Dotacje gminne do wymiany pieca 2026 - jak znaleźć program gminy

Gmina może dopłacić do wymiany starego pieca z własnego budżetu, ale tylko wtedy, gdy rada gminy przyjęła uchwałę o zasadach takiej dotacji - nie ma jednego ogólnopolskiego programu gminnego. Uchwałę swojej gminy znajdziesz w Biuletynie Informacji Publicznej (BIP), w dzienniku urzędowym województwa albo zapytasz o nią w gminnym punkcie programu Czyste Powietrze. Dotację gminną zwykle można połączyć z Czystym Powietrzem, o ile łącznie nie przekroczą 100% kosztów, ale gmina prawie zawsze wymaga podpisania umowy przed zakupem kotła. Jak wygląda sytuacja w Twojej okolicy (składy, uchwała antysmogowa, terminy), sprawdzisz w katalogu gmin.

Poniżej opisujemy, skąd biorą się gminne dotacje, gdzie ich szukać i jakie warunki stawiają. Przykłady pochodzą z uchwał przyjętych w 2026 r. i opublikowanych w dziennikach urzędowych województw lub w BIP. Kwoty w każdej gminie są inne - traktuj przykłady jako ilustrację, nie jako stawki obowiązujące u Ciebie. Stan na 2 października 2026 r.

Na jakiej podstawie gmina daje dotację do wymiany pieca?

Podstawą jest art. 403 ustawy - Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 647 z późn. zm.). Finansowanie ochrony środowiska należy do zadań własnych gmin i powiatów (art. 403 ust. 1 i 2), a może polegać na udzieleniu dotacji celowej z budżetu gminy lub powiatu na inwestycje osób i firm spoza sektora finansów publicznych (art. 403 ust. 4). Zasady takiej dotacji rada gminy albo rada powiatu określa w uchwale, która musi zawierać kryteria wyboru inwestycji, tryb ich sprawdzania oraz tryb udzielania i rozliczania dotacji (art. 403 ust. 5). Rada może też dopisać, kto może dostać pieniądze, i dodatkowe warunki (art. 403 ust. 5a).

Z tego wynikają trzy praktyczne wnioski:

• Program istnieje tylko tam, gdzie jest uchwała. Ustawa pozwala gminie dawać dotacje, ale jej do tego nie zmusza.
• Każda gmina ma własne zasady: inne urządzenia, inne kwoty, inne terminy naboru. Nawet sąsiednie gminy potrafią się bardzo różnić.
• Pieniądze zależą od budżetu na dany rok. Uchwała mówi, na jakich zasadach gmina daje dotację, a kwotę na cały program rada ustala co roku w budżecie. Gdy pula się wyczerpie, nabór się kończy.

Dotacje może dawać także powiat, na tej samej podstawie. Przykłady powiatów krakowskiego i poznańskiego znajdziesz niżej.

Jak znaleźć program dotacji w swojej gminie?

Najszybciej sprawdzisz to w tej kolejności:

1. Strona internetowa i BIP gminy. Szukaj w aktualnościach, w zakładce ochrony środowiska i w rejestrze uchwał rady. Uchwały mają zwykle w tytule słowa "zasady udzielania dotacji celowej" oraz "wymiana źródeł ciepła", "zmiana systemu ogrzewania" albo "ograniczenie emisji zanieczyszczeń powietrza". Ogłoszenie o naborze podaje terminy i wzór wniosku.
2. Dziennik urzędowy województwa. Akty prawa miejscowego organów gminy i powiatu ogłasza się w wojewódzkim dzienniku urzędowym (art. 13 pkt 2 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych, Dz.U. 2019 poz. 1461). Wszystkie trzy uchwały gminne z tabeli poniżej, które cytujemy z dziennika, znaleźliśmy właśnie tam. Każde województwo ma własny dziennik w internecie, prowadzony przez urząd wojewódzki, z wyszukiwarką po nazwie gminy i słowie "dotacji".
3. Gminny punkt konsultacyjno-informacyjny Czystego Powietrza. NFOŚiGW prowadzi wyszukiwarkę gmin, w której sprawdzisz, czy Twoja gmina ma porozumienie z wojewódzkim funduszem i czy prowadzi punkt dla mieszkańców. Według NFOŚiGW gminy zawarły 2 262 porozumienia, w tym 2 054 na prowadzenie punktów (dane do 31 marca 2026 r.). Pracownicy takiego punktu zwykle wiedzą też o programie gminnym, bo to często ten sam wydział.
4. Starostwo powiatowe. Jeśli gmina nie ma własnego programu, sprawdź BIP powiatu - powiatowe dotacje są dostępne dla mieszkańców wszystkich gmin powiatu.
5. Telefon lub wizyta w urzędzie. Zapytaj o dotację celową na wymianę źródła ciepła i o to, kiedy rusza nabór w kolejnym roku. Wiele gmin ogłasza nabór wiosną, a pula bywa niewielka.

Zanim zaczniesz szukać dotacji, upewnij się, jakie terminy wymiany kotłów obowiązują w Twoim województwie. Zebraliśmy je w przeglądzie zakazów palenia węglem i terminów wymiany kopciuchów.

Jak wyglądają gminne dotacje w praktyce? Przykłady z 2026 roku

Wybraliśmy cztery gminy z różnych województw i dwa powiaty. Każdy wiersz opisuje jedną uchwałę - nie wyciągaj z nich średniej, bo jej nie ma.

Gmina lub powiat	Uchwała	Na co	Ile	Nabór i ważne warunki
Morawica (świętokrzyskie)	XXXII/266/26 z 31.03.2026, Dz. Urz. Woj. Świętokrzyskiego 2026 poz. 1172	wymiana kotła lub pieca węglowego na pompę ciepła, kocioł na pellet lub zgazowujący drewno (pył do 20 mg/m3) albo zestaw pompa ciepła z gazowym kotłem kondensacyjnym	8 000 zł brutto, nie więcej niż poniesione wydatki	wniosek przed rozpoczęciem inwestycji, nabór ciągły do 31 października; urządzenie z listy ZUM, klasa co najmniej A+, wpis w bazie EPREL; kontrola przed wypłatą
Izbicko (opolskie)	XXV.146.2026 z 23.02.2026, Dz. Urz. Woj. Opolskiego 2026 poz. 504	zamiana kotła węglowego na kocioł elektryczny, kocioł na pellet 5 klasy bez rusztu awaryjnego lub pompę ciepła	1 000 zł (kocioł elektryczny), 3 000 zł (pellet), 5 000 zł (pompa ciepła)	umowa przed poniesieniem kosztów; wnioski do wyczerpania puli, najpóźniej do 31 października; rozliczenie w 30 dni; kontrola do 5 lat
Nowe Miasto Lubawskie (warmińsko-mazurskie)	XIX/139/2026 z 21.04.2026, Dz. Urz. Woj. Warmińsko-Mazurskiego 2026 poz. 1795	zamiana ogrzewania węglowego na gazowe, elektryczne, olejowe, sieć ciepłowniczą, pompę ciepła albo automatyczny kocioł 5 klasy lub z ekoprojektem na pellet lub ekogroszek	50% kosztów, maks. 2 500 zł (elektryczne, olejowe, pellet, ekogroszek) albo 3 000 zł (gaz, sieć, pompa ciepła)	nabór od 10.06 do 30.09.2026, według kolejności; nic przed zawarciem umowy; dokument zezłomowania starego kotła
Żagań (lubuskie)	XXVII/284/2026 z 28.04.2026 (tekst w BIP miasta)	wymiana urządzenia na paliwo stałe poniżej 5 klasy na kocioł na pellet lub zgazowujący drewno o podwyższonym standardzie, pompę ciepła albo ogrzewanie elektryczne	50% kosztów, maks. 5 000 zł (dom, mieszkanie) albo 10 000 zł (wspólnota z kotłownią)	nabór od 21.05 do 30.06.2026, według kolejności; budżet 50 000 zł; koszty sprzed umowy niekwalifikowane
Powiat krakowski (małopolskie)	XXIII/269/2026 Rady Powiatu w Krakowie z 25.03.2026, "Powiat bez smogu"	pompa ciepła, kolektory słoneczne, kocioł elektryczny, kocioł na biomasę, kocioł gazowy	do 85% kosztów netto, maks. 7 000 zł (kocioł gazowy: 6 000 zł)	wniosek przed rozpoczęciem inwestycji, wyłącznie przez e-Doręczenia; nabór najwyżej 30 dni; raz na 5 lat na budynek
Powiat poznański (wielkopolskie)	VII/113/VII/2024 Rady Powiatu w Poznaniu z 23.10.2024	likwidacja urządzeń na węgiel lub drewno i sieć ciepłownicza, ogrzewanie elektryczne, kocioł na biomasę, gaz albo pompa ciepła (także z fotowoltaiką)	100% kosztów kwalifikowanych, maks. 10 000 zł, 15 000 zł (pompa ciepła) albo 20 000 zł (pompa lub ogrzewanie elektryczne z fotowoltaiką)	nabór 2026 od 2.01 do 31.03.2026; likwidowane urządzenia muszą być zgłoszone do CEEB; zwrot po zakończeniu inwestycji

Jakie warunki powtarzają się w gminnych programach?

Mimo różnic w kwotach uchwały, które przeczytaliśmy, mają kilka wspólnych elementów. Na nich najczęściej traci się dotację:

• Najpierw umowa, potem zakup. We wszystkich sześciu przykładach koszty poniesione przed podpisaniem umowy z gminą (albo przed złożeniem wniosku) nie są dofinansowane. To najważniejsza różnica wobec Czystego Powietrza, które przyjmuje faktury do 6 miesięcy przed złożeniem wniosku.
• Likwidacja wszystkich starych kotłów. Gminy wymagają trwałego usunięcia źródeł na węgiel i potwierdzenia, najczęściej imiennym dokumentem zezłomowania lub kartą przekazania odpadu. Piec kaflowy może zostać, jeśli jest trwale odcięty od komina, co potwierdza kominiarz (tak np. w Nowym Mieście Lubawskim).
• Nowe źródło ma być jedynym ogrzewaniem. Izbicko wprost wymaga, żeby nowy system był jedynym źródłem ogrzewania, a Nowe Miasto Lubawskie dopuszcza obok niego tylko kominek na drewno.
• Fabrycznie nowe urządzenie z dokumentami. Część gmin dokłada wymagania techniczne: listę ZUM, klasę energetyczną A+, wpis w bazie EPREL (Morawica), certyfikat ekoprojektu i emisję pyłu do 20 mg/m3 (Żagań).
• Liczy się kolejność i termin. Wnioski rozpatruje się według daty wpływu do wyczerpania puli. Wniosek niezrealizowany w danym roku zwykle trzeba złożyć ponownie w następnym naborze.
• Kontrola na miejscu. Gmina może obejrzeć kotłownię przed wypłatą (Morawica, Izbicko), a Izbicko zastrzega sobie kontrolę jeszcze przez 5 lat.
• Tytuł prawny i zgody. Potrzebujesz dokumentu własności (albo innego tytułu, jeśli uchwała go dopuszcza) i zgody współwłaścicieli.

Czy można połączyć dotację gminną z Czystym Powietrzem?

Tak, z jednym limitem. Program Czyste Powietrze w wersji od 20 lipca 2026 r. pozwala, aby przedsięwzięcie było dofinansowane także z innych środków publicznych, z tym że łączna kwota dofinansowania nie może przekroczyć 100% kosztów kwalifikowanych plus podatek VAT (program, ust. 9.3.1 pkt 13). Wyjątki dotyczą programów Mój Prąd i Stop Smog: po nich Czyste Powietrze sfinansuje tylko inny zakres prac (pkt 11 i 12).

Drugą stronę limitu wyznacza uchwała gminy. Morawica pozwala łączyć dotację z innymi programami, o ile publiczne dofinansowanie nie przekroczy 100% poniesionych kosztów, Żagań i powiat krakowski - 100% kosztów kwalifikowanych. Jeśli Twoja gmina ma ostrzejszy warunek albo zakazuje łączenia, obowiązuje Cię warunek ostrzejszy.

W praktyce przy łączeniu pilnuj czterech rzeczy:

1. Kolejność dokumentów. Gmina zwykle wymaga umowy przed zakupem, a Czyste Powietrze przyjmuje faktury najwcześniej 6 miesięcy przed złożeniem wniosku o dofinansowanie. Najbezpieczniej najpierw podpisać umowę z gminą, potem kupić urządzenie i nie zwlekać z wnioskiem do Czystego Powietrza.
2. Urządzenie musi spełniać warunki obu programów. Czyste Powietrze nie finansuje kotłów na węgiel ani - w naborze od 31 marca 2025 r. - na gaz i olej, a pompy ciepła i kotły na biomasę muszą być na liście ZUM. Gmina, która dopłaca do kotła na ekogroszek albo gazowego, nie pomoże Ci w Czystym Powietrzu - takiego źródła tam nie rozliczysz.
3. Ta sama faktura w dwóch rozliczeniach. Obie instytucje mogą zobaczyć, ile dostałeś z drugiej. Przygotuj zestawienie, z którego wynika, że suma dotacji mieści się w limicie.
4. Ulga termomodernizacyjna. Wydatków sfinansowanych z dotacji (także gminnej) nie odliczysz w PIT - odliczeniu podlega tylko część zapłacona z własnych pieniędzy (Załącznik nr 1 do programu Czyste Powietrze). Szczegóły w artykule o uldze termomodernizacyjnej.

Zasady samego Czystego Powietrza (progi dochodowe, kwoty, prefinansowanie) opisujemy w przewodniku Czyste Powietrze 2026, a rozliczenie dotacji w artykule o wniosku o płatność krok po kroku.

Co z programami wojewódzkich funduszy ochrony środowiska?

Wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej (WFOŚiGW) to przede wszystkim instytucje, które przyjmują wnioski i wypłacają dotacje z Czystego Powietrza dla domów jednorodzinnych. Dla właściciela domu to z reguły główna droga do pieniędzy z funduszu.

• Mieszkanie w bloku lub kamienicy. Dla lokali w budynkach wielorodzinnych przeznaczony był program "Ciepłe Mieszkanie". Fundusze przekazują w nim pieniądze gminom, a gminy prowadzą nabory dla mieszkańców. Nabór dla gmin zakończył się 31 stycznia 2024 r.; według komunikatu NFOŚiGW z 1 lutego 2024 r. do programu zgłosiło się 886 gmin, a nabory dla mieszkańców miały trwać do 2026 r. Czy Twoja gmina w nim uczestniczy, zapytasz w urzędzie gminy.
• Własne programy funduszy. Część funduszy ma programy na transformację energetyczną, ale kieruje je do samorządów i instytucji. Przykład: program "Transformacja energetyczna i poprawa jakości powietrza" WFOŚiGW w Krakowie (nabór 7-21 kwietnia 2026 r.) był przeznaczony m.in. dla samorządów, szpitali, instytucji kultury, stowarzyszeń i fundacji, a nie dla osób fizycznych.
• Gmina jako operator. Gminy mogą też pełnić rolę operatora Czystego Powietrza i prowadzić mieszkańca przez cały wniosek. Według NFOŚiGW deklaracje operatorskie złożyło 1 559 gmin, a porozumienia podpisało 1 458 (dane do 25 września 2026 r.).

Czy gmina może dopłacić do kotła gazowego albo na ekogroszek?

Niektóre tak. Nowe Miasto Lubawskie dopłaca w 2026 r. także do ogrzewania gazowego, olejowego i do automatycznego kotła 5 klasy na ekogroszek, powiat krakowski do kotła gazowego, a powiat poznański do ogrzewania gazowego. To decyzja rady, a krajowe przepisy o dotacjach celowych jej nie zabraniają.

Warto jednak znać dwie rzeczy. Po pierwsze, dyrektywa budynkowa UE (dyrektywa 2024/1275, art. 17 ust. 15) stanowi, że od 1 stycznia 2025 r. państwa członkowskie nie udzielają zachęt finansowych do instalacji indywidualnych kotłów na paliwa kopalne, z wąskimi wyjątkami. Starostwo w Poznaniu informuje w BIP, że wdrożenie tego przepisu należy do Ministerstwa Rozwoju i Technologii i że do czasu wdrożenia polskie przepisy nie zabraniają finansowania kotłów gazowych. Po drugie, kocioł z gminną dotacją musi spełniać uchwałę antysmogową Twojego województwa - w części regionów węgla nie będzie można używać w ogóle (np. w 9 powiatach wokół Warszawy od 1 stycznia 2028 r.). Sprawdź klasę kotła i terminy w sprawdzarce wymiany kotła.

Jak skorzystać z dotacji gminnej krok po kroku?

1. Znajdź uchwałę i ogłoszenie o naborze (BIP gminy, dziennik urzędowy województwa, punkt Czystego Powietrza, starostwo).
2. Przeczytaj warunki w całości: jakie urządzenia, jaka kwota, czy wolno łączyć z innymi dotacjami, kiedy trzeba się rozliczyć. Jeśli chcesz skorzystać także z Czystego Powietrza, porównaj warunki obu programów, zanim wybierzesz urządzenie.
3. Zgłoś stare źródło do CEEB, jeśli jeszcze go tam nie ma - niektóre programy tego wymagają (np. powiat poznański). Jak to zrobić, opisujemy w poradniku o deklaracji CEEB.
4. Złóż wniosek na formularzu gminy z załącznikami (tytuł prawny, zgody współwłaścicieli, kosztorys lub oferta), w terminie naboru. Liczy się data wpływu.
5. Poczekaj na umowę. Dopiero po jej podpisaniu kupuj i montuj nowe źródło ciepła.
6. Zezłomuj stary kocioł i zachowaj imienny dokument zezłomowania lub kartę przekazania odpadu.
7. Rozlicz dotację w terminie z umowy: faktury wystawione na Ciebie, potwierdzenia zapłaty, protokół odbioru, dokumenty urządzenia. Zaktualizuj deklarację w CEEB po wymianie źródła.

Najczęstsze pytania

Czy każda gmina daje dotację do wymiany pieca?

Nie. Gmina może udzielać dotacji celowych na ochronę powietrza na podstawie art. 403 ustawy - Prawo ochrony środowiska, ale nie musi. Program działa tylko tam, gdzie rada gminy przyjęła uchwałę o zasadach dotacji i zapisała pieniądze w budżecie na dany rok.

Gdzie znajdę uchwałę o dotacjach w mojej gminie?

W BIP gminy (rejestr uchwał rady, zakładka ochrony środowiska), w dzienniku urzędowym województwa, gdzie ogłasza się akty prawa miejscowego gmin, albo w gminnym punkcie konsultacyjno-informacyjnym Czystego Powietrza. Warto sprawdzić też BIP starostwa, bo dotacje dają również powiaty.

Czy mogę kupić kocioł przed podpisaniem umowy z gminą?

Zwykle nie. Wszystkie gminne i powiatowe uchwały opisane w tym artykule wyłączają koszty poniesione przed zawarciem umowy albo przed złożeniem wniosku. Zakup "na zapas" najczęściej oznacza utratę dotacji gminnej.

Czy dotację gminną można połączyć z Czystym Powietrzem?

Tak, jeśli pozwala na to uchwała gminy. Czyste Powietrze dopuszcza dofinansowanie z innych środków publicznych, o ile łącznie nie przekroczy ono 100% kosztów kwalifikowanych plus VAT. Wyjątkiem są Mój Prąd i Stop Smog, po których Czyste Powietrze sfinansuje tylko inny zakres prac.

Ile wynosi gminna dotacja do wymiany pieca?

Tyle, ile ustali rada gminy - nie ma ogólnopolskiej stawki. W przykładach z 2026 r. Izbicko daje od 1 000 do 5 000 zł zależnie od urządzenia, Morawica 8 000 zł, a Żagań połowę kosztów do 5 000 zł. Aktualną kwotę podaje uchwała Twojej gminy i ogłoszenie o naborze.

Mieszkam w bloku. Czy też mogę dostać dotację?

Czyste Powietrze jest dla domów jednorodzinnych i wydzielonych w nich lokali. Właściciele mieszkań w budynkach wielorodzinnych mogą korzystać z gminnych naborów w programie "Ciepłe Mieszkanie", jeśli gmina do niego przystąpiła, albo z gminnych dotacji, które obejmują lokale - tak jest np. w Izbicku i Żaganiu.

Źródła

• Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 647 z późn. zm., art. 403: https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2025/647/text.pdf
• Ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych, tekst jednolity Dz.U. 2019 poz. 1461, art. 13: https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2019/1461/text.pdf
• Uchwała nr XXXII/266/26 Rady Miejskiej w Morawicy z 31 marca 2026 r., Dz. Urz. Woj. Świętokrzyskiego z 2026 r. poz. 1172: https://edziennik.kielce.uw.gov.pl/WDU_T/2026/1172/akt.pdf
• Uchwała nr XXV.146.2026 Rady Gminy Izbicko z 23 lutego 2026 r., Dz. Urz. Woj. Opolskiego z 2026 r. poz. 504: https://duwo.opole.uw.gov.pl/eli/POL_WOJ_OP/2026/504/ogl/pol/pdf
• Uchwała nr XIX/139/2026 Rady Miejskiej w Nowym Mieście Lubawskim z 21 kwietnia 2026 r., Dz. Urz. Woj. Warmińsko-Mazurskiego z 2026 r. poz. 1795: https://edzienniki.olsztyn.uw.gov.pl/eli/POL_WOJ_WM/2026/1795/ogl/pol/pdf
• Uchwała nr XXVII/284/2026 Rady Miasta Żagań z 28 kwietnia 2026 r. (BIP Miasta Żagań): https://bip.zagan.pl/system/obj/16731_uch._-_ograniczenie_emisji.pdf; ogłoszenie o naborze z 21.05.2026: https://urzadmiasta.zagan.pl/wiadomosci/139541/miejski-program-wymiany-kotlow-na-paliwa-stale
• Uchwała nr XXIII/269/2026 Rady Powiatu w Krakowie z 25 marca 2026 r. "Powiat bez smogu": https://bip.malopolska.pl/api/files/4083976
• Starostwo Powiatowe w Poznaniu, "Likwidacja źródeł niskiej emisji" (nabór 2026, uchwała nr VII/113/VII/2024 Rady Powiatu w Poznaniu): https://www.bip.powiat.poznan.pl/4110,likwidacja-zrodel-niskiej-emisji; tekst uchwały: https://www.bip.powiat.poznan.pl/plik,42192,tresc-uchwaly.pdf
• Program priorytetowy Czyste Powietrze, wersja od 20 lipca 2026 r. (ust. 6.3 i 9.3.1), wraz z Załącznikiem nr 1 (łączenie dotacji z ulgą termomodernizacyjną): https://czystepowietrze.gov.pl/wez-dofinansowanie/dokumenty-programowe/dokumenty-obowiazujace
• NFOŚiGW, wyszukiwarka gmin i punktów konsultacyjno-informacyjnych: https://czystepowietrze.gov.pl/partnerzy/gminy/gminne-punkty-informacyjne
• NFOŚiGW, "Porozumienia z gminami" (stan na 1.10.2026): https://czystepowietrze.gov.pl/efekty-programu/porozumienia-z-gminami
• NFOŚiGW, "Aż 886 gmin skorzysta z programu Ciepłe Mieszkanie", 01.02.2024: https://czystepowietrze.gov.pl/inne-programy/cieple-mieszkanie/aktualnosci/886-gmin-skorzysta-z-programu-cieple-mieszkanie
• WFOŚiGW w Krakowie, Program Priorytetowy "Transformacja energetyczna i poprawa jakości powietrza": https://www.wfos.krakow.pl/oferta/programy/program-priorytetowy-transformacja-energetyczna-i-poprawa-jakosci-powietrza/
• Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1275 z 24 kwietnia 2024 r. w sprawie charakterystyki energetycznej budynków, art. 17 ust. 15 (EUR-Lex): https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:32024L1275