieci gazowej lub ciepłowniczej

    Od 1 lipca 2026 r. zakaz użytkowania instalacji na paliwo stałe, jeśli istnieje możliwość przyłączenia budynku do sieci gazowej lub ciepłowniczej. Nie dotyczy budynków, dla których przedsiębiorstwo gazownicze lub ciepłownicze potwierdziło brak możliwości przyłączenia, ani urządzeń spełniających ekoprojekt - do końca ich żywotności.

Zakazane paliwa

  • muły i flotokoncentraty węglowe oraz mieszanki produkowane z ich wykorzystaniem
  • węgiel brunatny oraz paliwa stałe produkowane z wykorzystaniem tego węgla
  • węgiel kamienny o uziarnieniu poniżej 3 mm
  • paliwa zawierające biomasę o wilgotności w stanie roboczym powyżej 20%

W województwie świętokrzyskim obowiązuje uchwała antysmogowa nr XXII/292/20 Sejmiku z 29 czerwca 2020 r. W sezonie grzewczym 2026/2027 najważniejsze jest to, że od 1 lipca 2026 r. wolno eksploatować wyłącznie kotły na paliwo stałe spełniające wymagania ekoprojektu, a w budynkach, które można przyłączyć do sieci gazowej lub ciepłowniczej, ogrzewanie paliwem stałym jest co do zasady zakazane.

Jaka uchwała obowiązuje w województwie świętokrzyskim

Podstawą jest uchwała nr XXII/292/20 Sejmiku Województwa Świętokrzyskiego z dnia 29 czerwca 2020 r. w sprawie wprowadzenia na obszarze województwa świętokrzyskiego ograniczeń i zakazów w zakresie eksploatacji instalacji, w których następuje spalanie paliw, opublikowana w Dz. Urz. Woj. Świętokrzyskiego z 2020 r. poz. 2616. Ogłoszono ją 10 lipca 2020 r., a w życie weszła po upływie 14 dni od ogłoszenia, czyli 25 lipca 2020 r. Poszczególne zakazy obowiązują od kolejnych terminów. Do 2 października 2026 r. nie opublikowano żadnej uchwały zmieniającej, więc terminy nie były przesuwane.

Uchwała obowiązuje przez cały rok na terenie całego województwa. Dotyczy instalacji na paliwa stałe: kotłów centralnego ogrzewania oraz kominków i pieców. Nie ma odrębnych zapisów dla Kielc ani dla uzdrowisk, takich jak Busko-Zdrój czy Solec-Zdrój.

Terminy wymiany kotłów i pieców

TerminCzego dotyczyCo trzeba zrobić
od 25 lipca 2020 r.kominki i piece uruchomione od tego dniamuszą od razu spełniać wymagania ekoprojektu
od 1 lipca 2021 r.paliwa niskiej jakościzakaz spalania paliw wymienionych niżej
od 1 lipca 2023 r.kotły bezklasowe (poniżej klasy 3 wg PN-EN 303-5:2012)termin minął - eksploatacja takiego kotła jest zakazana
od 1 lipca 2024 r.kotły klasy 3 i 4termin minął - eksploatacja takiego kotła jest zakazana
od 1 lipca 2026 r.kotły klasy 5 bez ekoprojektutermin minął - dozwolone są tylko kotły spełniające ekoprojekt
od 1 lipca 2026 r.kominki i piece uruchomione przed 25 lipca 2020 r.muszą spełniać ekoprojekt, chyba że mają sprawność co najmniej 80% lub urządzenie redukujące emisję pyłu
od 1 lipca 2026 r.budynki z możliwością przyłączenia do sieci gazowej lub ciepłowniczejzakaz użytkowania instalacji na paliwo stałe, z wyjątkami opisanymi niżej
Źródło: uchwała nr XXII/292/20 Sejmiku Województwa Świętokrzyskiego (stan na 2 października 2026 r.)

Jakie paliwa są zakazane

Od 1 lipca 2021 r. w kotłach, kominkach i piecach nie wolno stosować:

  • mułów i flotokoncentratów węglowych oraz mieszanek produkowanych z ich wykorzystaniem,
  • węgla brunatnego oraz paliw stałych produkowanych z jego wykorzystaniem,
  • węgla kamiennego o uziarnieniu poniżej 3 mm,
  • paliw zawierających biomasę o wilgotności w stanie roboczym powyżej 20%.

Co to oznacza dla właściciela domu

Od lipca 2026 r. kocioł na paliwo stałe musi spełniać wymagania ekoprojektu (rozporządzenie Komisji (UE) 2015/1189). Kominki i piece uruchomione od 25 lipca 2020 r. muszą spełniać ekoprojekt od początku, a starsze - od 1 lipca 2026 r., chyba że osiągają sprawność co najmniej 80% albo mają urządzenie redukujące emisję pyłu. Wilgotność drewna kominkowego musi być niższa niż 20%.

Od 1 lipca 2026 r. w budynku, który można przyłączyć do sieci gazowej lub ciepłowniczej, nie wolno ogrzewać paliwem stałym. Zakaz nie dotyczy sytuacji, gdy brak możliwości przyłączenia potwierdzi przedsiębiorstwo gazownicze lub ciepłownicze, a także urządzeń spełniających ekoprojekt - do końca ich żywotności. Obowiązki ciążą na obecnym użytkowniku instalacji, także najemcy.

Uchwała wymaga, by na żądanie kontroli przedstawić dokumenty potwierdzające spełnienie wymagań, w tym świadectwo jakości paliwa stałego. Dozwolone paliwo warto więc kupować ze świadectwem jakości, np. w składach opału w województwie świętokrzyskim. Terminy obowiązujące w innych regionach zebraliśmy w zestawieniu zakaz palenia węglem - terminy w województwach.

Jak sprawdzić klasę kotła

  1. Odczytaj tabliczkę znamionową kotła - zwykle podaje klasę według normy PN-EN 303-5:2012.
  2. Sprawdź instrukcję obsługi i dokumentację techniczną urządzenia.
  3. Poszukaj świadectwa badań lub certyfikatu potwierdzającego klasę 3, 4 lub 5 wg PN-EN 303-5:2012.
  4. Sprawdź, czy producent potwierdza spełnienie wymagań ekoprojektu (deklaracja zgodności, instrukcja dla instalatorów i użytkowników).
  5. Jeśli nie masz tabliczki ani dokumentów, podczas kontroli trudno będzie wykazać klasę kotła - uchwała wprost wymaga dokumentów.

Kto kontroluje i jakie są kary

Kontrolę w domach prowadzi wójt, burmistrz lub prezydent miasta przez upoważnionych pracowników urzędu albo straż gminną lub miejską (art. 379 Prawa ochrony środowiska); mandaty nakładają Policja oraz straż gminna lub miejska. Wojewódzki inspektorat ochrony środowiska kontroluje podmioty korzystające ze środowiska, przede wszystkim przedsiębiorców. Za naruszenie zakazów grozi grzywna na podstawie art. 334 Prawa ochrony środowiska - od 20 do 5000 zł (art. 24 § 1 Kodeksu wykroczeń). W postępowaniu mandatowym mandat wynosi do 500 zł, a gdy jeden czyn narusza kilka przepisów (art. 9 § 1 Kodeksu wykroczeń) - do 1000 zł. Mandatu można nie przyjąć - wtedy sprawę rozstrzyga sąd.

Źródła